De man die zijn baas onthoofdde was een ‘rustige gezinsvader’

De verdachte van de aanslag bij een fabriek in Saint-Quentin-Fallavier heeft bekend. De 35-jarige Yassin Salhi zou al lange tijd geleden zijn geradicaliseerd. Dat blijkt uit uitgelekte notities van Franse inlichtingendiensten.

Mensen bekijken het appartementcomplex waar Yassin Salhi woont, de verdachte van de aanslag afgelopen vrijdag bij een chemiebedrijf in Saint-Quentin-Fallavier. Hij heeft gisteren bekend.
Mensen bekijken het appartementcomplex waar Yassin Salhi woont, de verdachte van de aanslag afgelopen vrijdag bij een chemiebedrijf in Saint-Quentin-Fallavier. Hij heeft gisteren bekend. Foto Philippe Desmazes/AFP

De buren zijn unaniem: Yassin Salhi is een „rustige”, „beleefde” en „onopvallende” man.

Ook daags nadat hun flatgenoot is gearresteerd op verdenking van het onthoofden van zijn baas bij een transportbedrijf en een mislukte poging tot het plegen van een terroristische aanslag op een chemiebedrijf nabij Lyon, kunnen zij moeilijk bevatten dat juist deze „onzichtbare” gezinsvader tot zulke gruwelijkheden in staat zou zijn. Vrijdag, zo bleek dit weekend, zou Salhi na de aanslag een ‘selfie’ met het afgehakte hoofd naar een contact in Canada hebben gestuurd.

De 35-jarige pakketbezorger „ging naar zijn werk en kwam ’s avonds weer thuis”. Zo resumeert de 16-jarige Sabrina, die met haar ouders in het appartement boven dat van Salhi woont, het dagelijks leven van haar buurman. „We hebben echt nooit last van hem gehad”, zegt ze door het open raam van de sociale huurflat. Geen van de buren, merendeels islamitisch, zegt hem ooit in de plaatselijke moskee te hebben gezien.

Maar hoe goed kenden zij hem? Salhi, zijn vrouw en drie kinderen van zes tot negen jaar oud, woonden pas een half jaar in de flat in Saint-Priest, een aangeharkt voorstadje van Lyon. Salhi zou al veel eerder zijn geradicaliseerd. Uit uitgelekte notities van Franse inlichtingendiensten blijkt dat hij geruime tijd onder de invloed verkeerde van een zekere Frédéric Jean Salvi, alias le Grand Ali.

Deze nog altijd op internationale opsporingslijsten figurerende blonde bekeerling werd in 2010 verdacht van het voorbereiden van een aanslag onder auspiciën van terreurorganisatie Al-Qaeda in Indonesië. Zijn auto werd vol met explosieven teruggevonden op Java. Na een verblijf in Mauritanië, zou hij volgens inlichtingenbronnen nu in het Verenigd Koninkrijk zitten.

Salhi leert Salvi bijna tien jaar geleden kennen in het lieflijke stadje Pontarlier, op de grens met Zwitserland. Ze zijn praktisch even oud, maar anders dan Salhi heeft ‘Grote Ali’ een strafblad: hij heeft vastgezeten voor drugshandel en zou in de gevangenis de islam hebben ontdekt.

In Pontarlier groeit Salhi op als zoon van een Algerijnse vader en een Marokkaanse moeder. Als hij zestien jaar oud is, overlijdt zijn vader. Zijn moeder keert niet veel later terug naar Marokko. „Hij was alleen”, zei voorzitter Nacer Benyahia van Salhi’s moskee in Pontarlier dit weekend tegenover de Franse televisie. „Zo was hij waarschijnlijk het ideale doelwit voor radicalen die hun prooi kiezen.”

Onder de radar

Terwijl Salvi uiteindelijk wegens zijn radicale denkbeelden uit de moskee wordt gezet, opereert Salhi meer onder de radar. Maar door zijn contacten in radicale kringen, identificeren de Franse veiligheidsdiensten hem in 2006 als ‘staatsgevaarlijk’. Dat betekent vooral dat zijn internationale verplaatsingen door de douane doorgegeven moeten worden. Maar zover bekend is Salhi niet voor training of jihad in het buitenland geweest.

Twee jaar later al wordt de aantekening ‘S’ in de politieregisters geschrapt omdat Salhi niet direct „in contact staat met terroristische spelers”, aldus de Franse autoriteiten. Andere bronnen suggereren dat het land hem in 2008 uit het oog verloor door een omstreden fusie van inlichtingendiensten dat jaar. Zo kon ‘scootermoordernaar’ Mohammed Merah, die in Toulouse in 2012 zeven mensen doodschoot, ook aan de aandacht van de inlichtingendiensten ontsnappen.

Pas in 2011 duikt Salhi weer op in de dossiers wegens zijn „banden met de salafistenbeweging” en de islamistencel Forsane Alizza in de regio Lyon. Hij woont dan met zijn gezin in de probleemwijk La Planoise in Besançon, niet ver van Pontarlier. Als de Franse politie in 2014 een hotline opent om jihad-verdachten te signaleren, meldt een buurvrouw dat Salhi regelmatig thuis mannen ontvangt in „militaire kleding”, waarmee hij op de overloop gesprekken had over de jihad en Mali.

Hij heeft in korte tijd veel gewicht verloren en zijn baard afgeschoren, constateren de inlichtingendiensten volgens radiozender RTL. Maar als ze eind 2014 besluiten zijn communicatie te willen aftappen, loopt het onderzoek spaak: ze vinden bij geen enkele telefoonprovider een telefoonlijn die op zijn naam staat. Vrijdag kort na de gebeurtenissen slaagt de Franse radiozender Europe 1 er desondanks in om de echtgenote van Salhi te bereiken. „Wij zijn gewone moslims”, zegt ze verbijsterd door het nieuws. Hun nummer stond gewoon in het telefoonboek.