Justitie was gewaarschuwd voor mislukt ICT-project

Foto ANP / Martijn Beekman

De ambtelijke top van het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft een geheime aanbesteding voor een ICT-project doorgedrukt tegen het uitdrukkelijke advies in van de eigen interne jurist. De toenmalige staatssecretaris Fred Teeven is door zijn ambtenaren niet van dat interne advies op de hoogte gesteld.

Topambtenaren wilden in 2012 de vastgelopen bouw van het computersysteem Radar weghalen bij ICT-leverancier Capgemini. Radar moest automatisch data van verschillende overheidsregisters combineren en zo signalen van fraude opsporen. Maar Capgemini bleek na drie jaar werk niet in staat een goed werkend systeem te bouwen, een feit waarover de Tweede Kamer destijds niet werd geïnformeerd.

Intussen had Capgemini al 3,2 miljoen euro ontvangen, bijna 1,5 miljoen meer dan het bedrag waarvoor het bedrijf had beloofd het systeem te bouwen. Ook was er al 10 miljoen euro uitgegeven aan een projectteam van externe adviseurs dat de bouw van het systeem in goede banen moest leiden.

Ontbinden contract nooit aan Kamer gemeld

Justitie ontbond het contract met Capgemini, dat bijna een miljoen euro moest terugbetalen - ook dat is nooit aan de Kamer gemeld. Daarna wilde het ministerie perse een nieuwe leverancier vinden via een geheime aanbesteding, een uitzonderlijk middel dat wordt toegepast als de staatsveiligheid in het geding is. Een openbare aanbesteding, vond de voor Radar verantwoordelijke dienst Justis, zou criminelen te veel informatie zou geven over de werking van het systeem.

Om te onderzoeken of dat juridisch kon, schakelde het ministerie direct het Amsterdamse advocatenkantoor Stibbe in. De interne jurist Ruud Leether – een van bekendste aanbestedingsjuristen van Nederland en opsteller van de inkoopvoorwaarden op ICT-gebied van de Rijksoverheid – werd zo gepasseerd.

Advies aan Teeven voorleggen ‘niet nodig’

Leether stapte toen zelf naar de ambtelijke top en liet weten dat er voor het gebruik van de geheime aanbesteding in dit geval geen wettelijke basis was. Gevraagd naar de reden waarom het advies van Leether de staatssecretaris niet bereikte, laat het ministerie weten dat het topambtenaren vrij staat adviezen wel of niet aan de politieke leiding van het departement voor te leggen. In dit geval was dat “niet nodig”.

Opmerkelijk was overigens dat de geheime aanbesteding geen aanbesteding werd: slechts één bedrijf werd gevraagd een offerte te maken. Dat was Sogeti, zusterbedrijf van Capgemini en intussen huisleverancier van ICT voor de dienst Justis.

Kamerlid Sharon Gesthuizen (SP), die sinds 2011 de ICT-problemen met het ministerie op de voet volgt, zegt in een reactie dat het departement…

“…haar eigen bewindslieden en de Tweede Kamer bij herhaling voor het lapje heeft gehouden. De overheid, en zeker het Ministerie van Veiligheid en Justitie, moet zich aan de regels houden. Dit is bewust zand strooien in de parlementaire controle.”

D66-Kamerlid Kees Verhoeven twitterde na publicatie van dit artikel dat hij opheldering wil over de kwestie en dat het advies van Leether openbaar wordt gemaakt:

Twitter avatar KeesVee Kees Verhoeven V&J drukt geheime aanbesteding door, tegen advies huisjurist in. D66 wil dat ministerie dit advies zsm openbaar maakt http://t.co/WwIXcy600O

Tips/opmerkingen? Mail naar ictonderzoek@nrc.nl

Lees ook: het volledige verhaal ‘Het ministerie van wensdenken’, inclusief de achterliggende documenten waarop deze reconstructie is gebaseerd.