‘Door slechte kabinetslobby blijven uitgeprocedeerde asielzoekers’

Uitgeprocedeerde asielzoekers in een gekraakt kantoorpand in Amsterdam-West (april 2015).
Uitgeprocedeerde asielzoekers in een gekraakt kantoorpand in Amsterdam-West (april 2015). Foto ANP / Olaf Kraak

Uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen vaak toch in Nederland blijven omdat het kabinet er nauwelijks in slaagt om hun moederland te bewegen hen terug te nemen. Dat staat in een rapport van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ).

Als het erop aankomt laat het kabinet volgens de ACVZ andere belangen, zoals economische, zwaarder wegen dan dat van gedwongen terugkeer. Mede daardoor kunnen uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland blijven zonder dat uitzetting dreigt.

Het rapport van het onafhankelijke adviescollege wordt vandaag aangeboden aan de staatssecretaris van Immigratie, Klaas Dijkhoff (VVD).

Sluitstuk asielbeleid

Alle Nederlandse politieke partijen zien gedwongen terugkeer als sluitstuk van het asielbeleid: als illegalen niet kunnen worden uitgezet, is het voor hen te verleidelijk om in Nederland te blijven.

Maar sommige landen weigeren mensen op te nemen die zelf niet terug willen. Nederlandse politici beloven vaak dat ze er alles aan doen om zulke landen zo te bewerken dat ze hun burgers wel opnemen. Zo staat bijvoorbeeld in het regeerakkoord van VVD en PvdA:

“We oefenen druk uit op landen om hun onderdanen terug te nemen aan wie de toegang tot Nederland is ontzegd. Dit betreft ook de handels- en ontwikkelingscontacten met deze landen.”

De werkelijkheid is volgens de ACVZ anders. Het adviescollege schrijft:

“De export naar de betreffende landen en de miljoenencontracten van het Nederlandse bedrijfsleven wegen voor de Nederlandse overheid zwaarder dan gedwongen terugkeer.”

7.440 uitgeprocedeerde asielzoekers misschien nog in Nederland

Als landen weigeren hun mensen terug te nemen, kan de Dienst Terugkeer & Vertrek afgewezen asielzoekers niet uitzetten. In 2014 werden er 4.400 mensen gedwongen uitgezet. Nog eens 4.110 vertrokken zelfstandig. Een groep van 7.440 mensen bleef over: van hen is niet bekend of ze nog illegaal in Nederland verblijven of dat ze zijn teruggegaan. Het betreft vooral Irakezen, Somaliërs en Afghanen.

De ACVZ vindt dat Nederlandse politici in de onderhandelingen met andere landen vaker de opname van asielzoekers kunnen bespreken. Landen die meewerken met gedwongen terugkeer zouden kunnen worden beloond, bijvoorbeeld door studenten of kennismigranten gemakkelijker toe te laten.

VVD en PvdA wilden nog niet reageren op de aanbevelingen uit het rapport.