Ondernemers op leeftijd

De mannen die nooit afscheid nemen van de zaak

Foto ANP

Ondernemers op leeftijd sterven niet, ze verdwijnen langzaam uit ons beeld. Deze variant op de verzuchting Old soldiers never die, they just fade away van de Amerikaanse generaal MacArthur was deze week waar en onwaar tegelijk.

Het was waar, omdat Joop van den Ende (73) de meerderheid van de aandelen in zijn persoonlijke liefhebberij, theater- en muscialproducent Stage Entertainment, verkocht.

Maar de verzuchting was deze week ook onwaar. Niemand heeft het eeuwige leven. Kirk Kerkorian, de ‘vader’ van het moderne Las Vegas als conferentie- en toerismemagneet maar ook een verstokte investeerder, opkoper en lawaaimaker in het Amerikaanse bedrijfsleven, stierf afgelopen maandag op 98-jarige leeftijd. Hij was de op een na oudste miljardair en stond met een geschat vermogen van 4,2 miljard dollar (3,7 miljard euro) nummer 393 op Forbes’ wereldranglijst van de allerrijksten.

Ondernemers op leeftijd zijn een klasse apart. Waarom nemen ze maar geen afscheid?

Jong is hip, maar oud telt mee

Ondernemers op leeftijd vestigen geen blitse startups. Zij zitten niet op Twitter, of zijn daar relatieve laatkomers.

Behalve mediamagnaat Rupert Murdoch dan: Murdoch in 34 bedenkelijke tweets

Maar je moet ze niet onderschatten. Zij hebben de ervaring, het geld en de relaties. Zij hebben soms niet meer dan een symbolische functie in de onderneming die zij zelf hebben groot gemaakt, maar wél een substantieel aandelenpakket. En dat pakket is doorslaggevend als het op stemmen aankomt op een aandeelhoudersvergadering. En omdat hun bedrijven multinationals zijn, spelen zij op en achter de schermen van het economisch wereldtoneel een rol van betekenis.

En: ze weten niet van ophouden. Warren Buffet, het beleggersorakel uit Omaha, Nebraska, is 84 jaar en bezit volgens Forbes een vermogen van bijna 73 miljard dollar. Hij staat nummer 3 op Forbes’ wereldranglijst van rijke zakenlui. De aandeelhoudersvergadering van Buffets verzekerings- en beleggingsmaatschappij Berkshire Hathaway heet ook wel het Woodstock van het kapitalisme.

Gewoon doorgaan

Het leuke van ondernemen als miljardair is: je kúnt ook gewoon doorgaan. Je bent eigen baas. Je hebt geen last van cao-regelingen, zoals in Nederland, die vanzelfsprekend ontslag aanzeggen bij het bereiken van de AOW-leeftijd.

Maar waarom doen ze het? Sommige miljardairs leggen een directe relatie tussen het doorgaan als ondernemer en hun eerste carrièrestappen. Kerkorian vertelde een krant in Las Vegas bijvoorbeeld ooit dat hij op zijn negende was begonnen met geld verdienen voor het gezin. “Je verkrijgt een energie die een beetje anders is dan die van de rest, een beetje sterker dan bij iemand die het geld geërfd heeft.” Hij maakte zijn school niet af en werd bokser.

Doorgaan is niet alleen leuk, het tart ook de maatschappelijke conventies die de bejaarde een plaats geven ‘achter de geraniums’. En conventies negeren is leuk. Bovendien is doorgaan ook het uitstellen van je eigen dood, om te beginnen je dood als ondernemer. Afscheid nemen van de eigen zaak is voor hen ook een beetje sterven. Dat maakt een opvolger aanwijzen ook een emotionele beslissing, en een hachelijke. Wie kan in jouw voetsporen treden?

Kapitaal weggeven

Daarom worstelen talloze ondernemers op leeftijd met hun opvolging. Buffet en zijn zakenmakker Charlie Munger hebben wel een lijstje, in elk geval voor het geval een van hen in het harnas sterft. Maar niets is zeker. Hetzelfde geldt voor de twee mediabedrijven van Murdoch. Hij doet nu een stapje terug bij filmbedrijf 21st Century Fox, maar geeft niet alles uit handen.

Opmerkelijk is dat het er soms op lijkt dat loslaten in één opzicht niet zo moeilijk is: het loslaten van het gemaakte fortuin. Buffet is een van de initiatiefnemers van de club van miljardairs die hun kapitaal aan goede doelen schenken. Kerkorian gaf, zei een van zijn advocaten deze week tegen The New York Times, zijn hele nalatenschap weg.

Ondernemers op leeftijd verdwijnen langzaam uit beeld, maar hun kapitaal leeft voort.