Mogelijk 37 of 38 graden? Alles over de verwachte hitte op een rij

Haal factor 50 maar uit de kast en de ventilator onder het stof vandaan. Er komen dagen aan dat binnen zitten met de ramen dicht koeler is dan buiten iets ondernemen. Althans, dat is de verwachting. We hebben een overzicht gemaakt van de belangrijkste dingen over de hitte deze week.

Badgasten op het strand van Hoek van Holland in juni.
Badgasten op het strand van Hoek van Holland in juni. Foto ANP/ Jerry Lampen

Haal factor 50 maar uit de kast en de ventilator onder het stof vandaan. Pak de koelboxen uit de berging en bereid je alvast mentaal voor op filefrustratie richting de stranden. Er komen dagen aan dat binnen zitten met de ramen dicht koeler is dan buiten iets ondernemen. Althans, dat is de verwachting. We hebben een overzicht gemaakt van de belangrijkste dingen over de hitte deze week.

Wat wordt er verwacht?

Voor de komende dagen worden temperaturen ruim boven de 25 graden voorspeld, met enkele dagen tropische temperaturen van boven de 30 graden. De kans is groot dat Nederland de eerste hittegolf sinds 2013 krijgt (toen van 21 tot en met 27 juli), een term die wordt gebruikt als het ten minste vijf dagen 25 graden of warmer is, waarvan minstens drie boven de 30 graden.

Vandaag is het op sommige plekken, vooral in het zuiden, al maximaal 28 graden. Morgen zal het al plaatselijk (ruim) boven de 30 graden worden; in het zuiden is volgens het KNMI 33 graden mogelijk. Zoals het er nu naar uitziet worden vooral donderdag en zaterdag erg hete dagen, met verwachte temperaturen van maximaal 34 graden (donderdag) en zelfs 36 graden (zaterdag). Er is vanaf donderdag wel kans op een onweersbui.

Meteogroup (Weer.nl) voorspelt vandaag dat het donderdag plaatselijk al 37 graden kan worden, en zaterdag zelfs 38.

De verwachting voor de komende dagen.

De verwachting voor de komende dagen. Screenshot van KNMI.nl

Waarom ís het zo warm in Nederland?

De hoge temperaturen deze week hebben volgens het KNMI alles te maken met zeer warme lucht uit Zuid-Europa. Dat het eerst wat koeler was, en nu opeens zo heet, heeft te maken met grote luchtdrukveranderingen boven Europa.

De afgelopen weken lag er een hogedrukgebied boven de Atlantische Oceaan, waardoor Nederland te maken kreeg met een noordelijke stroming die voor koele lucht zorgde. De komende dagen ligt er een hogedrukgebied ten (noord)oosten van Nederland, waardoor warme lucht uit het zuiden van Europa naar Nederland komt.

Er verschijnen berichten over mogelijk 37, 38 graden. Hoe groot is de kans dat we ook echt deze hitte krijgen?

We belden met het KNMI. “Ik kom net van de weerkamer vandaan”, zegt woordvoerder Harry Geurts. De kans op deze zeldzame “maar niet uitzonderlijke” temperaturen is heel groot. “Vorige week lieten de berekeningen deze al zien, en daarin is eigenlijk niets veranderd.” Het komt volgens Geurts niet zo vaak voor dat de berekeningen zo constant zijn. Donderdag en zaterdag zijn de hoogtepunten. “We voorspellen nu voor donderdag temperaturen tussen de 31 en 34 graden en op zaterdag tussen de 34 en 36 graden. Maar dat zijn gemiddelde temperaturen. Het kan plaatselijk nog wel een graad of twee warmer worden.”

Twitter avatar MeteoGroupWeer MeteoGroup-Weer.nl We focussen wat de hitte betreft steeds op zaterdag, maar we moeten donderdag niet uitvlakken. Hitteparameters dan bijna gelijk… #hitte

Kan het warmterecord sneuvelen?

Daar wordt zoals wel vaker wanneer er temperaturen boven de 35 graden voorspeld worden over gespeculeerd. Sinds 23 augustus 1944 staat het record op 38,6 graden. Toen werd het in het Gelderse Warnsveld zo warm. Woordvoerder Geurts van het KNMI zegt dat er nog niets te zeggen valt over een mogelijk record, want dat is van te veel dingen afhankelijk.

Meteogroup noemt de verwachte onweersbuien een van de factoren: als die van vrijdag op zaterdag over het land trekken, wordt de bodem vochtiger, en is de kans al weer een stuk kleiner dat zaterdag het record gebroken kan worden. Daarnaast kan ook een zeewind een record nog in d weg staan. Die wordt voor zaterdag verwacht, en mocht die er nou al vroeg in de ochtend zijn, dan ontstaan grote temperatuurverschillen en is de kans er dat de wind ook het oosten en zuidoosten bereikt; dan is een record moeilijk.

Dat gebeurde bijvoorbeeld op 19 augustus 2012, de laatste keer dat de temperaturen in de buurt van het record kwamen.

Het Nationaal Hitteplan is van kracht sinds vandaag? Wat is dat?

Het Nationaal Hitteplan is in 2007 opgesteld door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), vooral bedoeld voor zorgprofessionals en hulpdiensten. Die moeten erop letten dat er maatregelen worden getroffen om gezondheidsproblemen bij kwetsbare groepen te voorkomen. Mensen in verpleeghuizen bijvoorbeeld, chronisch zieken, mensen met overgewicht. Het plan treedt in werking bij vier opeenvolgende dagen met een verwachte temperatuur van 27 graden of meer.

Lees hier het hele Nationaal Hitteplan 2015 (pdf).

Twitter avatar Politie Politie Nederland Weet u wat u moet doen bij #hitte? http://t.co/JzSNiMV3jA

Dan de Tourstart, aankomende zaterdag in Utrecht. Er werd gesproken over gevoelstemperaturen tot wel 50 graden?

Ja, dat zei weervrouw Margot Ribberink (Meteoconsult, ex-RTL) tegenover RTV Utrecht. “Ik denk dat we helemaal niet beseffen wat er dan gebeurt.” Woordvoerder Geurts van het KNMI heeft deze getallen zo snel niet, maar legt uit dat het inderdaad in een stad veel heter wordt dan op het platteland. “De warmte blijft ook langer hangen.” En dan is het ook nog eens uitzonderlijk druk in Utrecht: verwacht wordt dat zo’n 600.000 tot 800.000 mensen afkomen op de proloog van de belangrijkste wielerronde ter wereld.

Buienradar heeft een kaart met daarop de huidige gevoelstemperatuur.

Is het dan wel verstandig om te gaan?

De Tourorganisatie heeft in ieder geval maatregelen getroffen. Zo wordt er gratis water uitgedeeld, zijn er extra tappunten, en is er water bij de EHBO te krijgen. De organisatie is verder in de aanloop naar zaterdag een campagne begonnen om mensen op de hoogte te brengen van waar ze zelf op moeten letten in deze uitzonderlijke warmte.

Als je dan toch wilt gaan, dan heeft onze wetenschapsredacteur Wim Köhler nog wat tips:

“Blijf zo veel mogelijk in de schaduw. Zorg zelf voor schaduw, met een parasol of door een zonnehoed te dragen. Smeer royaal zonnebrandcrème. Neem water mee; twee liter heb je zeker nodig. Een handdoek die je nat kunt maken en een tijdje om je nek kan dragen kan ook heel behaaglijk aanvoelen. Een nat shirt kan natuurlijk net zo goed.

Aan koud water dat meteen weer van je lijf loopt heb je niet heel veel. Sterker nog, er zijn onderzoekers die denken dat je het daar warmer van kan krijgen. Kou op je huid laat de bloedvaatjes in je huid samentrekken, waardoor je je lichaamswarmte nog moeilijker kwijt raakt. Verdampend water of eigen zweet op je huid en kleding onttrekt wel warmte aan je lichaam. Voor de omzetting van vloeistof naar damp zijn calorieën nodig die je lichaam levert.”

Foto ANP/ Robin van Lonkhuijsen

Foto ANP/ Robin van Lonkhuijsen

En iets als het festival Pitch dan?

Ja, er zijn natuurlijk ook genoeg festivals die profiteren van / zuchten onder de verwachte hitte. Aansprekend voorbeeld is het Amsterdamse elektronischemuziekfestival Pitch, dat vrijdag en zaterdag plaatsvindt op het Westergasterrein. Het festival heeft zich voorbereid, zo laat een woordvoerder van Mojo Concerts ons weten.

“We hebben gezorgd voor genoeg waterpunten, ook los van die bij de toiletblokken. Mensen mogen flesjes water meenemen en onbeperkt bijvullen. We kijken daarnaast hoe we voor zoveel mogelijk schaduw kunnen zorgen. Op het podium en in de zalen zijn ventilatoren geregeld en vooraan zullen mensen met emmers water en sponzen staan. Bij de Westertent (het hoofdpodium, red.) zorgen we dat de zijkanten open zijn, zodat er genoeg lucht naar binnen kan komen. Ten slotte zijn we ook nu al bezig met mensen die komen goed voor te lichten.”

Blijft het na zaterdag ook zo warm?

Daar lijkt het niet op, althans niet zo heet als donderdag en zaterdag. Maar alsnog zijn voor zondag en maandag temperaturen tussen de 24 en 27 graden voorspeld. Volgens het KNMI is de kans groot dat het droge weer daarna ook aanhoudt, met slechts af en toe een bui.

Lees ook: Woonachtig in Amsterdam? Hier kun je verkoeling zoeken de komende dagen.