Dit is een artikel uit het NRC-archief

Politie, recht en criminaliteit

Zeven NS-medewerkers gestraft voor fraude bij aanbesteding Limburg

Zeven medewerkers van NS zijn op non-actief gesteld of anderszins gestraft voor hun betrokkenheid bij onregelmatigheden bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Tegen de medewerkers zijn “arbeidsrechtelijke maatregelen” getroffen op grond van het – nog niet definitieve – onderzoek van advocatenkantoor De Brauw naar de aanbesteding.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) bij het ministerie van Financiële Zaken na zijn gesprek met de NS-top.
Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) bij het ministerie van Financiële Zaken na zijn gesprek met de NS-top. Foto ANP / Martijn Beekman

Zeven medewerkers van NS zijn op non-actief gesteld of anderszins gestraft voor hun betrokkenheid bij onregelmatigheden bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Dat blijkt uit een brief van minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) aan de Tweede Kamer (pdf hier).

Tegen de medewerkers zijn “arbeidsrechtelijke maatregelen” getroffen op grond van het - nog niet definitieve - onderzoek van advocatenkantoor De Brauw naar de aanbesteding. NS-dochter Qbuzz maakte zich schuldig aan bedrijfsspionage door via een schijnconstructie een medewerker van concurrent Veolia in te huren.

Tot nu toe was bekend dat drie directeuren van NS-dochters Qbuzz en Abellio op non-actief zijn gesteld. Qbuzz-oprichter Leon Struijk verloor zijn contract als adviseur.

objectiviteit De brauw betwist

De objectiviteit en werkwijze van De Brauw ligt na publicaties van Het Financieele Dagblad van vorige week onder vuur omdat hetzelfde kantoor NS bijstond bij het onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) naar klachten van concurrent Veolia over machtsmisbruik door NS bij de aanbesteding. D66 en VVD stelden vragen aan Dijsselbloem over de dubbelrol van De Brauw.

De Brauw zorgde er met juridische procedures voor dat publicatie van het ACM-rapport maandenlang werd vertraagd, totdat Dijsselbloem hier een einde aan maakte. De tegenstrijdige belangen van De Brauw bij verschillende NS-klussen leiden nu tot een reeks van maatregelen om de onafhankelijkheid te garanderen, blijkt uit de brief van Dijsselbloem en een reactie van De Brauw.

Ook al schrijft Dijsselbloem aan de Kamer dat hij “geen reden heeft om de integriteit en de kritische houding van De Brauw in twijfel te trekken”, voor de zekerheid vraagt hij toch een second opinion over het Limburg-onderzoek van De Brauw aan een onafhankelijk onderzoeker. De Brauw zal geen onderzoek doen naar andere aanbestedingen waar NS of een NS-dochter aan deelneemt.

De Brauw heeft zelf een ‘verificator’ aangesteld om te oordelen over de objectiviteit van het NS-onderzoek. Oud-rechter Wil Tonkens zal tegelijk met de publicatie van het definitieve rapport van De Brauw, naar verwachting binnen twee weken, rapporteren aan de Nederlandse Orde van Advocaten. Martijn Snoep, managing partner van De Brauw:

“Het is in het belang van onze cliënt en van ons dat iedere twijfel over de gedegenheid van ons onderzoek wordt uitgesloten.”

Voor De Brauw is de kritiek op de dubbele pet reden om te bekijken of de rol als huisadvocaat wel kan samengaan met die van intern onderzoeker. Snoep:

“Gelet op de publieke discussie zullen wij als kantoor, in overleg met de Nederlandse Orde van Advocaten, verder nadenken over de invulling van onze rol als advocaat in het type onderzoek dat nu bij NS plaatsvindt.”

grootschalig onderzoek naar integriteit NS

Naast de onderzoeken naar De Brauw kondigt Dijsselbloem ook een grootschalig onderzoek naar integriteit en ethiek binnen NS aan naar aanleiding van de Limburgse fraude. Onderzoeksbureau Alvarez & Marsal gaat alle procedures binnen NS analyseren, “met als doel onregelmatigheden te voorkomen en integer gedrag te bevorderen”. Het onderzoek betreft de hele organisatie, inclusief dochterbedrijven van NS, en de raad van bestuur.

De uitkomst wordt in september of oktober verwacht. Ook hier wordt voor de zekerheid weer een onafhankelijke onderzoeker naar het onderzoek aangesteld. Dijsselbloem fungeert als enig aandeelhouder van NS bovendien, op verzoek van D66 en VVD, naast de raad van commissarissen van NS als mede-opdrachtgever.

Morgenmiddag spreekt minister Dijsselbloem met de Kamer over NS, tijdens een debat over staatsdeelnemingen.