‘Bijstandsgerechtigden zijn labbekakken die gewoon asperges kunnen steken’

Dat zei VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer gisteren in de Volkskrant.

„Gewoon asperges steken, in het zonnetje, met de radio aan?”, aldus VNO-NCW-man Hans de Boer.
„Gewoon asperges steken, in het zonnetje, met de radio aan?”, aldus VNO-NCW-man Hans de Boer. Foto ROBIN VAN LONKHUIJSEN/ANP

De aanleiding

Nederlanders en immigranten in de bijstand zijn „labbekakken” van wie driekwart gewoon aan het werk moet, zei VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer gisteren in de Volkskrant. „Gewoon asperges steken, in het zonnetje, met de radio aan? Wat is daar fout aan?” Premier Rutte noemde De Boers uitspraak „totaal ongepast”, minister Asscher „een middelvinger”, FNV-voorzitter Heerts het „voorbij het fatsoenlijke” – en De Boer bood excuses aan. We checken enkele uitspraken uit het interview.

Waar is het op gebaseerd?

Op het universum van Hans de Boer (1955): zoon van een Friese postkantoorhouder, selfmade ondernemer en miljonair en Curaçao-liefhebber. Het is niet de eerste keer dat hij de polder in de gordijnen jaagt. De Boer houdt wel van „een beetje prik in de cola”.

En, klopt het?

Nederland telt bijna 700.000 werklozen in de WW en 500.000 in de bijstand, beweerde De Boer.

Dat is een flinke overschatting. In mei hadden ruim 416.000 mensen een WW-uitkering, volgens uitkeringsinstantie UWV. In maart telde het CBS ruim 424.000 mensen met een bijstandsuitkering.

Driekwart van de bijstandsgerechtigden bestaat uit labbekakken.

Van Dale omschrijft het woord ‘labbekak’ als lafaard, De Boer doelde op werkschuwe „bijstandsgenieters”. Met 424.000 bijstandsuitkeringen gaat het in theorie dus om zo’n 306.000 labbekakken. Veel gericht onderzoek is er niet en de cijfers verschillen. Ongeveer de helft van de mensen in de bijstand ervaart „drang en dwang” om te solliciteren, rapporteerde de inspectie Werk en Inkomen eind 2011. Maar de onderzoekers concludeerden in 2008 weer dat 90 procent van de werklozen een betaalde baan wil, wat het Sociaal Cultureel Planbureau in 2010 bevestigde. Het CBS telde in 2013 bijna 3.000 ‘ontmoedigden’ in de bijstand en 56.000 in de WW: mensen die niet meer actief solliciteren.

Een 23-jarige lerares op een vmbo-school in Rotterdam-Zuid verdient 1.700 euro netto: 600 euro mínder dan een even oude vrouw met 1 of 2 kinderen die voor haar bijstandsuitkering een middag per week moet werken op dezelfde school.

Het inkomen van de lerares van 1.700 euro klopt. Een docente zonder vlieguren verdient 1.824 euro netto, maar bijna niemand werkt voltijds, zegt de Algemene Onderwijsbond. Het inkomen van de bijstandsmoeder van 2.300 euro is een raadsel. Een alleenstaande ouder krijgt volgens de gemeente Rotterdam ongeveer 70 procent van het minimumloon: 961 euro. Met kindgebonden budget voor twee kinderen komt er 152 euro per maand bij: in totaal 1.113 euro. Met een tegenprestatie voor de uitkering, zoals een middagje op een school werken, verdient een bijstandgerechtigde niets. Los van zorg- en huurtoeslag en heffingskortingen zit in het verhaal van De Boer een gat van 1.187 euro.

Van alle Somaliërs die tien jaar of langer in Nederland verblijven zit de helft in de bijstand en heeft maar zo’n 20 procent werk.

Er zijn ruim 37.000 Somaliërs in Nederland. Volgens het Jaarrapport Integratie (2014) van het CBS zat ruim 40 procent van de Somaliërs die langer dan 9 jaar in Nederland was in de bijstand. Van diezelfde groep heeft bijna 40 procent werk in loondienst of als zelfstandige. Dat is twee keer zoveel als De Boer zegt.

Premier Rutte belt Hans de Boer elke zaterdagochtend terwijl hij boodschappen aan het doen is.

„Die mededeling klopt niet”, volgens een woordvoerder van de premier.

Conclusie

Dat driekwart van de bijstandsgerechtigden uit labbekakken zou bestaan, is niet helemaal te checken, maar het staat ver af van de beschikbare gegevens. Ook de andere uitlatingen van De Boer beoordelen wij als onwaar.