Zitzakken in het Concertgebouw en vrijelijk in- en uitlopen

Eva-Maria Westbroek zingt Berlioz.
Eva-Maria Westbroek zingt Berlioz. Foto Ada Nieuwendijk

In Engeland zijn de Proms een instituut: een zomerfestival van twee maanden dat klassieke muziek voor een breed publiek toegankelijk maakt. Ruth Mackenzie, de nieuwe artistiek leider van het Holland Festival, heeft deze traditie uit haar geboorteland in gecondenseerde vorm meegenomen naar Amsterdam. Zaterdag was het 12 uur lang Proms in het Concertgebouw, met pop, jazz, klassiek en gevestigde avant-garde.

Prom staat voor ‘promenade’; je kunt rondlopen. Dus waren de stoelen uit de Grote Zaal vervangen door zitzakken. Vooral bij het fantastische openingsconcert door Slagwerk Den Haag had die insteek grote meerwaarde. Voor Inuksuit van John Adams mengden 33 slagwerkers zich onder het publiek, dat vrijelijk door de zaal, de foyers en naar het balkon bewoog. Het stuk was een klankevocatie van Adams’ ruige Alaska: de spannende opening (gesuis, schrapende stenen, loeiende windtonen) bouwde geleidelijk op tot een epische kakofonie van trommels, bekkens en in waterteilen gedompelde gongs.

Bij de andere concerten bleef het rondlopen beperkt en waren de zaaldeuren gesloten. In een podiuminterviewtje betoonden wereldster Eva-Maria Westbroek en concertmeester Candida Thompson van Amsterdam Sinfonietta zich enthousiast over hun eerste samenwerking. Het repertoire was nochtans niet het gelukkigste: Westbroeks machtige sopraan met weelderig vibrato is een formidabel opera-instrument, maar Berlioz’ Les nuits d’été is haar niet op het lijf geschreven.

Het Radio Filh. Orkest en het Groot Omroepkoor brachten een late Nederlandse première: Nekuia (1981) van Xenakis. De Griekse componist-architect schreef weinig vocale werken, maar Nekuia klonk vertrouwd – als een infernaal orgel dat ruwe geluidsbrokken uitspuwde.

Behalve een keur aan voortreffelijke musici was ook jong talent vertegenwoordigd – conservatoriumstudenten speelden jazz in de wandelgangen. Wie zinde op bezinning kon terecht in de Kleine Zaal: daar voerden twee zangers het 40-stemmige Spem in alium van Thomas Thallis uit, door alle stemmen één voor één live op te nemen.