Terugkijken: documentaire over motorclub ‘Satudarah - One Blood’

Documentairemaker Joost van der Valk mocht twee jaar meelopen met de motorclub Satudarah. De film ‘Satudarah- One Blood’ schetst een boeiend, maar ook verontrustend beeld van de mores van de club.

Leden van motorclub Satudarah arriveren op de motor bij het Ketelhuis voor de première van de documentaire 'Satudarah - One Blood'.
Leden van motorclub Satudarah arriveren op de motor bij het Ketelhuis voor de première van de documentaire 'Satudarah - One Blood'. Foto ANP / Marco de Swart

Op de leren jassen van de leden van de motorclub Satudarah staat: No contact. Wie zich daar niet aan houdt, wordt flink aangepakt, zo veel is duidelijk na de openingsscène van de documentaire Satudarah - One Blood. Tijdens een bijeenkomst met een aantal clubleden en de president moet Jack van de chapter “El Gitano” naar voren komen. Twee clubleden planten hun vuist in zijn kaak. Met een bloedende mond staat hij op. De president zegt:

“No contact is no contact. Dus als iemand jou belt voor informatie, dan gaan we geen informatie doorleggen. Duidelijk?”

Jack sputtert nog iets in de trant van “Ik heb heel zelden…” maar krijgt de kans niet om uit te praten. De president:

“Er is geen discussie mogelijk hiero. Liegen mag niet bij Saturdarah. Haal af die jas.”

Zijn leren bodywarmer met het Satudarah-logo achterop en de naam van zijn chapter “El Gitano” voorop wordt uitgetrokken door twee andere clubleden. Daarna beveelt de president: “Wegwezen”.

Satudarah - One Blood

Satudarah - One Blood. Screenshot uit de documentaire

(Klik op de afbeelding om de volledige documentaire bij de NPO terug te kijken.)

Waarom kijken?

Documentairemaker Joost van der Valk (39) mocht twee jaar meelopen met de van oorsprong Molukse motorclub. Hij schetst een boeiend, maar ook verontrustend beeld van de mores van de club. De documentaire trok gisteren bijna één miljoen kijkers (972.000).

Nog voor de uitzending had de film veel losgemaakt. Volgens de politie schetst de documentaire een te romantisch beeld en Elsevier noemde het verhaal een “spijkerhard visitekaartje” van de motorclub. Maar, schrijft NRC-redacteur Andreas Kouwenhoven:

“Iedereen is het erover eens dat nooit eerder een motorclub van zó dichtbij is gefilmd. Van der Valk mocht aanwezig zijn op clubavonden, inwijdingsrituelen, vergaderingen en motortochten, reisde met kopstukken van Satudarah naar de Molukken en volgde diverse individuele clubleden. Het leverde verrassend eerlijk inkijkjes op.”

Bijvoorbeeld als clublid Olla op bezoek gaat bij zijn hoogbejaarde moeder. Olla is de jongste uit een gezin van zestien kinderen. Vol trots laat hij zijn nieuwe rugtattoo zien aan zijn moeder. Later in het verhaal zit hij in de gevangenis en mist hij haar begrafenis. Als hij weer op vrije voeten is, gaat hij langs haar graf.

Waarom werkte Satudarah mee aan deze film?

Toch laat de film voornamelijk de harde kanten van de motorclubleden zien. Broederschap, trouw, moed en mannelijkheid: daar draait het om. De internationale club, die door justitie vaak in verband wordt gebracht met drugs- en wapenhandel, mishandeling of moord, heeft 76 chapters en is actief in 18 landen.

Waarom liet Satudarah een filmmaker van dichtbij meekijken met de mores en rituelen van de club? Kouwenhoven:

“Sinds motorclubs onder het vergrootglas van justitie liggen, is er een nieuw soort openheid gekomen: clubs laten soms journalisten toe op clubavonden en geven zelfs uitgebreide interviews, waarmee zij het beeld proberen te schetsen van een club waar weliswaar ruige mannen op zitten, maar die geen criminele bende is.”

Van de Valk zegt in NRC Handelsblad.

“Satudarah wilde de andere kant van hun club laten zien: de broederschap tussen leden en hun Molukse roots. Ik vond die elementen zelf ook interessant. Het is een deel van hun identiteit.”

Maar behalve de roots wilde Van der Valk ook “de hardere randjes” van Satudarah vastleggen. Van de Valk:

“Ik dacht, ik begin er gewoon aan en dan komen die hardere randjes vanzelf.”

Leden van motorclub Satudarah arriveren op de motor bij het Ketelhuis in Amsterdam voor de première van de documentaire.

Leden van motorclub Satudarah arriveren op de motor bij het Ketelhuis in Amsterdam voor de première van de documentaire. Foto ANP / Marco de Swart

2015-06-18 19:11:44 AMSTERDAM - Leden van motorclub Satudarah poseren samen met regisseur Joost van der Valk (r) en mede-regisseur Mags Gavan (l) bij het Ketelhuis in Amsterdam voor de première van de documentaire 'Satudarah - One Blood'.

2015-06-18 19:11:44 AMSTERDAM - Leden van motorclub Satudarah poseren samen met regisseur Joost van der Valk (r) en mede-regisseur Mags Gavan (l) bij het Ketelhuis in Amsterdam voor de première van de documentaire ‘Satudarah - One Blood’. Foto ANP / Marco de Swart

Lees ook: ‘Film Satudarah: geweld hoort erbij‘ (€).