Oude legertrucks via Nederland naar Soedan

Trucks naar regime-Bashir ondanks wapenembargo.

Via een Nederlands handelsbedrijf zijn afgedankte Duitse legertrucks terechtgekomen in het leger van de omstreden Soedanese president Omar al-Bashir. Om deze doorvoerroute af te sluiten, heeft Duitsland besloten het toezicht op commerciële uitvoer van afgedankte legervoertuigen naar Nederland te verscherpen. De levering aan Soedan wordt vanavond onthuld in het radioprogramma Bureau Buitenland van de VPRO.

Het leger van Soedan gebruikt de voertuigen in de strijd tegen rebellen in het zuiden van dat land, onder andere voor troepentransport en munitievervoer. VPRO-journalist Rik Delhaas heeft foto’s in handen gekregen van door rebellen vernielde legervoertuigen, waarop stickers te zien zijn van de Nederlandse handelsfirma Van Vliet Trucks in Nieuwerkerk aan den IJssel.

Tegen Soedan geldt sinds 1994 een Europees wapenembargo, naast de sancties van de VN tegen het regime in Khartoum. Volgens Van Vliet zijn de transacties volstrekt legaal omdat het niet-militaire vrachtwagens betreft. De afgedankte trucks zijn overgespoten en alle militaire specificaties, zoals oorlogsverlichting en wapensteun zijn ervan afgehaald. „Dat de vrachtwagens door inkopers in Soedan worden doorverkocht aan het Soedanese leger, valt buiten onze verantwoordelijkheid”, zegt adviseur Frans Hakkenberg van het bedrijf. Hoeveel vrachtwagens Van Vliet en andere handelaren afgelopen jaren hebben geleverd aan Soedan, is onbekend. Hakkenberg zegt dat Van Vliet Trucks een jaaromzet van 135 miljoen euro heeft. Vijftien miljoen daarvan komt uit Soedan.

Nu er ophef over dreigt te ontstaan, wil het bedrijf de export van potentieel gevoelig materieel naar Soedan stoppen, vooral om het risico van reputatieschade en Amerikaanse strafmaatregelen te vermijden. De VS lopen voorop met sancties tegen bedrijven (en hun bankiers, toeleveranciers en afnemers) die zaken doen met regimes die worden beschuldigd van steun aan terrorisme. De Soedanese president wordt door het Internationaal Strafhof in Den Haag gezocht wegens genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de regio Darfur.

Van Vliet wil zijn voortbestaan niet in gevaar brengen door Amerikaanse boetes te riskeren, zegt adviseur Hakkenberg. Maar hij blijft erbij dat er met de verkoop van ‘gedemilitariseerde’ vrachtwagens niets mis is. „Nederland stuurde in februari nog een handelsmissie naar Soedan”.

Volgens het Duitse ministerie van Financiën heeft Vebeg (Duitse equivalent van Domeinen Roerende Zaken in Nederland) sinds 2009 3.662 door het Duitse leger afgestoten truck verkocht voor uitvoer naar Nederland. Omdat het Nederland betrof, was geen speciale vergunning nodig. Nu zal Duitsland voortaan een eindbestemmingsverklaring vragen en moet toestemming worden verkregen voor heruitvoer.