Rouwen op een vrijwel leeg strand

Vooral Britten annuleren hun reis, na de moordpartij door een student werktuigbouwkunde.

Op het strand bij Sousse rouwen vrouwen. Er zijn bloemen neergelegd op de plaats waar vrijdag tientallen toeristen werden vermoord.
Op het strand bij Sousse rouwen vrouwen. Er zijn bloemen neergelegd op de plaats waar vrijdag tientallen toeristen werden vermoord.

Een dag nadat een 23-jarige Tunesiër op het strand ten minste 38 badgasten doodschoot, zit Antoinette Fourney aan datzelfde strand tijdens de lunch een visje te peuzelen in hotel Hasdrubal Thalassa. Ze logeert op nog geen drie kilometer afstand van de plaats delict in de hotelzone van Port El Kantaoui, bij de stad Sousse. Catastrofaal, die aanslag van een dag eerder, zegt de vrouw op leeftijd. Maar terwijl toeristen massaal een vervoegde vlucht terug zoeken, peinst zij er niet over te vertrekken.

„Meneer, ik ben Parisienne. In januari sloegen de terroristen in mijn stad toe. En vrijdag werden we wakker met het nieuws over een aanslag bij Lyon. Bij ons is het ook niet pluis”, zegt Fourney terwijl ze een zwerfkat trakteert op de kop van haar vis.

De Française is stamgast in het hotel waar op zaterdagmiddag niemand in het enorme zonnige zwembad ligt. Een jaar geleden was het hier ontzettend druk, zegt ze. Maar na de aanslag op het Bardo-museum in Tunis op 18 maart dit jaar – waarbij 22 mensen om het leven kwamen – kreeg het toerisme een flinke klap. En deze nieuwe tegenslag zal de bedrijfstak ook geen goed doen. Een ramp voor het land van elf miljoen inwoners waar zo’n 500.000 mensen in het toerisme werkzaam zijn.

Slag, op slag, op slag

„We krijgen slag, op slag, op slag”, zegt de manager van het 35 jaar oude hotel Hasdrubal, Kamel Guerfali (54). Hij krijgt net weer een afzegging binnen. Vooral Engelse toeristen verkeren in shock en hebben in groten getale hun vakantie in Tunesië afgebroken. Zeker 15 Britten hebben vrijdag het leven gelaten bij deze terreurdaad: de ergste voor de Britten in de afgelopen tien jaar. Guerfali vreest na 20 jaar serieus voor zijn baan. „En ik kan niets anders dan dit.”

Een wandeling langs het strand even ten noorden van de stad Sousse toont de deplorabele toestand van dit vakantieparadijs. De verkoper van de neptatoeages, de visser die boottochtjes organiseert of de man die je zijn valk aanbiedt voor een toffe foto – ze hangen allemaal moedeloos rond. De strandstoelen zijn voor het leeuwendeel niet bezet. Eén schutter en duizenden zetten het op een lopen.

De moordplek is nog afgezet met geel-zwart lint en op hun zij gezette strandstoelen. Er ligt een bescheiden |bloemenmonument. ‘Why? Warum?’, vraagt een pamflet tussen de rozen. Zaterdagavond demonstreren enige honderden mensen voor de deur van het hotel waar de aanslag gebeurde. Ze roepen ‘nee tegen terrorisme’ en steken kaarsen aan.

De regering heeft extra bewaking aangekondigd. Reservisten worden opgeroepen. Veel is er nog niet te merken van de veiligheidsmaatregelen. Agenten bewaken alleen strategische kruispunten. Op de radio wordt gediscussieerd over plannen van de regering om hotelbeveiligers te bewapenen. Onveilig voelt de sfeer hier trouwens niet aan.

Tunesiërs tonen zich gefascineerd door de dader: de IS-krijger die vrijdag met een in een parasol verstopte kalasjnikov mensen in een zwembroek neer maaide. Een terrorist zonder baard. Seifeddine Rezgui heet de dader die zijn eigen terreurdaad niet overleefde. Er bestaat al langer angst in Tunesië dat de enorme werkloosheid kansloze jongeren in de handen van radicale groepen speelt maar Rezgui is een apart geval. Dit was geen stomme stumper. Rezgui studeerde succesvol werktuigbouwkunde aan de Universiteit van Kairouan. Volgens zijn Facebookpagina was hij dol op Real Madrid en breakdance.

In Kairouan, een prachtige 1.400 jaar oude stad die 160 kilometer zuidelijk ligt van hoofdstad Tunis, haasten de bewoners zich om uit te leggen dat de 190.000 inwoners in deze heilige stad juist bijzonder vredelievende mensen zijn. Kairoean is voor soennieten de vierde heilige stad van de islam, na Mekka, Medina en Jeruzalem. Zeven bezoeken aan de grootste moskee van Kairoean staan gelijk aan één pelgrimage naar Mekka.

Kairoean was de afgelopen jaren evenwel ook regelmatig trefpunt voor leden van Ansar al-Sharia, een radicale islamitische groep die in buurland Libië begon na de Arabische revolutie. Rezgui voelde zich tot de groep aangetrokken.

Rezgui was kierewiet

Volgens de imam van de grootste moskee van Kairouan, de 73-jarige Taieb Ghozzi, is er maar één verklaring mogelijk voor de terreurdaad. Hij draait met zijn wijsvinger rondjes naast zijn hoofd. „Rezgui was kierewiet”, zegt Ghozzi op de binnenplaats van zijn woning. De imam kende de dader niet persoonlijk en weet ook niet of Rezgui zijn moskee bezocht. Er zijn er nog 184 in deze provinciestad.

„In 90 procent van de moskeeën in Tunesië wordt alleen het woord van de profeet Mohammed uitgelegd. Er wordt niet aan politiek gedaan”, verzekert Ghozi. De regering heeft aangekondigd tachtig moskeeën te sluiten omdat er een „een giftige boodschap” wordt verspreid. De imam vindt dit geen goed plan. „De regering moet gebedshuizen beter controleren en desnoods foute imams vervangen. Een verbod zal leiden tot ondergronds extremisme. Dat maakt de situatie alleen maar erger.”