Ze is de beste violist van Nederland. Punt.

Redacteur Merlijn Kerkhof (28) laat iedere dinsdag zien wat de schoonheid is van klassieke muziek. Vandaag: wat maakt Janine Jansen bijzonder?

Het is een groot taboe in de wereld van de klassieke muziek, maar het is niet anders dan in de pop: uiterlijk is belangrijk. En dan bedoel ik niet alleen hoe een artiest eruitziet, maar ook wat voor verhaal hij/zij te vertellen heeft, wat een artiest uitstraalt. Klassieke muziek lijkt soms wel boven al het aardse verheven, maar schijn bedriegt. De grote sterren zijn opvallend vaak prachtige mensen zonder krasjes. De zangers bij prestigieuze labels? Het barst van de posterboys (google even op Jonas Kaufmann) en, goed, omdat je als zanger toch gebaat bent bij wat vlees, van de dad bods (Joseph Calleja).

Helaas: uiterlijk telt, of je nou man of vrouw bent. Wie naar bewijs zoekt, moet eens studie doen naar de cd-covers. Een keer had ik een interview met een pianiste die ik aanvankelijk niet herkende, zo weinig leek ze op de verschijning op het hoesje van haar nieuwe cd. Fanatiek photoshopwerk.

Ook in de media wordt het belang onderstreept. Zo hoorde ik zondag op Radio 4 een presentator over een Colombiaanse dirigent zeggen: „Als het zwart haar en krulletjes heeft, het ziet er goed uit en het dirigeert ook nog vurig, ja, dan kom je een eind.”

Tsja.

Het is niet alleen zo dat de grote labels rekening houden met uiterlijk (en er anders zelf wel wat aan doen), het is ook zo dat als je er goed uitziet, je vatbaar bent voor de verdenking dat je zo’n contract/carrière/plaats op of naast de dirigentenbok mede aan buitenmuzikale zaken te danken hebt.

Ook Janine Jansen behoort tot die musici die werkelijk alles mee hebben. Ze is een idool voor vioolspelende meisjes (en jongens), een gezicht waarmee platenzaken graag hun winkel volhangen. Ze is een medialieveling die overkomt als ideale schoondochter. Sympathiek: hoewel ze niet van interviews houdt, maakt ze in die interviews altijd een welwillende indruk.

En, ja, ze is – hoe formuleer je dat zonder zelf van seksisme beticht te worden? – ook een mooie vrouw.

Toch lijkt Jansen (Soest, 1978) geen last te hebben van dubieuze verkapte kritiek zoals die de Colombiaanse dirigent ten deel viel (Andrés Orozco-Estrada heet hij trouwens – deze week stond hij Jansen bij in concerten met het Koninklijk Concertgebouworkest). Janine Jansen is hors concours en behoort tot de internationale top. Muziekcritici gebruiken zulke superlatieven normaal gesproken niet, maar Jansen is de beste violist van Nederland. Ze kan virtuoos, meeslepend en met onovertroffen flair spelen, ze heeft net een groter kleurenpalet dan anderen. Zoals een collega-recensent van de Volkskrant onlangs schreef: Janine Jansen kan zelfs een toonladder nog spannend maken.

En om toch weer terug te komen op het visuele: ieder concert dat ze speelt, speelt ze in opperste concentratie. Intens. Tegelijkertijd lijken haar zwierige streken in de zwaarste maten van het vioolrepertoire haar geen enkele moeite te kosten. Je moet dus vooral naar haar luisteren. Maar luisteren én kijken, dat is nog beter.