Het doel was een grote explosie

De aanslag in Frankrijk lijkt een vooropgezet terreurplan, zegt de Franse minister van Binnenlandse Zaken. De gearresteerde Yassin Salhi had in de politieregisters de aantekening ‘fiche S’ achter zijn naam. Dat betekent dat de ordediensten extra op hem moeten letten.

Weer een aanslag. Nadat Frankrijk na de bloedbaden in januari in Parijs net in iets rustiger vaarwater leek beland, is de angst voor terreur met een doffe klap even buiten Lyon in alle hevigheid terug.

Net als in januari roept de regering van president François Hollande op tot „eenheid” en „oplettendheid”, nadat een leidinggevende van een transportbedrijf vrijdagochtend door een van zijn eigen medewerkers op een industrieterrein in het plaatsje Saint-Quentin-Fallavier is onthoofd.

Het hoofd van het 54-jarige slachtoffer werd teruggevonden op de spijlen van het hek van de plaatselijke vestiging van het Amerikaanse bedrijf Air Products, dat industriegassen en specialistische chemicaliën produceert. Daarnaast hing een vlag van de terreurorganisatie Islamitische Staat. Arabische teksten die op het hoofd en de romp van het slachtoffer waren gekalkt, moeten volgens de Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve nog worden geanalyseerd, maar lijken te wijzen op een vooropgezet terreurplan.

Met gasflessen wilde de 35-jarige Salhi volgens Hollande, die in haast terugkeerde van de eurotop, een „grote explosie” veroorzaken, mogelijk een zelfmoordaanslag. Hoewel de knal tot in de wijde omtrek te horen was, bleef de impact daarvan beperkt. Twee mensen raakten lichtgewond.

Wat is er gebeurd sinds ‘Charlie’?

Maar de schok is groot, en niet alleen door de gruwelijkheid van de gebeurtenissen. Oppositiepolitici, het populistische Front National voorop, vragen zich af of sinds de aanslagen in januari wel voldoende is gebeurd om de veiligheid van de Fransen te verbeteren. Oud-president Nicolas Sarkozy vroeg de regering het „niveau van waakzaamheid” te „verhogen”. Terwijl in de regio Parijs nog altijd 7.000 militairen op de been zijn om gevoelige plaatsen te bewaken, is nu ook in de regio Rhône-Alpes de terreurdreiging naar het allerhoogste niveau opgeschroefd. In het bijzonder kwetsbare fabrieken zullen extra worden bewaakt, zei Hollande.

De terplekke kort na de gebeurtenissen gearresteerde Yassin Salhi lijkt opnieuw een ‘bekende van de inlichtingendiensten’. Zo een die net als de verantwoordelijken voor de aanslagen in januari in Parijs in de loop der jaren niet meer als een acuut gevaar werd beschouwd. Tien jaar geleden werd Salhi enige tijd gevolgd omdat hij contacten zou hebben met salafistische groepen van extremisten in Lyon. Tussen 2011 en 2014 is hij weer korte tijd in de gaten gehouden, zei terrorisme procureur François Molins gisteravond. Hij heeft geen strafblad, zei minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve gisteren, maar heeft wel korte tijd in de politieregisters de aantekening ‘fiche S’ achter zijn naam gehad. Dat betekent dat de ordediensten extra op hem moeten letten.

Naar schatting 5.000 Fransen, vooral activisten en criminelen, hebben die vermelding.

Deken over het hoofd

Sinds 2008 werd de vader van drie kinderen niet meer in de gaten gehouden. Zijn vrouw, die gisteren in een voorstad van Lyon ook werd aangehouden, zei tegen de Franse politie dat ze verrast was. Het enige opmerkelijke was, volgens haar, dat Salhi vrijdag niet tussen de middag was thuisgekomen. De Franse zender BFMTV filmde hoe de vrouw uit haar appartement werd afgevoerd, met een deken over haar hoofd. Behalve de vrouw van Salhi, zijn ook zijn zus en nog een vierde verdachte gearresteerd, zei terrorisme procureur François Molins gisteravond.

Terwijl de gendarmerie vrijdagmiddag het grootste deel van het bedrijventerrein potdicht afgesloten houdt, komen nieuwsgierigen uit de buurt een kijkje nemen.

De 30-jarige Amar probeert met zijn telefoon in de zoomen om meer te kunnen zien. „Dit is totaal bizar”, zegt hij. „Er gebeurt hier nooit iets.” Zijn neef, zegt hij, werkt bij Air Products. Maar het lukt hem al de hele dag niet hem te pakken te krijgen. Een vriend arriveert op de fiets en begint een tirade over „idioten die de islam kapot maken”. Hij is ambulancebroeder en heeft van collega’s gehoord wat ze hebben gezien vandaag. „Dat zijn taferelen”, zegt hij, „waarvoor je in Frankrijk tweehonderd jaar terug moet.”