Europese Unie wil 60.000 vluchtelingen over landen verspreiden

De Italiaanse premier Matteo Renzi in gesprek met journalisten na de eerste dag van de top in Brussel.
De Italiaanse premier Matteo Renzi in gesprek met journalisten na de eerste dag van de top in Brussel. Foto Reuters / Yves Herman

De Europese Unie (EU) wil de komende jaren 60.000 vluchtelingen over de EU-lidstaten verspreiden. Het gaat om 40.000 vluchtelingen uit Syrië en Eritrea die nu in Italië en Griekenland aankomen en 20.000 migranten die buiten de EU verblijven. Dat zijn de leiders van EU-lidstaten overeengekomen na zeven uur durende besprekingen op een top in Brussel, meldt persbureau Reuters.

De landen mogen vrijwillige toezeggingen doen voor de opname van het aantal migranten, maar over de precieze uitvoering van het plan moet nog worden gesproken. Hoeveel migranten moeten de afzonderlijke landen opvangen? Daarbij worden factoren als de economie van een land en het bevolkingsaantal in overweging genomen.

Dit systeem moet in de plaats komen van het eerdere voorstel voor verplichte migrantenquota’s voor elk land. Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije en enkele andere landen waren daar fel op tegen, omdat die zwakkere oud-communistische landen de economische lasten van de vluchtelingenopvang niet zouden kunnen dragen.

Lees ook: Europa trekt weer muren op (€), over hoe de vluchtelingencrisis het asielbeleid, de Schengenzone en onderling vertrouwen in de EU onder druk zet.

De Italiaanse premier Matteo Renzi was kritisch over de terughoudendheid van EU-leiders tegenover het plan, dat bedoeld is als noodoplossing voor de vluchtelingenstromen. “Als we denken dat Europa alleen om budgetten draait, is dat niet het Europa van 1957 in Rome”, sprak Renzi, verwijzend naar de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, de voorloper van de Europese Unie.

Klik op de kaart voor een vergrote versie.

uitspraken tijdens het debat

De Duitse bondskanselier Angela Merkel sprak van een “intens debat”. Enkele uitspraken op een rij. Allereerst Donald Tusk, voorzitter van de Raad van regeringsleiders, aan het begin van de top:

“We moeten de illegale migratie inperken. Dit zou onze prioriteit moeten zijn. Al degenen die geen legitieme asielzoekers zijn, zullen geen garantie krijgen dat ze in Europa kunnen blijven.”

Matteo Renzi, premier van Italië, tijdens het diner:

“Als jullie niet kunnen instemmen met 40.000 vluchtelingen verdienen jullie het niet Europa genoemd te worden. Als dat jullie idee van Europa is, houd het dan maar. Of er is solidariteit, of verspil onze tijd niet.”

Viktor Orban, premier van Hongarije, tegen verslaggevers:

“Er is maar één oplossing. Iedereen moet zijn eigen grenzen verdedigen. In de komende jaren zullen miljoenen mensen op weg gaan als ze denken dat ze een kans hebben binnen te komen.”

Donald Tusk:

“Ik ben ervan overtuigd dat er geen solidariteit zal zijn over hervestiging als de migranten niet goed worden geregistreerd. […] Respect voor onze regels is een must. Als de regels niet door iedereen worden gerespecteerd, loopt Schengen gevaar.”

Angela Merkel, bondskanselier van Duitsland:

“Het was een erg intens debat. [De migratiecrisis] is de grootste uitdaging die ik in mijn tijd als bondskanselier in Europese zaken ben tegengekomen.”

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie:

“[Spreiding van 40.000 en later nog eens 20.000 vluchtelingen] is een bescheiden ambitie. […] Het maakt niet uit of het vrijwillig of verplicht is, het gaat erom of 60.000 vluchtelingen ermee geholpen zijn.”

Matteo Renzi:

“Europa kan niet het vaderland zijn van egoïsme, maar van gedeelde waarden.”

wereldwijde groei vluchtelingen

Italië, Griekenland en Hongarije hebben dit jaar ieder al meer dan 55.000 migranten zien komen. Dat past in een wereldwijde groei van het aantal vluchtelingen en ontheemden. António Guterres van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zei hierover in NRC Handelsblad (€):

“We glijden ongecontroleerd een tijdperk in waarin de omvang van de wereldwijde gedwongen migratie en het antwoord dat is vereist, alles wat we tot nu toe hebben gezien volledig in het niet doen verzinken.”

Donald Tusk, voorzitter Raad regeringsleiders, aan het begin van top: