Super sportlijf? Serieuze aandacht

Verzaken media bij volwassenwording vrouwensport? „Je hoeft niet als sexy poes te liggen.”

Abby Wambach, all-time topscorer van de VS, viert een goal tijdens de wedstrijd tegen Nigeria op het WK in Canada.
Abby Wambach, all-time topscorer van de VS, viert een goal tijdens de wedstrijd tegen Nigeria op het WK in Canada. Foto Rich Lam/AFP

Voor automobilisten op West Pico Boulevard is het geen geheim dat het WK vrouwenvoetbal in volle gang is. Een reusachtige foto van het Amerikaanse team in actie – topscorer Abby Wambach voorop – prijkt daar op de zijmuur van het Fox-hoofdkantoor. Geen wonder, want Fox Sports brengt alle Amerikaanse wedstrijden tijdens het toernooi in Canada live, en trekt miljoenen tv-kijkers.

Ook wie naar lokaal radio-station KPCC luistert, kan het succes niet missen. De omroep heeft een verslaggever met de Amerikaanse ploeg meegestuurd. Vandaag zal hij berichten over de ontmoeting met China in de kwartfinale. Het klinkt logisch: de media volgen topatleten die topprestaties leveren tijdens een toptoernooi. Maar het is niet vanzelfsprekend, blijkt uit onderzoek van Mary Jo Kane, hoogleraar bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Minnesota.

Van de honderdduizenden professionals en serieuze amateurs in de VS is 43 procent vrouw, maar van de berichtgeving over sport gaat 4 procent over vrouwen. Komen ze wel aan bod, dan verschijnen de zwemmers en volleyballers vaak in sexy poses in mannenbladen. Hun ex-vriend of geaardheid schijnt nogal eens interessanter te zijn dan hun techniek en talent. Zelden is er aandacht voor hun sportieve prestaties. „Maar we weten dat daar een grote markt voor bestaat”, zegt Kane. Het professionele damesbasketbal en voetbal lokken steeds meer supporters naar de stadions en hallen. Met de kijkcijfers van het huidige WK worden records gebroken. De strijd tegen Colombia, eerder deze week, was een van de best bekeken sportwedstrijden ooit. „De vraag is er, het publiek is er, dus: waarom nemen zij met invloed beslissingen die tegen hun eigen financiële belangen ingaan?”

Het is een precaire kwestie in dit sportieve land. Vrijwel alle kinderen, jongens én meisjes, sporten op school en daarbuiten. De professionele liga’s in de ‘grote vier’ – basketbal, honkbal, American football, ijshockey – zorgen voor miljardenbusiness.

Op de universiteiten is het niveau vergelijkbaar met de lagere regionen van de profsport. De supporters zijn op dat niveau even dol op de damesploegen als de mannenteams. De vrouwensport heeft in de academische wereld een hoofdrol opgeëist nadat ‘Title 9’ in 1972 werd aanvaard. Die wet bepaalde dat jongens en meisjes in het onderwijs gelijk moeten worden behandeld. Het was een cruciale zet in de strijd voor gelijke behandeling en de gevolgen waren met name groot op de velden en atletiekbanen, in sporthallen en zwembaden.

Dat succes heeft zich maar traag vertaald in de profsport. Kane vermoedt dat de vrouwelijke topsport mede zo langzaam volwassen wordt omdat de media verzaken. En ze denkt dat het onvermogen van de media om evenwichtig over damessport te berichten eigenlijk onwil is.

De hoogleraar heeft tal van oneliners die ze deelt met studenten, groepen die ze toespreekt, sport- en fotoredacteuren die ze ondervraagt. „Bij welke spiergroep horen borsten precies?” – over de neiging om de buste bovenmatige aandacht te geven. „Je kunt je geweldige sportlijf laten zien zonder als sexy poes te gaan liggen.”

Haar onderliggende kritiek is fundamenteel. „Sport is gekoppeld aan mannelijkheid, macht en privilege. Een groep met een monopolie zegt niet opeens: ‘oh, sorry vrouwen! Hier is 50 procent van de aandacht, 50 procent van de commerciële belangen’. Geen meerderheid geeft zomaar zijn macht op.”

Het is volgens haar geen bewust beleid of kwaadaardigheid van uitgevers, redacteuren en reporters. En het kan veranderen. Ze moeten volgens Kane beseffen dat alle studies dezelfde kanten op wijzen: meiden, vrouwen, vaders, maar ook jonge mannen zeggen liever serieuze aandacht voor vrouwensport te zien, dan de „uiterst geseksualiseerde” berichtgeving die nu dominant is.

Voor de journalist die haar vertelde dat hij nu eenmaal altijd een nieuwe invalshoek zoekt – vandaar al die nauwelijks bedekte borsten – had Kane dit antwoord: écht nieuw zou zijn als je ze als sporters zou behandelen.