En opeens gaat-ie nu weg

Bondscoach Guus Hiddink stopt ermee. In overleg met de KNVB is het contract, met looptijd tot en met het EK 2016 in Frankrijk, per 1 juli ontbonden. De 68-jarige voormalige succescoach maakte van het bondscoachschap een mentoraat, maar faalde.

Bondscoach Guus Hiddink tijdens een training van het Nederlands elftal. Foto KOEN VAN WEEL/ANP
Bondscoach Guus Hiddink tijdens een training van het Nederlands elftal. Foto KOEN VAN WEEL/ANP

Vanaf zijn aanstelling, gedurende zijn onfortuinlijke elf maanden aan het roer tot aan zijn vertrek als bondscoach, heeft Guus Hiddinks terugkeer bij het Nederlands elftal veel weg van een klucht met gebrekkige regie. Gisteren werd bekend dat hij zijn klus niet zal afmaken richting het EK 2016.

De man die – als opvolger van de intense procesmanager Louis van Gaal – van het bondscoachschap weer een mentoraat maakte, stopt per direct. Danny Blind zou in de constructie die de KNVB bedacht heeft nu een stap naar voren doen, maar over een opvolger repte de KNVB gisteravond niet. En zo is het een jaar voor het EK, waar Nederland zich zeker niet zomaar voor geplaatst heeft, uiterst onrustig op de KNVB-burelen in Zeist en rond Oranje.

Gistermiddag, kort na een vakantie van Hiddink, kwam het nieuws naar buiten, alleen zijn de details nog onduidelijk. Al na de meest recente EK-kwalificatiewedstrijd in Riga tegen Letland (2-0 overwinning) liet Hiddink weten een rol als ‘senior-bondscoach’ te overwegen. Blind zou volgens hem klaar zijn om leiding te nemen.

De terugtrekking is gezien de constante flirt met een rol op de achtergrond niet eens verrassend en waarschijnlijk voor een groot deel vrijwillig, ofwel in goed overleg. Maar feit is wel dat voor het eerst in een kwart eeuw (na Thijs Libregts in 1989) weer een bondscoach van Nederland midden in een kwalificatietraject vertrekt zonder dat de KNVB hem een strobreed in de weg legt. Dick Advocaat vertrok in 1995 omdat hij naar PSV ging, Louis van Gaal stapte zelf op in 2001.

In het geval Hiddink 2015 ziet de KNVB zich echter van een probleem verlost: de hoop is dat aan de sfeer van negativiteit rond Oranje in media en bij publiek een eind komt. Waar de KNVB in Hiddink de uitgelezen persoon dacht te hebben om nog tot in lengte van dagen met zijn internationale ervaring het Nederlandse voetbal toekomstbestendig te maken, is na gisteren duidelijk dat er überhaupt geen rol meer is weggelegd voor de 68-jarige voormalige succescoach. Daarover kwam gisteravond duidelijkheid.

Teleurstellende comeback

Het mislukte laatste avontuur als bondscoach, een terugkeer bij Oranje na zijn succesvol afgelopen eerste termijn midden jaren negentig, kent de volgende teleurstellende balans: tien duels, vijf nederlagen, vier zeges (drie tegen voetbaldwergen) en een gelijkspel.

Kwalificatie voor het EK is door het verhoogde aantal deelnemers (24 in plaats van 16) in Frankrijk volgend jaar nog niet echt in gevaar geweest. Maar tegelijkertijd is Hiddinks claim dat we optimistisch kunnen zijn over Oranje slechts gelegen in het feit dat zelfs de derde plaats in een matige kwalificatiepoule nog uitzicht biedt op het EK.

Het begon allemaal eind 2013 met Hiddinks opzichtige sollicitatie via zijn column in De Telegraaf, een media-offensief dat volgens scheidend KNVB-commissaris Gerard Bouwer „een behoorlijke procedure onmogelijk maakte” in de opdracht die het zoeken naar een opvolger was. Ronald Koeman, qua ervaring en ambitie een kandidaat, maakte geen kans meer.

Koeman werd door de KNVB nog een rol onder Hiddink als assistent-bondscoach aangeboden. Hij weigerde dat. Een week later was Blind weer de gedroomde assistent, iets wat hij ook al was onder Van Gaal. Maar ook bleek hij meteen de gedroomde bondscoach na het EK 2016.

Visie? Ja, de rode draad wordt bewaakt door Blind, maar blijkbaar maakte het niet uit of die rode draad bewaakt zou worden door de eerder aangezochte assistent Koeman, een trainer die zijn sporen al ruimschoot in de eredivisie heeft verdiend, of Blind, een man die zijn gezag vooral ontleent aan de lof die hem toegezwaaid wordt door spelers met en trainers onder wie hij werkte: Van Gaal voorop. Over een indrukwekkend trainers-cv beschikt Blind niet.

De constructie, bedacht door KNVB-directeur Bert van Oostveen, werd van meet af aan als bijzonder geduid, gezien de grilligheid in het voetbal. Een onverwacht succesvol WK volgde met Van Gaal en nu staat na een vrij logische maar kennelijk structurele terugval onder Hiddink ineens Blind al met de sleutels van Oranje in handen. Grote mannen, van Van Gaal tot Hiddink, achten hem rijp en de spelers duiden hem als kundig. Een zware taak wacht de man die alleen bij Ajax iets meer dan een jaar een seniorenteam leidde.

Faalt Blind, dan kan na het EK 2016 weer via een behoorlijke procedure gezocht worden naar een bondscoach. Voorwaar geen eenvoudige opdracht.