Onderzoek naar kanker stilgelegd wegens verzwegen belangen Meijer

Een groot wetenschappelijk onderzoek onder 30.000 vrouwen in de aanloop naar het nieuwe bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, is gisteren per direct stilgelegd. Dat bevestigen de onderzoekers en minister Schippers van Volksgezondheid (VVD) aan deze krant.

Aanleiding hiervoor zijn verzwegen zakelijke belangen van emeritus hoogleraar pathologie Chris Meijer (VUmc) bij dat bevolkingsonderzoek, dat deze krant vorige week onthulde. Het onderzoek dat nu voor onbepaalde tijd is gestopt, staat mede onder zijn leiding. In een schriftelijke verklaring stellen de wetenschappers „de ontstane commotie” over hun onderzoek „te betreuren”.

Vrouwen die dezer dagen een oproep krijgen voor het huidige bevolkingsonderzoek, hebben de keuze of ze voor een uitstrijkje naar de huisarts willen, of dat ze liever thuis zelf vaginaal materiaal afnemen en opsturen. Doel van deze Improve-studie is zien of het uitstrijkje geheel zou kunnen worden vervangen door deze ‘zelfafname’.

De studie vloeide voort uit een advies van de Gezondheidsraad in 2011 dat de minister een nieuw bevolkingsonderzoek aanraadde, met een grote rol voor deze zelfafname. Al sinds 2008 pleitten zakenmannen, artsen en lobbyisten hiervoor. Zij waren verbonden aan een bedrijf dat een product voor zelfafname maakte. Ook Meijer had aandelen in dat bedrijf, Delphi Bioscience. Diassay, een ander bedrijf waarvan Meijer mede-eigenaar is, levert de virustests voor de nu stilgelegde studie. De belangen in beide bedrijven verzweeg hij voor de raad, waarvan hij al sinds begin 2009 lid is.

Eerder deze week legde minister Schippers al een aanbesteding voor het nieuwe bevolkingsonderzoek voor onbepaalde tijd stil. Ook dit gebeurde vanwege de verzwegen belangen. Self-Screen, weer een ander bedrijf van Meijer, doet mee aan die aanbesteding.

De Gezondheidsraad en VUmc inventariseren momenteel Meijers zakelijke belangen. De Ombudsman wetenschappelijke integriteit van het ziekenhuis onderzoekt de publicaties van de emeritus hoogleraar, die nog altijd aan het ziekenhuis is verbonden. Ook bij wetenschappelijke publicaties liet Meijer zakelijke belangen onvermeld. Onduidelijk is nog welke gevolgen alle onderzoeken en vertragingen hebben op het nieuwe bevolkingsonderzoek dat vanaf april 2016 van start moet gaan. Meijer wilde gisteren niet reageren op alle ontwikkelingen.