Uithangbord Kittel heeft het moeilijk

Topsprinter Marcel Kittel weet alle ogen op zich gericht. De druk is hoog. Zorgt dat ervoor dat hij de Tour de France mist?

Marcel Kittel tijdens de Ster ZLM Toer in actie. In deze etappekoers moet hij tonen klaar te zijn voor de Tour.
Marcel Kittel tijdens de Ster ZLM Toer in actie. In deze etappekoers moet hij tonen klaar te zijn voor de Tour. Foto Bas Czerwinski/ANP

Het haar hip in een kuif omhoog, een wielrenner die de hemel wilde bestormen maar te maken krijgt met tegenslag. Zag Marcel Kittel de overeenkomsten toen hij onlangs een filmpje op twitter zette van collega Taylor Phinney? „Er is zoveel meer in het leven dan alleen sport”, zegt de 24-jarige Amerikaan, nog altijd niet terug na een zware val bij het nationaal kampioenschap van vorig jaar.

Phinney, als Amerikaans boegbeeld ooit beoogd opvolger van Lance Armstrong, blijkt in zijn filmpje troost te vinden in het maken van abstracte schilderijen. Hij richt zich noodgedwongen op Rio 2016 en scheurt intussen in een Porsche over Independence Road, samen met zijn vader en oud-renner Davis Phinney, die lijdt aan de ziekte van Parkinson. Om zijn eigen rennersleed maar te relativeren. „Een manier om in balans te blijven en prioriteiten te stellen”, reageert Kittel. „Dank @taylorphinney voor het delen van deze video met ons. Echt aangrijpend.”

Zelf heeft de Duitse topsprinter dezer dagen geen tijd voor welke relativering ook. Over winderige weggetjes in Brabant, Limburg en de Ardennen jakkert hij in een vol peloton vijf dagen lang door de Ster ZLM Toer. Een mysterieus virus hield hem van februari tot mei uit koers. Dit is zijn laatste kans om te laten zien dat hij alsnog op tijd in vorm is voor de Tour. „Ik concentreer me eerst op deze wedstrijd”, zegt hij kortaf na een gemiste kans op sprintsucces en een 65ste plaats in de tweede etappe. Stress?

Weer live op ARD

Zijn Duits-Nederlandse ploeg Giant-Alpecin predikt rust. Maar heel Duitsland rekent op der Blitz, zoals ooit op Jan Ullrich. Na alle dopingschandalen komt de Tour dit jaar eindelijk weer live op tv bij de ARD. Beoogd hoofdrolspeler? Marcel Kittel, 26 jaar uit Arnstadt, in 2013 én 2014 winnaar van liefst vier ritten en drager van de gele trui. Elke stap die hij zet is nieuws, tot in de Ster ZLM Toer zijn er camera’s. „Iedereen vraagt constant naar hem”, zegt ploegleider Marc Reef. „Marcel is een van de grote mannen in het wielrennen. Als die een moeilijke periode hebben, is het extra lastig.”

Symboliek ten top begin januari, bij de ploegvoorstelling naast de Brandenburger Tor. Welkom bij de ‘wedergeboorte’ van het Duitse profwielrennen, eindelijk weer een ploeg met een Duitse licentie, sponsor en toprenners op het hoogste niveau. Stralend middelpunt? Kittel. De blonde kuif als ideaal uithangbord voor de shampoo van sponsor Alpecin. Door de minister van Justitie Heiko Maas naar voren geschoven ter promotie van antidopingwetten. Kittel lijkt te genieten. Maar zegt: „Dit brengt grote verantwoordelijkheden met zich mee. Alle ogen zijn op ons gericht.”

De snelste sprinter ter wereld wint op 18 januari van dit jaar direct zijn allereerste koers, een criterium in het Australische Adelaide. Toll. Maar in de Tour Down Under en Qatar kan Kittel nooit meedoen om de winst. Daarna rijdt hij geen wedstrijd meer. Trainingsschema’s volgen is er niet bij, steeds weer steekt een virus de kop op. „Qua fysiek is hij ver weg geweest”, zegt Reef bij de start van de tweede rit in de Ster ZLM Toer. „Van Qatar tot aan de World Ports Classic (24 mei) is hij niet bij de ploeg geweest en heeft hij geen hardheid kunnen opdoen in koers. Dat maakt het zwaar.”

Ook mentaal heeft Kittel het niet makkelijk. Thuis ziet hij zijn ploeg schitteren, met winst van John Degenkolb in Milaan-Sanremo plus Parijs-Roubaix, en Tom Dumoulin in een tijdrit in de Ronde van het Baskenland. „Dat geeft ons het voordeel dat Marcel wat in de luwte stond”, stelt Reef. „Aan de andere kant ziet hij die jongens winnen en wil hij dat zelf ook. Dat is moeilijk. Ook concurrenten als Cavendish en Greipel blijven winnen, zelf zit je aan de kant. Je wil jezelf tonen, net als de afgelopen jaren.”

Inschattingsfout

In de Yorkshire Tour keert de wondersprinter begin mei plotseling even terug in competitie. Maar hij kan het peloton niet eens bijhouden, laat staan meesprinten om winst. Reef geeft toe dat de rentree te vroeg kwam. „Door de gretigheid van hemzelf en een inschatting van ons.”

Kittel kampte volgens hem niet alleen met een virus maar zat ook in een voorstadium van overtraindheid. Voorzichtigheid geboden. „Als je lichte overreaching hebt, kan dat op termijn je carrière kosten. Dat hebben we hem ook voorgehouden. Stap voor stap werken aan de basis, langzaam toegroeien naar het oude niveau.”

Pas bij een hoogtestage in de Sierra Nevada toont Kittel eind mei progressie. Eindelijk weer de gekende, torenhoge maar geheim gehouden wattages bij het trainen op zijn eindschot. „Qua sprints komt hij snel op niveau”, zegt Reef. Maar hoe zit het met de inhoud? Bij zijn eerste wedstrijd, in Keulen, wint Kittel de sprint om de zesde plaats. In de Ster ZLM Toer moet hij de ploegleiding definitief overtuigen dat het zin heeft hem mee te nemen naar de Tour. Reef: „Volgende week nemen we de beslissing.”

Tijd om in de Tour rustig te groeien is er niet volgens de ploegleider, die vlot de potentiële massasprints opsomt. „Rit twee, vijf, zeven en pas aan het eind op de Champs Élysées. De kansen van Marcel liggen dus aan het begin. Hij moet er meteen klaar voor zijn, dat is juist het moeilijke.”

Zeker omdat Giant-Alpecin meerdere opties heeft op Toursucces. Dumoulin hoopt in de proloog op de eerste gele trui. Degenkolb is ook snel in de sprint en de Franse debutant Warren Barguil wil schitteren in een bergrit. Als Kittel goed is, staat de ploeg tot zijn beschikking. Maar de leiding zal volgens Reef geen extra druk op hem leggen. En de roep om een nieuwe Tourheld uit Duitsland? „Als iemand fysiek niet honderd procent is, kun je niet verwachten dat hij topprestaties levert. Dan moet je hem juist tegen zichzelf in bescherming nemen.”

Rust van de ploegleiding, relativering van Taylor Phinney. Maar Kittel leeft nu vooral in zijn eigen wereld. Het moet en het zal. Nu. De Tour? Eerst de Ster ZLM Toer, scoren in de slotrit van zondag. „Daarna is het tijd om een beslissing te nemen.”