‘De wolf is een acteur, net als wij’

Volgende week gaat zijn Chinese film ‘The Last Wolf’ in première, met een glansrol voor een roofdier. Hoe regisseer je een wolf?

Wolven zijn de echte helden van 'The Last Wolf'
Wolven zijn de echte helden van 'The Last Wolf'

In zijn Neanderthalerepos La Guerre du Feu (1981) speelden ze al mee: de tijger, de wolf, de beer. Ze kregen daarna elk hun eigen film van de Franse globetrotter Jean-Jacques Annaud (71). Na L’ours , een zwijgende film over een beer uit 1988, en Two Brothers over twee circustijgers in 2004, volgt nu The Last Wolf, over de uitroeiing van wolven in Binnen-Mongolië begin jaren zeventig.

Hij kan er dus over oordelen: welk roofdier is de beste acteur? Annaud, op bezoek in Amsterdam: „Geen twijfel mogelijk: de wolf. Tijgers staan aan de top van de voedselketen en zijn altijd op hun gemak: actiehelden die heel goed beseffen hoe prachtig ze zijn. Beren hebben slechte ogen en erg weinig expressie. Ze zijn als acteur Jean Gabin, wiens truc het was om niets te doen. Gabin wint de loterij: pokerface. Zijn kat sterft: pokerface.

„Alleen wolven kunnen psychologisch complexe rollen aan. Ze zijn omzichtig en moeilijk te regisseren, want ze denken steeds na over wat er allemaal mis kan lopen. Maar hun mimiek is rijk omdat ze communiceren met de roedel. Wolven zijn groepsdieren net als wij, en dus van nature acteurs. Het is geen toeval dat wij zo goed met honden overweg kunnen.”

Hoe begon uw fascinatie voor dieren?

Guerre du Feu ging over het ontstaan van de mens. In mijn research verdiepte ik me in primitief gedrag. Het drong tot me door dat er geen principieel verschil bestaat tussen mens en dier. Daarom maakte ik na The Name of The Rose een film met een beer als held. Kinderen en dieren zijn wel een nachtmerrie voor de controlfreak die elke regisseur is. Maar je kan met hen ook geen fouten maken, ze zijn altijd zichzelf.”

Hoe kwam u aan wolven voor uw film?

„We kregen in 2009 vijftien puppy’s uit een dierentuin van Harbing. Die lieten we opgroeien in Canada bij ’s wereld beste specialist in vossen, hyena’s, wolven en honden. Een tweede groep puppy’s speelde het wolfje dat de held, Chen Zhen, probeert te temmen. Dat was op het scherp van de snede. Alle wolven ter wereld worden geboren eind maart, begin april, daarna moet je een jaar wachten. Onze sterpup was donkerbruin, maar werd in de loop van de zomer spierwit terwijl alle stand-ins bruin bleven. Was hem iets overkomen, dan hadden we een jaar niet kunnen filmen.”

De scènes van de wolven in actie zijn bloedstollend. Fungeerden de wolven echt als een roedel?

„Dat kan niet anders: neem twee wolven en je hebt een leider. Wolven staan niet aan de top van de voedselketen, om te overleven moeten ze wel samenwerken onder een baas. Als ze die niet meer respecteren, vervangen ze hem heel hardhandig. Ik maakte zo’n koningswissel mee. Fascinerend, ze zijn net als ons. Die hypocrisie. De ene seconde likken ze je kont – letterlijk! – een seconde later die van een ander.

„Kim, de alfa, was kalm en zelfverzekerd, maar hij werd uitgedaagd door zijn broer, die sterker was. Kim legde zich vreedzaam neer bij het nieuwe management, dat veel minder goed bleek te zijn. De broer miste subtiliteit en zocht het altijd in geweld. Zodat de roedel gespannen was en snel in paniek raakte. Dat was lastig bij het filmen.”

Waarom zo’n leider niet verwijderen?

„Dan verstoor je de hele balans in de roedel. Het alfamannetje kiest zelf zijn bèta’s, het is net een regering.”

Klopt het dat u om deze film te maken ‘Life of Pi’ afsloeg?

„Ik had al drie jaar achter elkaar met tijgers gewerkt in Two Brothers. Dat Ang Lee voor een digitale tijger koos, lijkt me verstandig. Een tijger en een jongetje samen in één reddingssloep is een slecht idee.”

Och, als je genoeg jongetjes hebt...

„Haha. Nee, dat kan niet meer. Maar computertrucage werkte niet bij The Last Wolf. Ik wil doordringen in het brein van de wolf. Laat je die animeren, dan dring je alleen door in het brein van de animator.”

U kreeg zelf ooit kritiek dat u uw dieren te menselijk maakte.

„Dat doet Disney met Donald Duck in matrozenpakje. Ik hameren er alleen op dat mens en dier erg op elkaar lijken. Bij L’ours was er kritiek op een scène waarin de beer een droom heeft. Beren dromen niet, besloten de critici. Maar beren dromen wel! Zo’n ontkenning is een restje christendom, dat ons apart zet van de schepping.”