Opinie

Samen eten? Samen ruziën zul je bedoelen

Eerst zitten de donkeren bij de donkeren en de lichten bij de lichten. Maar dit is een dialoogtafel en de bedoeling is dat je spreekt met iemand die anders is dan jijzelf. Organisator Mercedes Zandwijken gebiedt een stoelendans en we gaan gedwee zo gemengd mogelijk zitten.

Met z’n vijftigen schuiven we zaterdag in het Amsterdamse museum de Hermitage aan de Keti Koti-tafel (verbroken ketenen) aan. We krijgen klaagliederen te horen. We nemen een stukje bitter hout in de mond – kwasibita, symbool van de slavernij. Daarna bespreken we twee aan twee stellingen als: „Een keer dat je buitengesloten werd en hoe dat voelde.” Ter afsluiting krijgen we amandelmelk en rietsuiker.

Dit is de dialoogtafel waar bestuurders van dromen. Weldenkende mensen die andere weldenkende mensen ontmoeten en dan nog weldenkender weer uiteengaan.

Donderdag op het Amsterdamse stadhuis kregen we zicht op een grimmiger dialoogtafel. Bij de behandeling van de omstreden stedenband met Tel Aviv en Ramallah sprak een jonge vrouw de raadsleden toe. Zij is lid van de Internationale Socialisten, van Back to Palestine en sinds vorige zomer ook van de Dialoogtafel die de gemeente bijeenriep om de spanningen in Amsterdam te dempen. Er was oorlog tussen Israël en Gaza, er waren hakenkruisen getekend in Amsterdam, vlaggen werden in brand gestoken. Aan de Dialoogtafel die eerst in de ambtswoning van burgemeester Van der Laan werd belegd, waren Joodse, Turkse en Marokkaanse Amsterdammers uitgenodigd die „een verbindende rol” moesten spelen.

De inspreekster was ook gevraagd, een activist met een gepeperde mening, bleek donderdag. Israël vindt ze een apartheidsstaat met een fascistisch regime, omdat het land burgers van verschillende afkomst verschillend behandelt. Toen ze dat aan de Dialoogtafel meedeelde, zeiden sommige aanwezigen tegen Van der Laan: als zij hier aan tafel blijft, stappen wij op. Het zegt iets over de mediatorkwaliteiten van de burgemeester dat iedereen toch is gebleven, een handvol ontmoetingen in het afgelopen jaar.

De Dialoogtafel is bestuurlijk gereedschap. Voor al uw maatschappelijke onvrede. In het bevende Groningen is er eentje neergezet. Rond het lawaaiige Schiphol. Mercedes Zandwijken heeft haar Keti Koti-tafel aangeboden in de Zwarte Pietdiscussie. De essentie is: spanningen dempen. Het feit dát er wordt gepraat is belangrijker dan waarover wordt gepraat.

Donderdag zei de inspreekster dat ze had geprobeerd aan de Dialoogtafel een inhoudelijke discussie over de strijd tussen Israël en de Palestijnen te voeren. Dat was niet de bedoeling geweest. Nee natuurlijk niet, want dan blijft het knetteren aan tafel en weet de organiserende overheid zeker dat niemand met amandelmelk en rietsuiker de deur uitgaat.

De paradox van de dialoogtafels. Ze gaan over spanningen, maar moeten ontspannen zijn. Ze gaan over strijd, maar moeten vreedzaam zijn. Ze gaan over onenigheid, maar consensus is het doel. Maar moet je wel tot consensus komen om elkaar beter te begrijpen? Of kan een harde discussie net zo goed opluchten?

Waarom was die inspreekster donderdag zo boos? Omdat het nieuws dat Amsterdam een stedenband wilde aangaan met Tel Aviv en Ramallah niet aan de Dialoogtafel ter sprake was gekomen. Waar voeren we die gesprekken dan voor, wierp ze Van der Laan voor de voeten. „U wilde dat wij zouden helpen de spanningen te verminderen? Nu gooit u zelf olie op het vuur.”