Berliner Philharmoniker zijn eruit: Kirill Petrenko nieuwe chef-dirigent

De Russische Kirill Petrenko (links).
De Russische Kirill Petrenko (links). EPA / Sven Hoppe

De Rus Kirill Petrenko is gekozen als nieuwe chef-dirigent van de Berliner Philharmoniker. Dat is gebeurd na wekenlange stilte: een van de beroemdste orkesten ter wereld lukte het niet een nieuwe dirigent te kiezen.

Twitter avatar BerlinPhil Berlin Philharmonic Herzlichen Glückwunsch, Kirill Petrenko! Die @BerlinPhil-Musiker haben ihren nächsten Chefdirigenten gewählt. Mehr @ http://t.co/LXAzxyjNa0

Petrenko zal de Brit Simon Rattle vervangen, die in 2018 vertrekt. Hij is gisteren met een grote meerderheid gekozen tijdens een bijeenkomst van het orkest. In de orkestenwereld is het gebruikelijk ruimere tijd van tevoren vast te leggen wie de dirigent wordt, omdat anders het risico bestaat dat hij of zij al elders werkzaam is.

Orkest kwam er eerst niet uit

Eigenlijk zou de beslissing al op 11 mei gemaakt worden, door het orkest zelf. De 123 musici van het orkest kwamen die dag samen op een geheime plek (de Jesus-Christus-Kirche; het lekte uit). Maar er werd geen chef benoemd. “Binnen een jaar” zou een nieuwe chef worden gekozen, schreef het orkest in een persbericht.

Muziekredacteur Mischa Spel daarover in NRC Handelsblad:

“123 musici die elf uur lang vruchteloos discussiëren over een nieuwe leider: het is tekenend voor de schaarste aan de dirigententop én voor de spagaat van orkesten van internationale statuur. Op basis waarvan kies je? Is geweldig musiceren genoeg, of moet een dirigent ook sociaal vaardig zijn in de buitenwereld?”

Twitter avatar MischaSpel Mischa Spel #Kirill Petrenko nieuwe chef @BerlinPhil geweldig! Idd een dirigent bij wie charisma en partituurtrouw elkaar versterken.

Chef Bayerische Staatsoper

Kirill Petrenko (Omsk, 1972) is op dit moment chef van de Bayerische Staatsoper en hij leidt de komende twee maanden ook weer Wagners Ring in Wagnerwalhalla Bayreuth, zegt Spel:

“Daarmee is hij na leerjaren aan opera’s in Meiningen en Berlijn (Komische) toegetreden tot de dirigenteneredivisie. Ook bij het Kon. Concertgebouworkest zoemde zijn naam rond toen aldaar werd gezocht naar een nieuwe chef.”

Spel noemt de keuze voor Petrenko “verrassend en gewaagd”: hij dirigeerde de Berliner nog maar drie keer eerder.

“De focus in zijn repertoire lag tot dusverre op opera. Maar wie hem in januari 2013 hoorde debuteren voor het Concertgebouworkest snapt ook waarom de Berliner de sprong toch wagen. Petrenko is een extreem charismatisch en integer dirigent voor wie orkesten op de toppen van hun vlamkracht functioneren. Ook tijdens zijn Amsterdamse droomdebuut (vijf sterren in NRC) wist hij “musici én publiek te veroveren omdat hij werkt vanuit een onbetwistbare oermuzikaliteit en een aanstekelijk plezier in het werken met excellent ‘materiaal’. Orkestmusici zijn dol op hem om zijn niet te stuiten energie, benaderbare vriendelijkheid, humor en intelligentie.”

Chef-dirigent is gezicht van orkest

De chef-dirigent werkt het meest met het orkest samen en heeft een belangrijke stem in het repertoire. Ook is hij vaak beslissend bij audities. De chef bewaakt de kwaliteit van de klank. Daarnaast is hij het gezicht van het orkest.