Gezondere vrouwen hebben meer Akkermansia in darm

De bacterie Akkermansia muciniphila onder een elektronenmicroscoop.
De bacterie Akkermansia muciniphila onder een elektronenmicroscoop. Foto Wageningen Universiteit

De darmbacterie Akkermansia muciniphila hangt samen met een goede lichamelijke gezondheid en een relatief slank postuur. Bij muizen was dat al bekend, maar het is nu ook bevestigd in een kleine studie onder Franse vrouwen met overgewicht of obesitas (Gut, 22 juni).

Het team van Franse en Belgische onderzoekers ontdekte dat de deelneemsters met verhoudingsgewijs veel Akkermansia in hun poep vaker een lager bloedsuikergehalte en minder onderhuids vet hadden. Vervolgens werden zij zes weken lang op een laagcalorisch dieet gezet. De vrouwen met veel Akkermansia, hadden ook een meer diverse darmflora.

De onderzoekers vermoeden dat Akkermansia de motor is achter deze grotere diversiteit. Deze bacterie leeft van mucus (darmslijm) en knipt dat op tot kleine vetzuren waarop andere ‘goede’ bacteriesoorten kunnen leven.

Akkermansia muciniphila werd in 2004 voor het eerst beschreven door Wageningse microbiologen onder leiding van Willem de Vos. Ze vernoemden de nieuwe soort naar Antoon Akkermans, een invloedrijke Wageningse microbioloog. Toen al vermoedde De Vos dat Akkermansia bijzondere eigenschappen zou hebben, vertelt De Vos aan de telefoon: „Deze bacterie groeit op mucus, en dat maakt ons lichaam zelf. En waarom zou ons lichaam een bacterie voeren als die niet nuttig voor ons zou zijn?”

Twee jaar geleden toonden grote studies al aan dat Akkermansia relatief talrijk is in gezonde personen, en 3 tot 5 procent van de totale darmflora uitmaakt. Het nieuwe onderzoek laat ook zien dat de bacterie beïnvloedt hoe het lichaam reageert op afvallen. De deelneemsters volgden zes weken lang een caloriearm dieet. De vrouwen die aan het begin al het meeste Akkermansia hadden, lieten daarna de grootste verbetering in bloedwaarden (glucose en vetzuren) zien.

De Vos heeft samen met de Katholieke Universiteit Leuven octrooi aangevraagd op het gebruik van Akkermansia voor therapieën. „Vezelrijke voeding lijkt niet meteen de groei van Akkermansia te bevorderen. Maar muizen die Akkermansia kregen toegediend en vervolgens op een vetrijk dieet werden gezet, bleven gezond. Wij denken dus dat Akkermansia toedienen effectief kan zijn, maar dat moeten we nog testen in mensen.”