Kinderen als pionnen in het stratego van het huwelijk

Arme kinderen. Vader wil ze niet. Moeder wil ze niet. En het zijn toch heus heel gewone kinderen. Hun ouders zijn trouwens ook van die heel gewone, gezellige, beetje chaotische moderne carrièreouders. Alleen hebben ze vlak voor de finishlijn besloten dat ze uit elkaar willen. Als vrienden natuurlijk. In alle respect.

Ze hebben, zoals dat heet, even genoeg aan zichzelf. Carrièresprong voor haar. Guitig verpleegstertje voor hem. Het lijkt wel een liedje van Acda en De Munnik. Waar dat alles eigenlijk écht op neerkomt is natuurlijk dat ze beide willen scheiden van hun gezin. Vanaf dat moment is het serious business: hoe maak je jezelf zo impopulair dat de kinderen voor de ander kiezen?

Het grappigste van de maffe Franse relatiekomedie Papa ou maman is nog wel dat je je de hele tijd met de kinderen identificeert. In een absurd pingpongspel horen je sympathieën en antipathieën voortdurend van de ene naar de andere ouder te verspringen. We zijn immers volwassenen en willen net als papa en mama ook een volwassen leven met tijd voor onszelf. Maar het wordt al snel duidelijk dat de ouders in dit verhaal een stuk infantieler en egocentrischer zijn dan de gemiddelde peuter die met z’n beentjes in de lucht op de vloer van de supermarkt om snoep ligt te blèren. Wat aanvankelijk allemaal nog heel redelijk lijkt, alleen een beetje een logistiek probleem – wie haalt de kinderen uit school? – eindigt in een Louis de Funès-achtige harlekinade waarin de ouders elkaar naar het leven staan en hun kinderen in verlegenheid brengen, voor schut zetten, schofferen, kortom opofferen als pionnen in het levend stratego van het huwelijksleven.

Het geeft Papa ou maman iets vreemds en verfrissends, dat politiek incorrecte. En dat kluchtige zegt uiteindelijk veel over de nog immer conservatieve huwelijkse mores en strijd der seksen in het Europa van nu. Dit is een relatiekomedie die ook het clichébeeld van de Franse relatiekomedie onderuit wil halen. Dit is geen sjieke variant op vader en moeder die door diverse achterdeurtjes het huis verlaten op weg naar hun respectievelijke minnaars en door de voordeur weer binnenkomen om met hun vrienden te dineren en het huwelijk sociaal-politiek te duiden.

Franse familiekomedies zijn de afgelopen jaren mateloos populair in eigen land, maar ook hier in de lage landen: denk recentelijk La famille Bélier. Vaak omdat ze het leven klein houden, en een beetje nostalgisch. Ook Papa ou maman ontsnapt uiteindelijk niet aan die neiging, aan het kinderlijke verlangen dat alles bij het oude blijft, en is dan ook stukken minder recalcitrant dan hij zich aanvankelijk presenteert.