Migratiebeleid in Europa verhardt

Hongarije zegt een kernpunt uit het EU-asielbeleid op. En Brussel wil betere controles – en eventueel sneller uitzetten.

Migranten die naar Groot-Brittannië willen oversteken profiteren van een staking van vrachtwagenchauffeurs en klimmen in trucks bij de Eurotunnel.
Migranten die naar Groot-Brittannië willen oversteken profiteren van een staking van vrachtwagenchauffeurs en klimmen in trucks bij de Eurotunnel. Foto PHILIPPE HUGUEN/AFP

Onder druk van de enorme stroom migranten van de afgelopen maanden is het migratiebeleid binnen de Europese Unie aan het verharden. Op het bureau van de Europese Raad in Brussel klinkt bij sommige landen de roep om speciale kampen voor de registratie van migranten. Daarnaast weigert Hongarije asielzoekers terug te nemen die via dat land de EU zijn binnengekomen maar zijn doorgereisd naar andere lidstaten.

Op de Europese top die morgenavond in Brussel begint, is migratie een hoofdthema. De commissie heeft voorgesteld 40.000 vluchtelingen uit Syrië en Eritrea die in Italië en Griekenland zijn aangekomen, volgens quota te verspreiden over andere EU-landen.

Verplichte quota lijken vooralsnog onhaalbaar. Om tegemoet te komen aan landen die een hardere opstelling willen, pleit de commissie voor „het opzetten van gestructureerde grenszones en faciliteiten” in landen aan de buitengrenzen van de EU „om de snelle identificatie, registratie en het nemen van vingerafdrukken van migranten te verzekeren”.

Dat is een gevoelig thema. De commissie spreekt over „hotspots”. Sommige landen willen die uitwerken tot speciale kampen waar migranten moeten afwachten of ze in de EU mogen blijven. De Britse krant The Guardian spreekt over kampen om vluchtelingen in quarantaine te zetten.

In het commissievoorstel krijgt Frontex, verantwoordelijk voor de bewaking van de buitengrenzen van de EU, de bevoegdheid om migranten te deporteren. Dit gebeurde tot nog toe door de landen zelf.

Hongarije overbelast

Hongarije heeft gisteren eenzijdig een belangrijk element van het Europese asielbeleid voor onbepaalde tijd opgeschort. Het gaat om de Dublin III-verordening. Die bepaalt dat asielzoekers asiel moeten aanvragen in het land waar ze de EU binnenkomen.

Sinds januari zijn ruim 60.000 immigranten illegaal de grens tussen Servië en Hongarije overgestoken. Tot juni hebben 21.000 mensen asielaanvragen ingediend; in 2012 waren dat er 2.000. De meeste asielzoekers reizen alsnog door naar West-Europa.

„Het Hongaarse asielsysteem is overbelast”, staat in de mededeling dat Hongarije geen asielzoekers meer zal terugnemen die daar de EU zijn binnengekomen maar verder zijn gereisd.

Premier Viktor Orbán voert al weken campagne tegen immigratie. Het plan voor quota grenst „aan krankzinnigheid”, zei hij. Zijn regering wil de een vier meter hoog hek bouwen langs de grens met Servië. In de brievenbus lag recent een brief van de premier met een vragenlijst die informeert of de Hongaren wel weten hoe dramatisch de toestroom van migranten is.

Meer grenspolitie in Beieren

In Beieren heeft de minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat, Joachim Herrmann, gezegd dat hij meer politie zal inzetten om te voorkomen dat migranten illegaal het land in komen. Tijdens de G7 eerder deze maand zijn de regels over vrij verkeer van personen in de Schengenzone opgeschort om betere grenscontroles mogelijk te maken. Daarbij zijn 8.600 mensen zonder geldige papieren aangehouden. Die doorlopen nu in Duitsland de asielprocedures, terwijl ze dat volgens de Dublin-verordening zouden moeten doen in het land waar ze de EU zijn binnengekomen – vaak is dat Italië.

Met medewerking van Stéphane Alonso, Brussel