Bridgegate en andere affaires maken Christie kansloos

Presidentskandidaat VS

In 2012 was hij nog de hoop van de Republikeinen. Christie komt één verkiezing te laat.

Telling it like it is’ is het motto waarmee Chris Christie zich in een overvol Republikeins veld voor de presidentsverkiezingen van 2016 wil onderscheiden. Christie maakte gisteren met die woorden in New Jersey zijn kandidatuur bekend. Zoals hij op het podium stond – één hand in de broekzak, scherp en gevat kletsend, zonder aantekeningen – deed hij even denken aan de Christie die in de zomer van 2012 de Republikeinse Conventie in Tampa betoverde met een overdonderende keynote speech.

Christie (52) liet kort daarop zijn maag verkleinen om zijn overgewicht aan te pakken. Vanaf toen was duidelijk: de gouverneur van New Jersey wil president worden. Christie was de hoop van de Republikeinse Partij. In Tampa zeiden ze hoe jammer het was dat Christie de verkiezingen van 2012 aan zich voorbij liet gaan.

Maar er is veel gebeurd in de afgelopen drie jaar. Chris Christie is allang niet meer de benaderbare, realistische politicus van weleer, die ook populair was onder niet-Republikeinen. Christie raakte van het ene schandaal in het andere verzeild. Zijn staat is uitgekeken op hem. Hij heeft een populariteit in New Jersey van 30 procent, een ongekend laag percentage voor een gouverneur. En het ondiplomatieke woordgebruik van Christie werd opeens grof gevonden.

Bridgegate was de affaire die landelijke aandacht kreeg. Maar journalisten in New Jersey zeggen dat dit min of meer toevallig was. De kwestie ging over de George Washington Bridge naar New York, aan de andere kant van de Hudson. Christie zocht voor de campagne van zijn herverkiezing als gouverneur de politieke steun van leiders in zijn staat, ook de burgemeester van Fort Lee, Mark Sokolich. Die weigerde. Daarna begon een wraakcampagne. Door een zogenaamd verkeersonderzoek werd de brug van Fort Lee lang afgesloten voor verkeer. Christie ontkent dat hij ervan wist. Medewerkers van hem zijn vervolgd.

Zoals Bridgegate zijn er meer kwesties, waaruit blijkt dat Christie het niet nauw neemt met integriteit, en disloyaliteit keihard straft. Hij gaat „recht op zijn doel af, en wordt agressief als hij wordt tegengewerkt”, zei zijn biograaf Bob Ingle vorig jaar in deze krant.

Het is deels de politieke cultuur van New Jersey, The Soprano State, die bekendstaat om zijn cliëntelisme. Christie is, zoals veel inwoners, van Italiaanse afkomst. Hij is gul en hartelijk, aldus Ingle, maar vergeet nooit wat hem is aangedaan.

Christie heeft zich een verkiezing te laat aangemeld. Enige kans zijn de tv-debatten: daarin blinkt hij uit. Maar dan moet hij het in de peilingen beter doen, want de zenders willen niet alle kandidaten op één podium hebben.

Christie maakt van zijn karakter zijn enige onderscheidende programmapunt. „Ik word er vaak van beschuldigd dat ik te direct ben, en iets te luidruchtig mijn mening geef”, is de openingszin van zijn eerste tv-spot. Juist daarom vindt hij zichzelf geschikt Washington te hervormen. Hij kon alleen maar weinig successen uit New Jersey noemen.