Tarik Z. maakte zich grote zorgen

Tarik Z., die in januari het NOS-gebouw binnendrong, hoorde gisteren vier jaar eisen. Hij wil graag verder met zijn leven.

Politie bij de NOS, vlak nadat Tarik Z. het pand is binnengedrongen.
Politie bij de NOS, vlak nadat Tarik Z. het pand is binnengedrongen. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Al vijf maanden is de vraag: waarom viel Tarik Z., een 20-jarige scheikundestudent uit Pijnacker, op 29 januari de NOS-studio binnen? Sinds die avond zit hij vast voor gijzeling, vrijheidsberoving, bedreiging en verboden wapenbezit. Wat kon zijn actie verklaren?

Hij was zich bewust van wat hij deed, zei zijn advocaat Ton Visser vorige maand al – en tijdens zijn verhoor zou duidelijk worden waarom.

Gisteren vond dat verhoor plaats in de rechtbank van Lelystad. In een spijkerbroek en lichtblauw overhemd liep Z. de rechtszaal in. „Ik wilde ervoor zorgen dat de geplande uitzending niet door zou gaan”, begon hij. „Ik zou het Journaal overnemen om een speech voor te dragen aan de Nederlandse bevolking.” Die speech was anders dan het verhaal in de dreigbrief die hij meenam naar de studio.

In die brief stond dat hij niet alleen handelde, dat er nog 98 hackers klaarstonden voor een gecoördineerde cyberaanval, en dat er acht zware explosieven in het land waren geplaatst.

Dit was allemaal een middel om zijn boodschap te kunnen verkondigen, zei hij gisteren. Z. zei hier eerder over: „De NOS verhuurt ook internetverbindingen en beheert cruciale dataknooppunten. Ze kunnen dus alle dataverkeer afluisteren en manipuleren”, vertelde Z. Hij maakt zich hier nog steeds zorgen over, zegt hij. De rechter wilde hem niet te veel ruimte bieden voor die boodschap.

De officier van justitie vond dit geen excuus voor zijn daden. En hij had weliswaar een neppistool mee, maar dat was volgens de officier niet te onderscheiden van een echte. De slachtoffers – de portiers, NOS-medewerkers en hun naasten – hebben problemen ondervonden van zijn bedreiging, zei de officier. Ook is Nederland in zijn hart geraakt, vooral door de timing. Omdat de gebeurtenis drie weken na de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs plaatsvond, kwam die hard aan, zei ze. De eis van de officier was daarom hoog: vier jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, met een locatieverbod voor het Mediapark in Hilversum. Ook eiste ze een schadevergoeding voor de slachtoffers, waaronder de NOS, van circa 23.000 euro.

Anonimiteit kwijt

Advocaat Visser vindt dat zijn cliënt al genoeg is gestraft en geen celstraf verdient. Ook is Z. zijn anonimiteit kwijtgeraakt omdat NOS de beelden van zijn actie heeft uitgezonden, zegt Visser.

Z. is nog niet eerder met de politie in aanraking gekomen. Hij wil weer verder met zijn studie in Delft. Zijn leven geeft hij op dit moment een 1, zegt Visser. Volgens hem is Z. geïnspireerd door Edward Snowden. Hij zit in een hackersgroep en heeft toegang tot geheime informatie, zegt Visser.

Z. is hoogbegaafd, rookt niet, gebruikt geen drugs en hij kan zich nachtenlang zorgen maken over maatschappelijke problemen, zegt zijn advocaat.

Tijdens zijn verhoor zei Z. dat hij spijt heeft voor wat hij de slachtoffers heeft aangedaan, maar nog steeds achter zijn overtuigingen staat. De psycholoog en psychiater die hem de afgelopen maanden hebben gesproken, concluderen dat hij een identiteitsprobleem heeft, met narcistische trekjes. Ook is hij achterdochtiger dan de meeste mensen, maar het haalt niet het niveau van een stoornis, bleek gisteren in de rechtszaal.

Uit het psychisch onderzoek blijkt niet dat hij depressief of autistisch is. Hij is nog te jong om een stempel op te plakken, vinden de deskundigen, maar de kans bestaat dat hij op latere leeftijd een ernstige niet nader te bepalen psychische stoornis ontwikkelt.

Uitspraak: 3 juli.