Wel volkenrechtelijk mandaat, geen militair ingrijpen boven Syrië

Nederlandse F-16's keren terug na hun laatste operationele vlucht boven Afghanistan.
Nederlandse F-16's keren terug na hun laatste operationele vlucht boven Afghanistan. Foto: ANP / Evert-Jan Daniëls

Er is een volkenrechtelijk mandaat om Islamitische Staat (IS) in Syrië te bombarderen, maar het kabinet acht dit onvoldoende om ook militair in te grijpen. Dat schrijft minister Koenders van Buitenlandse Zaken vandaag aan de Tweede Kamer.

Ook een externe juridisch adviseur zegt nu dat er een volkenrechtelijk mandaat bestaat. Vorige week kwamen juristen van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie tot dezelfde conclusie. Toch zullen er geen Nederlandse F-16’s boven Syrië bombarderen, totdat er een brede politieke strategie ligt voor een oplossing in Syrië, aldus de minister.

Bombardementen boven Irak gaan door

Nederlandse F-16’s voeren sinds vorig jaar missies uit tegen doelen van IS in Irak. Dat mandaat is net verlengd met een jaar tot oktober 2016. Het aantal F-16’s dat wordt ingezet gaat terug van zes naar vier. Ook wil Nederland nauwer gaan samenwerken met België.

Een eventueel kabinetsbesluit over deelname aan de strijd in Syrië “komt pas later in het jaar aan de orde”, zei Koenders eerder op de dag nog. Op dit moment voeren alleen de Verenigde Staten, Canada en een aantal Arabische landen luchtacties uit boven Syrië om de terreurbeweging te bestrijden.

Mandaat ligt politiek zeer gevoelig

De kwestie van het volkenrechtelijk mandaat ligt in de binnenlandse politiek zeer gevoelig. Dit voert terug naar 2003 toen volgens een deel van de Tweede Kamer de door de VS geleide inval in Irak in het kader van de strijd tegen het terrorisme niet in overeenstemming was met het volkenrecht.

Deze inval werd toen door het kabinet Balkenende “politiek gesteund”. Volgens Balkenende was de inval wel gelegitimeerd. Een rapport onder leiding van oud-president Willibrord Davids van de Hoge Raad signaleerde zeven jaar later dat het volkenrechtelijk mandaat ontbrak.