Overal in VS mogen homo’s nu trouwen

In de VS is het homohuwelijk gelegaliseerd. In reactie schort Alabama voorlopig álle burgerlijke huwelijken op.

Justin Kattler en Tim Loecker uit Texas vierenin New York de uitspraak van het Hooggerechtshof.
Justin Kattler en Tim Loecker uit Texas vierenin New York de uitspraak van het Hooggerechtshof. Foto TIMOTHY A. CLARY/AFP

Zodra het Amerikaanse Hooggerechtshof op vrijdagochtend het homohuwelijk heeft gelegaliseerd, breekt er een feest uit op de statige trappen bij de ingang van het Hof. Honderden mensen juichen en omhelzen elkaar. Regenboogvlaggen gaan de lucht in.

Ikeita Cantú en Carmen Guzmán, twee advocaten uit Virginia, geven iedereen die langsloopt een knuffel. „Hier heb ik zo lang op gewacht”, zegt Cantú. „Voor het eerst in mijn leven voel ik me beschermd door de wet, en geen tweederangs burger.” Cantú en Guzmán trouwden in 2009, in Canada. Het homohuwelijk was in Virginia illegaal. „Amerika gaat vooruit. Vandaag met een reuzensprong.”

Dit was misschien wel Amerika’s progressiefste week tijdens het presidentschap van Barack Obama. In een paar dagen tijd ging op talloze plaatsen in het zuiden de Confederatievlag naar beneden, door velen beschouwd als symbool van racisme. Dat gebeurde na een maatschappelijk debat over Amerika’s verleden in reactie op de aanslag op een zwarte kerk in Charleston. En het Hooggerechtshof hield donderdag ‘Obamacare’ in stand, het zorgstelsel dat een verzekering garandeert voor iedere Amerikaan, Obama’s belangrijkste binnenlandse hervorming.

Daar kwam gisteren een uitspraak bij die alom wordt gezien als de belangrijkste van het Hof sinds jaren. Vijf van de negen rechters stemden in met de legalisering van het homohuwelijk in alle vijftig staten: ze mogen niet langer zulke huwelijken weigeren, en moeten ook homohuwelijken erkennen die in andere staten zijn gesloten. Tot nu toe was het homohuwelijk toegestaan in 36 staten. In veel andere staten woedden taaie juridische gevechten erover.

Het Hooggerechtshof telt vijf rechters die door Republikeinse presidenten zijn benoemd. Vier zijn door Democraten aangesteld. Van de conservatieve rechters stemde Anthony Kennedy mee met de progressieve rechters. Kennedy staat bekend als een vrijdenker, die zich weinig aantrekt van politieke argumenten. In de zaak van Obamacare stemde hij, samen met de eveneens conservatieve Opperrechter John Roberts, ook mee met de progressieven.

Kennedy schreef ook de tekst van de uitspraak in de zaak Obergefell vs. Hodges. James Obergefell trouwde met zijn partner, maar het huwelijk werd niet erkend door de staat Ohio. Zijn partner overleed, en ook na zijn dood werd het huwelijk niet erkend. Obergefell vocht dat vervolgens aan bij het Hooggerechtshof.

Homoseksuelen die willen trouwen, schreef Kennedy, „hopen dat ze niet veroordeeld worden hun leven in eenzaamheid te leiden, zonder recht op één van de oudste instituten van deze beschaving. Ze vragen gelijkwaardigheid in de ogen van de wet. De grondwet geeft hun dat recht.”

Het Hof volgt een maatschappelijke trend. Het heeft maar elf jaar gekost tot het homohuwelijk vrijwel onomstreden werd in de VS. In 2004 was de staat Massachusetts de eerste die het trouwen door koppels van hetzelfde geslacht toestond. Veel conservatieve politici voerden campagne met een anti-homo-agenda. Dat is omgeslagen. Zo’n 60 procent van de Amerikanen is nuvoor volledige gelijkschakeling.

Meteen na de uitspraak werden in verschillende staten de eerste homohuwelijken voltrokken, onder meer in de staten Texas, Ohio en Tennessee.

Republikeinse leiders reageerden teleurgesteld. Het Republikeinse Congreslid Steve King roept op tot een algeheel verbod op het burgerlijk huwelijk, zodat alleen het kerkelijk huwelijk nog geldig is. Een district in de conservatieve zuidelijke staat Alabama heeft inderdaad alle burgerlijke huwelijken voorlopig opgeschort, zodat er geen homohuwelijken gesloten kunnen worden. De Republikeinse presidentskandidaat Rick Santorum, een van de grootste tegenstanders van het homohuwelijk, zei dat „het ongekozen Hooggerechtshof” zich ten onrechte mengt in politieke kwesties.

De conservatieve senator en presidentskandidaat Ted Cruz noemde de afgelopen 24 uur „een van de donkerste uit de geschiedenis van dit land”.

Maar uiteindelijk zijn de meeste reacties uit conservatieve hoek vrij lauw. Sociaal-conservatieven hebben de laatste jaren min of meer hun interesse verloren. Abortus is het belangrijkste onderwerp, daar is nog altijd scherp verzet tegen. Tekenend was eerder deze week een opmerking van Rick Perry, die net als in 2012 presidentskandidaat is. Perry maakte in die campagne een spotje waarin hij ageerde tegen homo’s in het leger. Nu, zo zei Perry, zou hij zo’n spotje nooit meer maken.

President Obama heeft misschien wel de beste week van zijn presidentschap achter de rug. Obama: „We moeten nog veel werk verzetten om de belofte van Amerika voor iedere Amerikaan te laten gelden. Maar vandaag kunnen we zeggen dat onze unie een klein beetje perfecter is.”