Breuk met KNVB hard en definitief

Vertrek als bondscoach ook einde carrière bij Oranje: geen senior-rol. Danny Blind rest zware taak.

Guus Hiddink was van 1 augustus 2014 tot en met vandaag bondscoach. Eerder leidde hij Oranje van 1995 tot 1998.
Guus Hiddink was van 1 augustus 2014 tot en met vandaag bondscoach. Eerder leidde hij Oranje van 1995 tot 1998. Foto’s Koen van Weel/EPA

Vanaf zijn aanstelling, gedurende zijn onfortuinlijke elf maanden aan het roer tot aan zijn vertrek als bondscoach, heeft Guus Hiddinks tweede termijn bij Oranje alles van een klucht met gebrekkige regie. Gisteren werd bekend dat hij zijn klus niet zal afmaken richting het EK 2016.

Hiddink – als opvolger van de intense procesmanager Louis van Gaal – maakte van het bondscoachschap een mentoraat, maar zijn eerdere idee om sturend op de achtergrond een rol te blijven vervullen bleek geen optie voor de KNVB. Assistent Danny Blind zal volgens de constructie die bedacht was voor ná het EK 2016 nu Oranje náár dat EK moeten loodsen. Al hield de bond het in een gisteravond verzonden persbericht bij de zin: „Over de invulling van de ontstane vacature beraadt de KNVB zich.”

En zo is het een jaar voor het EK, waar het Nederlands elftal zich zeker niet zomaar voor geplaatst heeft, uiterst onrustig op de KNVB-burelen in Zeist en rond Oranje. Gistermiddag, kort na een vakantie van Hiddink, kwam het nieuws tot verrassing van de KNVB via De Telegraaf naar buiten.

Al na het meest recente EK-kwalificatieduel in Riga tegen Letland (2-0 overwinning) liet Hiddink weten een rol als ‘senior-bondscoach’ te overwegen. Blind zou klaar zijn om leiding te nemen. Hiddinks breuk met de KNVB blijkt echter harder, waarbij een senior-rol op de achtergrond geen scenario was. Waar de KNVB in Hiddink de uitgelezen persoon dacht te hebben om nog tot in lengte van dagen met zijn ervaring het Nederlandse voetbal toekomstbestendig te maken, is na gisteren duidelijk dat er überhaupt geen plek meer is voor de 68-jarige voormalige succescoach.

Feit is dat voor het eerst sinds ruim dertig jaar (Kees Rijvers in 1984) weer een bondscoach van Nederland vertrekt wegens slechte resultaten, zonder dat er een eindtoernooi of afgeronde kwalificatieserie aan vooraf ging. In de casus Hiddink in 2015 ziet de KNVB zich van een probleem verlost: de hoop is dat aan de negativiteit rond Oranje in media en bij publiek een eind komt na een periode met de slechtste resultaten in veertig jaar.

Mislukt laatste avontuur

Het mislukte laatste avontuur als coach, een terugkeer bij Oranje na zijn succesvol afgelopen eerste termijn midden jaren negentig, kent de volgende balans: tien duels, vijf nederlagen, vier zeges (drie tegen voetbaldwergen) en een gelijkspel. Kwalificatie voor het EK is door het verhoogde aantal deelnemers (24 in plaats van 16) in Frankrijk volgend jaar nog niet echt in gevaar geweest. Tegelijkertijd is het gegeven dat zelfs de derde plaats in een – matige – poule nog uitzicht biedt op het EK, de enige reden dat Hiddink zijn voormalige staf en selectie nog „alle succes op weg naar het EK in Frankrijk” kan wensen, zoals hij deed in het persbericht van de KNVB.

Een roemloos afscheid voor de man die per se weer bondscoach moest worden. Het begon allemaal eind 2013 met Hiddinks opzichtige sollicitatie via zijn column in De Telegraaf, een media-offensief dat volgens scheidend KNVB-commissaris Gerard Bouwer „een behoorlijke procedure onmogelijk maakte” in de precaire opdracht die het zoeken naar een opvolger was. Ronald Koeman, qua ervaring en ambitie een kandidaat, maakte geen kans meer. Koeman werd door de KNVB nog een rol onder Hiddink als assistent-bondscoach aangeboden. Hij weigerde dat. Een week later was Danny Blind weer de gedroomde assistent, iets wat hij ook al was onder Van Gaal. Maar ook bleek hij meteen de gedroomde bondscoach na het EK 2016.

Dat moest doorgaan voor visie van de KNVB. De constructie, bedacht door directeur betaald voetbal Bert van Oostveen, werd van meet af aan als bijzonder geduid, gezien de grilligheid in het voetbal. Een onverwacht succesvol WK volgde met Van Gaal en nu staat na een vrij logische maar structurele terugval onder Hiddink ineens Blind al met de sleutels van Oranje in handen.

Een zware taak wacht de man die alleen bij Ajax iets meer dan een jaar een seniorenteam leidde. Faalt Blind, de assistent die Oranje onder Hiddink tactisch vormgaf, dan kan na of misschien al voor het EK 2016 via een behoorlijke procedure gezocht worden naar een nieuwe bondscoach. Geen eenvoudige opdracht.