Kijk uit voor zebra’s, vindt kunst en mazzel

De zomer begint en het talent stormt aan. NDT, KASK, ITs (Isla Bonita). Woody Allen. Stephen King.

Toneelacademie Maastricht: Isla Bonita.
Toneelacademie Maastricht: Isla Bonita. Foto Paul Rondags

In theater Korzo in Den Haag krijgen twee jonge dansers van het Nederlands Dans Theater gelegenheid te laten zien wat ze waard zijn als choreograaf. Veel. De eigengereidheid spat ervanaf.

Door toeval zie ik in Gent de eindshow van de modeacademie (KASK). Er deinen uitzinnige ontwerpen over de catwalk. Sculpturen met het mensenlichaam als sokkel. Ik onthoud Bart Hoste. Derdejaars student, en al trefzeker in de combinatie van waanzin en draagbaar. Ik denk: doe mij zo’n rok. Dan ga ik gewoon een dag niet meer zitten.

De zomer begint en het talent stormt aan. De kunststudenten blinken zorgeloos uit in hun examenpresentaties. Wij, het publiek, drukken onze neuzen plat tegen de ruiten van hun durf.

Zo ook op het ITs, het Amsterdamse festival voor de theaterscholen. Daar zie ik Isla Bonita, de voorstelling van vijf performers van de Maastrichtse Toneelacademie. Ze combineren ritmische gymnastiek (hoepels, linten, glimgympakjes) met een rauwe klacht over bootvluchtelingen. Het is volslagen idioot en toch kan het. Prachtig.

Geef hun gewoon álle ITs-prijzen van dit jaar. Dat leert het clubje theaterstudenten dat zich tegen die prijzen keert (prijzen kennen „alleen maar verliezers”) relativeren. Les 1: wat doe je als iemand een prijs krijgt? Je verheugt je in de mazzel van die ander.

Les 2: zoek de zebra’s.

Dat besef ik dankzij de schrijver Stephen King. King heeft het patent op kleine mooie zinnen. When you heard hoofbeats, you didn’t think zebras, las ik in zijn thriller Mr. Mercedes. Bij hoefgetrappel dacht je niet aan zebra’s. Maar dat moet wel. Wees alert op het ongewone, zie het onverwachte. Dat is de opdracht van de kunstenaar.

Mr. Mercedes beschrijft het kat-en-muisspel van een gepensioneerde detective en een massamoordenaar. Eigenlijk komt alles wat ik lees me bekend voor. Maakt niet uit, ik offer mijn nacht, dit boek moet uit. Het gaat niet om wát er gebeurt, maar om hóe – en de zebrahoefjes trappelen naar hartelust.

De verfilming van dit boek is al aangekondigd, maar er is een probleem: de detective valt voor een vrouw van 45. En zij voor hem. Maar in de VS zijn filmminnaressen 30min en niemand die er iets van zegt. Nooit lees je: Scarlett Johansson die op Bill Murray valt, twintiger Emma Stone met vijftiger Colin Firth – hoezo?

De actrice Maggie Gyllenhaal luidde de klok. Ze speelde in grote films. Werd genomineerd voor Golden Globes en een Oscar. Ziet er geweldig uit. Maar, vertelde ze in een interview, een filmproducent wilde haar niet , want ze was met haar 37 jaar „te oud” voor haar tegenspeler van 55.

Hollywood noemt zich de droomfabriek. Maar als de jonge vrouw de droom van mannen is, is de onvermijdelijke keerzijde dat jonge vrouwen dromen van opa’s. Natuurlijk, het komt voor. Maar de meeste jonge meiden kijken wel link uit en met reden. Woody Allen (ervaringsdeskundige) wijdde mooie scènes aan de toeren van een oudere man om zijn jonge meid bij te houden. Voor wie wil lachen: bekijk zijn You Will Meet A Tall Dark Stranger.

Stephen King is wijzer. In Mr. Mercedes zijn de minnaars hartstochtelijk op leeftijd. Merk ik dat ze die man in de film met een jonge meid opzadelen, dan roep ik boe! En loop ik weg.