Delhaize

Hollanders pakken ons kroonjuweel af, zeggen de Belgen

Foto ANP

Toen Ahold in 2011 de eerste AH-winkel in Vlaanderen opende bleef het nog bij spottende observaties over ‘die rare rookworsten, dubbelvla, voorgesneden wortels en ontbijtdingen zoals gekleurde hagelslag’. De in Vlaanderen werkende Nederlandse schrijver Oscar van den Boogaard noemde Albert Heijn in de Belgische media “een plaag”, “een bedrijf dat alles representeert waarvoor ik op de vlucht sloeg: betutteling, uniformisering, zuinigheid”.

Maar de spot heeft nu plaatsgemaakt voor ernst: gaat Ahold er met onze nationale trots vandoor? Het is een gevoeligheid waar Ahold rekening mee moet houden nu een fusie met het Belgische Delhaize zeker lijkt, waarschuwen retailexperts in België.

Een geschiedenis van Delhaize in zeven jaartallen:

1880: het kruideniersbedrijf wordt uitgebouwd

‘Handel drijven in koloniale waren, wijnen en likeuren’ was het streven toen ze dertien jaar ervoor hun eerste kleine winkels waren begonnen. Maar met de vestiging in Molenbeek, Brussel, toonde de familie Delhaize in 1880 haar ware ambitie: de eerste, de grootste en de beste worden.

België is op dat moment een industriële grootmacht en Molenbeek wordt “het Belgische Manchester” genoemd. Delhaize De Leeuw wordt de officiële naam, met als slogan ‘Eendracht maakt macht’ – niet toevallig ook de nationale lijfspreuk van België. Bedrijfshistoricus Emmanuel Collet:

“Die keuze was bewust, België was toen internationaal een topmerk.”

1883-1914: 500 filialen erbij

Tussen 1883 en 1914, het begin van de Eerste Wereldoorlog, opent de keten ruim 500 filialen, en in elke winkel zijn de Delhaize-geboden heilig: ‘Wees onbuigzaam als het over discipline gaat’, ‘Duld van niemand verslapping’ en ‘Ken je personeel ten gronde’.

1957: de eerste supermarkt van Europa

In 1957 heeft het concern de primeur met de opening in Brussel van de eerste ‘Amerikaanse’ zelfbedieningswinkel op het Europese continent. In 1962 volgt de beursgang, de groei in de decennia daarna is onstuimig.

Welke winkels heeft Delhaize tegenwoordig in bezit? Een greep:

‘Ken je personeel ten gronde’ is een van de belangrijkste geboden gebleken, vindt retailexpert Gino Van Ossel van de Vlaamse Vlerick Business School. “Het succes van Delhaize wordt bepaald door de gastronomische liefde die bij iedere werknemer zit ingebakken.” ‘Verfijning’ was en is volgens hem het motto van Delhaize.

“Delhaize stuurde als eerste supermarktconcern werknemers naar alle uithoeken van de wereld om er op zoek te gaan naar de beste kazen en wijnen.”

1983-1985: De Bende van Nijvel

Delhaize is het verhaal van een familie, blijkt uit het Delhaize-boek waarin bedrijfshistoricus Collet ook het drama beschrijft dat Delhaize trof: de aanslagen op de supermarkten door de Bende van Nijvel tussen 1983 en 1985. Het begon met de aanslag in Beersel, waar de filiaaldirecteur werd afgemaakt voor de ogen van klanten en personeel.

Op hoog niveau werd in die bange dagen besloten dat kaderleden naar de winkels werden gestuurd, om samen met het lokale personeel de winkel te bewaken, van opening tot sluiting. “Het is een trauma dat Delhaize als een familie heeft verwerkt”, zeggen waarnemers die het bedrijf goed kennen.

1985-nu: verbleekt imago

Het familiale karakter van de inmiddels multinationaal operende supermarktreus is de laatste dertig jaar verbleekt “door desinteresse onder de nazaten”, schrijven Vlaamse kranten. Hun belang is nog slechts 20 procent. Nu het tot een overname door Ahold komt “verliest België een kroonjuweel”, zegt retailexpert Van Ossel. Hij hoopt dat Ahold het Delhaize-DNA met rust zal laten.

Samenwerking op holdingniveau – Ahold en Delhaize Groep – heeft volgens hem qua samenwerking nog wel voordelen. “Maar laat de verschillende culturen van de winkels alsjeblieft bestaan”, zegt Van Ossel.