Zuid-Afrika: Marikana-bloedbad schuld van politie, politiek vrijuit

Het optreden van de politie tijdens het bloedbad bij de Zuid-Afrikaanse Marikana-mijn in 2012 – waarbij 34 mensen omkwamen – was “gebrekkig”, maar de politieke leiders valt niets te verwijten. Dat is de conclusie van de commissie die de toedracht van het drama heeft onderzocht.

Kruisen die zijn neergezet in Rustenburg ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het drama bij de Marikana-mijn.
Kruisen die zijn neergezet in Rustenburg ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het drama bij de Marikana-mijn. Foto EPA

Het optreden van de politie tijdens het bloedbad bij de Zuid-Afrikaanse Marikana-mijn in 2012 - waarbij 34 mensen omkwamen - was “gebrekkig”, maar de politieke leiders valt niets te verwijten. Dat is de conclusie van de commissie die de toedracht van het drama heeft onderzocht.

President Jacob Zuma maakte vanavond de bevindingen in het 600 pagina’s tellende rapport bekend. Daarin staat dat het plan van de politie op de dag van het incident nabij Rustenburg “gebrekkig” was. De commissie raadt daarom aan een onderzoek in te stellen of de nationale politiecommissaris aan kan blijven.

Volgens NRC-correspondent Bram Vermeulen is het vooral opvallend dat er geen schuldige voor het bloedbad wordt aangewezen:

“Cyril Ramaphosa, toen lid van het bestuur van het Britse bedrijf Lonmin –dat eigenaar is van de mijn - en nu vice-president van Zuid-Afrika, wordt geheel vrijgesproken, terwijl de advocaten van de nabestaanden hem veel verantwoordelijkheid toedichten. Dat is erg pijnlijk voor de nabestaanden. Het enige wat de commissie eigenlijk doet is opnieuw een onderzoek aanbevelen.”

Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen I think the #Marikana report just freed the way for Cyril Ramaphosa to become the next president of South Africa.

Staking ontaardde in drama

Het onderzoek naar het vuurgevecht onder leiding van de gepensioneerde rechter Ian Farlam duurde bijna drie jaar. Ongeveer drieduizend mijnwerkers legden destijds het werk neer uit onvrede over hun lonen en arbeidsomstandigheden. Toen mijnwerkers van een andere vakbond wel aan het werk wilden gaan, brak er geweld uit.

Na een aantal dagen wilde Lonmin een einde maken aan het geweld. Daarbij werd de politie ingezet, maar hun plan om het geweld te stoppen werkte averechts: het liep uit op een bloedbad. De commissie concludeert dat Lonmin te weinig zou hebben gedaan om het geweld te stoppen toen er eenmaal rellen uitbraken, maar verbindt er geen consequenties aan voor het bedrijf.

De politie verklaarde na het bloedbad uit zelfverdediging te hebben gehandeld, nadat twee agenten waren gedood door demonstranten. De BBC onthulde twee jaar geleden dat agenten zouden hebben gelogen over de schietpartij. Het was het ergste bloedbad sinds het afschaffen van de apartheid in 1994.