Veroordeel mensen met laag inkomen niet tot levenslang huren

In Amsterdam kun je al voor 130.000 euro een leuk huis kopen. Voor een alleenstaande verpleegkundige is dat aantrekkelijker dan huren. Toch gaan de goedverdienende hoogopgeleiden er met de goedkope koopwoningen vandoor. Aanscherping van hypotheekregels maakt het voor lagere inkomensgroepen nóg moeilijker goedkoop te wonen en vermogen op te bouwen, waarschuwt Ineke Dijkman.

Wat kost zo’n huis van 130.000 euro eigenlijk per maand? De rente voor een lening met Nationale Hypotheek Garantie voor 30 jaar vast is 3,1 procent. Het gemiddeld geleend bedrag is dan na 15 jaar 134.000 euro/2 is 67.000 euro. Op basis van deze 67.000 euro kan de rente als volgt berekend worden: 3,1 procent van 67.000 euro is 2.077 euro maal 30 jaar is 62.310 euro.

Totale kosten: aankoop huis inclusief kosten 134.000 euro plus rente 62.310 euro is dan 196.310 euro. 134.000 euro gedeeld door 30 jaar is 4.467 euro per jaar gedeeld door 12 is 372 euro per maand. 62.310 euro gedeeld door 30 jaar is 2.077 euro per jaar gedeeld door 12 is 173 euro per maand. De aflossing (lees spaargeld) per maand is 372 euro en de rente (lees de werkelijke kosten) is 173 euro per maand.

Over de rente kan dan afhankelijk van het inkomen hypotheekrenteaftrek (HRA oftewel kooptoeslag) geclaimd worden. Zeg in dit geval 1/3 van het rentebedrag. De maandelijkse lasten voor dit huis zijn dus op maandbasis: aflossing (spaargeld) 372 euro plus rente met HRA 115 euro plus servicekosten is 547 euro per maand. En dat voor dertig jaar vast!

In Noord wonen bijvoorbeeld bovengemiddeld veel alleenstaande moeders. Deze vrouwen zijn veelal werkzaam in de zorg in Amsterdam Noord. Het gemiddelde inkomen van bijvoorbeeld een leidster op een kinderdagverblijf is 2.000 euro per maand. Vermeerderd met vakantie- en eindejaarstoeslag is dat op jaarbasis 26.640 euro.

De huur van een huurhuis in de sociale sector varieert in Noord tussen de 450 euro en 710 euro. De nieuw te betrekken sociale huurwoningen hebben vrijwel allemaal een huurprijs van rond de 710 euro per maand. Dit is (niet) toevallig ook de grens voor de huurtoeslag.

Met een inkomen van 26.640 euro op jaarbasis krijg je 136 euro huurtoeslag per maand. De huur is dus 710 euro - 136 euro = 574 euro per maand. De huurverhoging is jaarlijks gemiddeld 2,5 procent en de huizen worden dus jaarlijks cumulatief rond de 20 euro duurder per maand.

Als je daarbij in de berekening betrekt dat de leidster na tien jaar door loonsverhogingen een inkomen van 30.000 euro heeft en daarom volgens de huidige normen geen recht meer heeft op huurtoeslag dan betaalt zij in totaal in dezelfde dertig jaar als hierboven 357.751 euro voor haar huurflat en heeft ze niets opgebouwd. Dit is 994 euro per maand.

Conclusie: kopen is veel gunstiger (ook voor de sociale cohesie) dan huren!

Helaas komen de alleenstaande moeders niet meer in aanmerking voor een koophuis omdat hun inkomen te laag is. Om een hypotheekbedrag van 130.000 bij de bank te mogen lenen heb je een inkomen van minimaal 30.000 euro bruto nodig. Onze doorgaans neoliberale VVD-PvdA regering is op de hypotheekmarkt doorgeslagen naar onvervalst paternalisme!

Mensen met een inkomen van minder dan 30.000 euro per jaar worden niet meer geacht zelf een afweging tussen koop en huur te kunnen maken. Onze regering meent deze groep mensen tegen zichzelf in bescherming te moeten nemen door de toegang tot de koopwoningmarkt hermetisch af te sluiten. Dus zijn ze aangewezen op de dure huurwoningen van het woningbedrijf en worden zij niet in staat gesteld om te sparen en een buffer op te bouwen.

De koopwoningen komen veelal in handen van hoogopgeleide niet-Noorderlingen die de waarde van de woning snel zien stijgen.

Waarde die eigenlijk toebehoort aan de alleenstaande moeders en alle andere Amsterdammers die al hun hele leven in Noord wonen en werken maar niet in aanmerking komen voor een hypotheek alhoewel dat veel goedkoper is dan huren. En zo worden de rijken rijker en de armen nog armer.

Ik citeer de legendarische Jan Schaefer van de PvdA: is dit beleid of is hier over nagedacht?