Tarik maakte zich grote zorgen om ons

Het OM in Lelystad heeft vier jaar cel geëist, waarvan een jaar voorwaardelijk, tegen Tarik Z., de man die afgelopen januari de NOS-studio binnenviel. Z. blijkt geïnspireerd door Edward Snowden. Hij zit in een hackersgroep en hij maakt zich soms nachtenlang zorgen over de maatschappij.

Al vijf maanden is de vraag: waarom viel Tarik Z., de 20-jarige scheikundestudent uit Pijnacker, op 29 januari de NOS-studio binnen? Sinds die avond zit hij vast voor gijzeling, vrijheidsberoving, bedreiging en verboden wapenbezit.

Wat kon zijn actie verklaren?

Hij was zich bewust van wat hij deed, zei zijn advocaat Ton Visser vorige maand al, en tijdens zijn verhoor zou duidelijk worden waarom.

Gisteren vond dat verhoor plaats in de rechtbank van Lelystad. In een spijkerbroek en lichtblauw overhemd liep Z. de rechtszaal in. „Ik wilde ervoor zorgen dat de geplande uitzending niet zou doorgaan”, begon hij. „Ik zou het Journaal overnemen om een speech voor te dragen aan de Nederlandse bevolking.” Die speech was anders dan het verhaal in de dreigbrief die hij meenam naar de studio.

In die brief stond dat hij niet in zijn eentje opereerde, dat er nog 98 hackers klaarstonden voor een gecoördineerde cyberaanval, en dat er acht zware explosieven in het land waren geplaatst.

Dit was allemaal een middel om zijn boodschap te kunnen verkondigen, zei hij gisteren. De rechter wilde hem niet te veel ruimte bieden voor die boodschap. Z. zei eerder: „De NOS verhuurt ook internetverbindingen en beheert cruciale dataknooppunten. Ze kunnen dus alle dataverkeer afluisteren en manipuleren.” Hij maakt zich hier nog steeds zorgen over, zegt hij.

De officier van justitie vond dit geen excuus voor zijn daden. En hij had weliswaar een neppistool mee, maar dat was volgens de officier niet te onderscheiden van een echt exemplaar. De slachtoffers – portiers, NOS-medewerkers en hun naasten – hebben problemen ondervonden van zijn bedreiging, zei de officier. Ook is Nederland in zijn hart geraakt, vooral door de timing. Omdat de gebeurtenis drie weken na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs plaatsvond, kwam die hard aan, zei ze. De eis van de officier was daarom hoog: vier jaar gevangenisstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, met een locatieverbod voor het Mediapark in Hilversum. Ook eiste ze een schadevergoeding voor de slachtoffers, onder meer de NOS, van zo’n 23.000 euro.

Anonimiteit kwijt

Advocaat Visser vindt dat zijn cliënt al genoeg is gestraft en geen celstraf verdient. Ook is Z. zijn anonimiteit kwijtgeraakt omdat NOS de beelden van zijn actie heeft uitgezonden, zegt Visser.

Z. is nog niet eerder met de politie in aanraking gekomen. Hij wil weer verder met zijn studie in Delft. Zijn leven geeft hij op dit moment een 1, zegt Visser. Volgens hem is Z. geïnspireerd door Edward Snowden. Hij zit in een hackersgroep en heeft toegang tot geheime informatie, aldus Visser.

Z. is hoogbegaafd, rookt niet, gebruikt geen drugs en hij kan zich nachtenlang zorgen maken over maatschappelijke problemen, zegt zijn advocaat.

Tijdens zijn verhoor zei Z. dat hij spijt heeft van wat hij de slachtoffers heeft aangedaan, maar dat hij nog steeds achter zijn overtuigingen staat.

De psycholoog en psychiater die hem de afgelopen maanden hebben gesproken, concluderen dat hij een identiteitsprobleem heeft, met narcistische trekjes.

Ook is hij achterdochtiger dan de meeste mensen, maar niet zozeer dat dit als een stoornis kan worden aangemerkt, zo bleek gisteren in de rechtszaal.

Uit het psychisch onderzoek blijkt niet dat Z. depressief of autistisch is. Hij is nog te jong om een etiket opgeplakt te krijgen, vinden de deskundigen, maar de kans bestaat dat hij op latere leeftijd een ernstige, niet nader te bepalen psychische stoornis ontwikkelt.

Over twee weken volgt de uitspraak.