Afstoten, aantrekken, aanstoten, aftrekken

Donderdag verscheen het vervolg op de Vijftig tinten-reeks van E.L. James. Hetzelfde verhaal, maar nu vanuit de ogen van sm-man Christian Grey. Maar dat voegt niet per se iets nieuws toe.

Rollende ogen, onzeker bijten op de onderlip, uitdagend kijken: sm-auteur E.L. James is terug van eventjes weggeweest. Vorige week verscheen wereldwijd haar roman Grey, de mannelijke variant op de bestseller uit 2011, Vijftig tinten grijs. Het eerste deel van haar sm-trilogie redde zo’n beetje eigenhandig het boekenvak in tijden van recessie. In anderhalf jaar tijd werden er van de trilogie 1,3 miljoen boeken alleen al in Nederland verkocht. De verwachtingen zijn dan ook hoog gespannen bij uitgeverij Prometheus, importeur Van Ditmar, en natuurlijk de boekhandels.

Grey vertelt hetzelfde verhaal als Vijftig tinten grijs, alleen krijgt de lezer deze keer de visie van multimiljonair Christian Grey zelf voorgeschoteld. De trilogie (Vijftig tinten grijs, Vijftig tinten donkerder en Vijftig tinten vrij) werd vanuit het perspectief van de studente Anastasia Steele verteld – de aanvankelijk nogal onzekere maagd die het hart wist te veroveren van de man die altijd volledig de controle had. Nu gaat het dus om de man die in zijn Play Room een dominante rol opeist maar in feite ook onzeker is.

Grey heeft een jeugdtrauma

Ruwe bolster, blanke pit dus: de Mr. Darcy van de 21ste eeuw heeft namelijk een jeugdtrauma waardoor zijn behoefte aan het vastbinden en slaan van vrouwen begrijpelijk wordt.

Want wat is het geval – spoiler alert voor wie niet wil lezen, maar wel meepraten: de moeder van Christian Grey is vermoord door haar gewelddadige, aan alcohol verslaafde man. Peuter Grey vindt zijn moeder, met wie hij een nauwe band heeft, op een ochtend op de grond, terwijl hij met autootjes speelt. Ze lijkt te slapen, maar voelt koud aan. Hij legt een deken over haar heen, wordt door de politie meegenomen en komt in een liefdevol pleeggezin terecht. Christian zal tot zijn zevende jaar niet meer spreken.

Dit jeugdtrauma krijgen we beetje bij beetje te horen doordat Mr. Grey nachtmerries heeft wanneer zijn Anastasia niet in de buurt is. Ook in dit deel vertrekt Anastasia nadat ze met een riem is gestraft omdat ze met haar ogen heeft gerold. Het is een hard gelag voor de man die niet wil dat vrouwen hem verlaten.

Verder is het voorspel, de uitwisseling over het sm-contract en al het aantrekken en afstoten even langdradig als in Vijftig tinten grijs, zij het dat de sm-kamer nu een 100 pagina’s eerder wordt betreden dan in de oerversie.

In een profiel over E.L. James in The Guardian werd vorige week voorgerekend dat wanneer van dit boek slechts een vijfde wordt verkocht van wat Vijftig tinten grijs scoorde, E.L. James nog steeds een miljoen exemplaren zal verkopen. Dat zal zeker gehaald worden: op Amazon stond het boek op basis van voorverkoop al op nummer één van de best verkochte boeken. Opvallender was de vergelijking tussen James en Grey in The Guardian. De auteur merkte zelf op dat ze een maniakale control freak was in de samenwerking met de mensen die haar boek verfilmden. Zo erg, dat die niet van plan zijn verder te werken aan deel 2, en dat terwijl de verfilming van Vijftig tinten grijs behoorlijk winstgevend was. James: „Ja, ik hou graag de touwtjes in handen. Christian Grey heeft het niet van een vreemde, weet je.”