Opinie

Theaterstudenten willen niet worden ‘ontdekt’. Echt?

Het ITs festival, vrijdag begonnen, is een sympathiek festivalletje waar je soms pardoes op onvermoede, want pas afgestudeerde, theaterpareltjes stuit. Maar nu is debat ontstaan over wat dit afstudeerfestival voor podiumkunstenaars precies zou moeten zijn. Is het een laatste samenzijn van de studenten, waarbij de nadruk ligt op ontmoeting, uitwisseling en inhoud, of een eerste stap richting de beroepspraktijk? De studenten, no wonder, verlangen het eerste; zij voelen zich op het festival toenemend in de etalage gedwongen, klaar om ‘ontdekt’ te worden. Een clubje studenten dat zich de Schaduwploeg noemt, doet in vakblad Theatermaker nu aanbevelingen voor een beter festival, en nam de organisatie van openingsfeest en slotceremonie over. Bij die laatste was vooral het showelement doorn in het oog: daardoor voelden ze zich ‘niet serieus genomen’.

Het is ontroerend, en ook een beetje zorgelijk, hoe de notie van publiek en pr nog volledig ontbreekt in hun argumentatie. Die show is er natuurlijk niet voor hen, maar voor het publiek. Onder elkaar volstaat misschien de inhoud en het autonome kunstenaarschap, maar voor een breder publieksdraagvlak – en dat is straks hard nodig – is een beetje spektakel soms onontbeerlijk.

Het prijzencircus van het festival? Ook al zo’n steen des aanstoots. Eerst leef je vier jaar voor de kunst, plots blijkt het theaterveld een arena, met winnaars en verliezers. Maar kom, zo’n prijs vergroot wel je bekendheid en brengt je in het zicht bij programmeurs, waardoor de kans op werk aanzienlijk toeneemt. En daar gaat het toch om: dat je werk kan maken, en dat dat door mensen wordt gezien? Een prijs is niet zaligmakend – kijk naar de bloeiende carrières van Daria Bukvic en Davy Pieters, die beiden de Ton Lutzprijs níét wonnen – maar kán dienen als handig pr-instrument. En ook goeie pr is na school onmisbaar.

Dit soort kennis ontbreekt kennelijk in het curriculum van de theaterscholen. Heeft niemand deze studenten verteld dat het moedige carrièrepad dat ze kozen een keiharde survival of the fittest wordt? En dat ze in hun handen mogen wrijven bij de kleinste kans op werk? Samen met het ITs festival biedt de Parade steevast een pas afgestudeerde maker een tent (ITs Paradeparel), en producent Via Rudolphi stuurt er drie op tournee (Het Debuut). Het is een beetje wrang dat de sector zich (deels ongesubsidieerd!) inspant om deze makers een kans te geven, en zij vervolgens nuffig doen omdat ze niet ‘geoogst’ willen worden, daar dit ‘monddood en afwachtend’ maakt.

Gelukkig maken ze ook gewoon mooie voorstellingen, tot en met 26 juni te zien op het ITs .