‘De calorie-inname via frisdrank is de afgelopen jaren met 10 procent gedaald’

Dat zei de directeur van de Nederlandse vereniging Frisdranken, Waters, Sappen tegen de NOS

Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Suiker moet het ontgelden de laatste tijd. Ook de frisdrankindustrie wil er minder van. Nederlanders moeten over vijf jaar gemiddeld 10 procent minder calorieën (lees: suiker) binnenkrijgen via frisdrank. Dat maakte Raymond Gianotten, directeur van de Nederlandse vereniging Frisdranken, Waters, Sappen (FWS), vorige week bekend. De NOS berichtte er woensdag over. „Gianotten zegt dat afgelopen jaren de calorie-inname via frisdrank al met 10 procent is gedaald”, staat op de site. Wij checken of dat klopt.

Waar is het op gebaseerd?

We bellen met de FWS, waarbij alle in Nederland gevestigde producenten zijn aangesloten. De FWS heeft veel data over frisdrank: hoeveel we drinken en hoe de verdeling is tussen light (zonder of met bijna geen calorieën) en gewone frisdrank. Op basis daarvan maakte de brancheorganisatie een berekening over de jaren 2000 tot 2012.

En, klopt het?

Hoeveel frisdrank drinken we eigenlijk gemiddeld? Hou je vast: zo’n honderd liter per jaar. Dat weet de FWS op basis van gegevens van de aangesloten bedrijven, al blijft het natuurlijk wel een schatting, zegt een woordvoerder. In 2000, het jaar dat de FWS gebruikt voor haar berekening, dronken we gemiddeld net iets minder dan 100 liter (97,1) per persoon. In 2012 was dat iets meer (102). Dat levert niet automatisch meer calorieën op. We zijn namelijk meer light gaan drinken.

In 2000 was minder dan bijna 18 procent light, in 2012 was dat 31 procent.

De branchevereniging rekent daarbij gemiddeld 38 kilocalorieën per 100 milliliter voor frisdrank mét suiker. Ook ‘midcals’, dranken met iets minder calorieën, worden meegerekend. Deze dranken worden relatief weinig gedronken en werden tot nu toe niet apart geteld door de FWS. Voor light wordt gerekend met 4 kilocalorieën. (Dat is overigens ruim gerekend: de meeste lightdranken hebben nog minder calorieën, met uitzondering van sommige soorten sinas.) De volgende stap: het vergelijken van de jaren. In 2000 nam de Nederlander gemiddeld 31.016 frisdrankcalorieën tot zich. In 2012 waren dat 28.020 calorieën per jaar. Een afname van zo’n 9 procent. Vooruit, dat is bijna 10. Klopt de stelling dus (zo ongeveer)? Nou, niet helemaal. Dat is te kort door de bocht.

Want om echt te zien of de calorie-inname via frisdrank „de afgelopen jaren” met 10 procent is gedaald, is het niet genoeg om alleen twee jaartallen met elkaar te vergelijken. We bekijken de gemiddeldes per jaar nog eens goed. Inderdaad is er vanaf 2000 een paar jaar een dalende lijn te zien: vooral omdat het aandeel van light-dranken toenam. Maar de afgelopen tien jaar blijft de gemiddelde consumptie van calorieën door frisdrank juist ongeveer hetzelfde, met soms een kleine stijging (in 2006, 2008, 2009, 2011 en 2012). Inmiddels schommelt de inname grofweg tussen de 26.000 en 28.000 calorieën per jaar. Geen dalende lijn dus, maar een subtiel schommelde.

Conclusie

Brancheorganisatie FWS vergelijkt voor deze uitspraak gegevens van twee jaren (2000 en 2012). Is er sprake van een daling van 10 procent? Nou, het komt neer op 9 procent; daarmee zitten we vrij dicht in de buurt. Vanaf ‘topjaar’ 2000 daalt de hoeveelheid calorieën die we binnenkrijgen het meest. Dat komt vooral omdat het aandeel van lightdranken in een paar jaar toeneemt van 18 procent tot zo’n 30 procent. Maar rond 2006 is die groei er wel zo’n beetje uit. Rond dat moment stopt ook de dalende lijn. De afgelopen jaren schommelt de jaarlijkse inname tussen de 26.000 en 28.000 frisdrankcalorieën per persoon: het ene jaar net iets meer, het andere jaar net iets minder. We beoordelen de stelling als half waar.

Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt