Opinie

Emancipatie betekent er ten volle mogen zijn

Het is leuk, dezer dagen, om even niet over wiet te worden aangesproken, maar met: jullie waren de eerste hè? In New York was het tien uur in de ochtend toen bekend werd dat er voor ‘marriage equality’ was gestemd. Het was te vroeg om te drinken, maar meer dan laat genoeg om het te vieren.

In de West Village waren de gewachte jaren voelbaar. Regenboogvlaggen hingen uit, een fanfare drumde door de straten. Winkels hadden hun etalage aangepast, bekende ketens verkochten koekjes of kleding in regenboogkleuren. In een samenleving waarin zichtbaarheid de enige vorm van waardebepaling lijkt, is massale acceptatie pas nabij wanneer bedrijven hun steun uitdragen.

In de gaybar die ik met vrienden bezocht, bood Sam ons een shot ‘baby-cosmo’ aan. Toch maar drinken. Consumeren is juichen.

Sam kwam voor een weekend vanuit Californië. Dat is zeker zes uur vliegen. Ietsje korter dan Amsterdam - New York. Ik loog om het gevoel van verbinding te versterken en zei dat wij ook speciaal voor de Gay Pride waren gekomen. Sam noemde zichzelf ‘obviously gay’ en wees op haar baseball pet, tanktop en skaterschoenen. Ik vroeg me af wat een ‘overduidelijke hetero’ draagt en naar welke bar een ‘overduidelijke hetero’ gaat.

Sam vertelde over de strikt religieuze, mormoonse collega met wie ze samenwerkt. Hij ‘gelooft’ niet in homoseksualiteit. Sams moeder is Chinees, zijn familie komt uit Utah. ‘Al die verschillen drijven ons uiteen, maar we hebben ook iets gemeen: we zijn allebei fysiotherapeut. We moeten ons op de overeenkomsten focussen.’ Ze vlocht haar handen samen. Make love, not war.

Ik dacht aan wat schrijfster Zadie Smith zegt: ik wil niet geliefd zijn ondanks dat ik zwart ben, maar omdat. Want het gladstrijken van verschil is vals. Neutraal gebied is een no man’s land, terwijl emancipatie juist gaat om iemand mogen zijn. Ten volle, met alles erop en eraan.

‘s Avonds, toen de baby-cosmo’s alweer waren uitgewerkt, zag ik Paris is Burning op groot scherm in het park.

De documentaire toont de jaren tachtig in New York. Homoseksuele Afro-Amerikanen en Latino’s organiseerden verkleedwedstrijden. Zo speelden ze hetero’s, of kakkineuze blanken. Het doel was ‘realness’: zo min mogelijk opvallen. Het was een manier om even terug in de kast te stappen en even iets te zijn wat je nooit zou kunnen worden.

We zaten op kleedjes in het gras, mensen hadden drank en eten meegebracht. Vuurvliegjes dansten. Het publiek was gemengd – donker, licht, homo, hetero, oud en jong – maar iedereen juichte en lachte tegelijk.

Een geïnterviewde, een transgender die tippelde om rond te komen, bekende: ‘Ik wil iemand zijn. Ik ben natuurlijk al iemand, maar..’ Stilte. ‘Ik wil vooral een rijk iemand zijn.’

Diversiteit is een luxe schaarser dan goud.