Den Haag wil váste banen – als het kan

Gemeenten zijn grootverbruikers van flexwerkers. De gemeente Den Haag wil meer vaste banen. Wethouder Baldewsingh: „De flex was een beetje too much.”

Door onze redacteur

We zijn hier niet bij Philips of Siemens, begint wethouder Rabin Baldewsingh. „Je bent bij de gemeente Den Haag. Wij zijn een bedrijf, maar we zijn ook geen bedrijf.”

En wat denkt de PvdA-wethouder voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de gevolgen van de nieuwe ‘vaste banen-wet’ voor Den Haag? „Ik heb daar op dit moment niet echt goed over nagedacht. Dat is het meest eerlijke antwoord.”

Den Haag, de bijna vierhonderd andere gemeenten en de Rijksoverheid hebben ook nog wel even. De nieuwe Wet werk en zekerheid geldt niet voor ambtenaren, omdat zij een aparte rechtspositie hebben. Als de Eerste Kamer het ambtenarenrecht wil ‘normaliseren’, gaat de wet pas vanaf 2018 ook voor overheden gelden.

En dat terwijl gemeenten juist grootverbruikers van flexwerkers zijn. Bij eenderde is de meest gebruikte contractvorm ‘payrolling’ (in dienst bij een salarisbedrijf), volgens de Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds. Eenvijfde van de gemeenten werkt vooral veel met uitzendkrachten en nog eenvijfde het meest met geleend personeel (detachering).

De rechtspositie van flexwerkers bij de overheid wordt iets ingewikkelder met de nieuwe wet. Uitzendkrachten bij gemeenten hebben bijvoorbeeld nog geen recht op een ‘transitievergoeding’ als hun contract na meer dan twee jaar wordt beëindigd. Maar de ‘uitzendperiode’ van een tijdelijke werknemer telt wel weer mee voor de aanspraak op een vaste baan (na twee jaar of drie tijdelijke contracten).

Los van de vastebanenwet is Den Haag al bezig om meer vaste banen te scheppen, zegt wethouder Baldewsingh. In 2009 bleek de gemeente 23 procent aan flexwerkers te hebben – gelijk aan 120 miljoen euro op alle Haagse ambtenarenlonen. „Dat vond ik een beetje too much”, zegt de wethouder. „Dat was echt heel heftig.”

De nieuwe norm is 15 procent flexwerkers, maar de groep blijft in omvang schommelen. Bij een grote reorganisatie die 1.200 van de 8.400 mensen hun baan kostte, daalde het aantal in 2011 naar 11 procent. Maar vorig jaar steeg het aantal weer tot boven de norm en nu zit Den Haag op 15 procent.

Dit voorjaar heeft de gemeente bijvoorbeeld besloten om 260 straatvegers die moesten werken voor hun bijstandsuitkering in dienst te nemen. Wie volwaardig werkt, verdient een inkomen, is het idee. „Er was heel wat discussie, want het kost de gemeente 8 miljoen extra.”

Verder komen uitzendkrachten nu in dezelfde loonschalen als ‘vaste’ ambtenaren en mogen ze ook intern solliciteren. Bij het callcentrum hebben 66 ‘vaste’ uitzendkrachten onlangs een vast contract gekregen. Baldewsingh wilde eerst ook alle loketmedewerkers in dienst nemen, maar daarvoor is er niet werk genoeg, zegt hij. „We kunnen ze niet een groot deel van het jaar laten duimendraaien.”

Eerlijk is het niet, erkent de wethouder. Onlangs hoorde hij het verhaal van een jonge loketmedewerkster van de dienst publiekszaken. Ze vertelde dat ze steeds maar weer met losse contractjes werd ingehuurd. „Zo blijf ik goedkoop en word als het ware gejojood, zei ze. Terwijl ze haar baan fantastisch vindt en alle kennis en vaardigheden heeft. Dat is niet fair.”