‘Alles in mijn leven leidde naar wat ik nu doe’

Laura Hassler

(67) is oprichter van muziek- en vredesorganisatie Musicians without Borders.

Woongemeenschap

„Mijn ouders waren medeoprichters van een coöperatieve woongemeenschap. Met vijfenveertig families woonden we in aparte huizen op een groot stuk land dat zij samen hadden gekocht. Allemaal idealistische gezinnen. Kunstenaars, mensen die maatschappelijk heel actief waren. Een uitzonderlijke Amerikaanse opvoeding. Iedereen liep bij elkaar in en uit. Ouders pasten op elkaars kinderen via een oppaspoule. Mijn ouders werkten beiden voor een internationale vredesorganisatie. Vaak ging ik met mijn vader mee naar conferenties en speeches, en met mijn moeder naar grote demonstraties.”

Keerpunt

„Toen ik vijftien was, stond ik in het publiek bij de I have a dream-speech van Martin Luther King. Ik wilde er per se heen, ik voelde me zo betrokken. Ik weet nog precies wat ik aanhad. Een zelfgemaakte jurk, mouwloos, met geel-oranje streepjes. Gezien vanuit Lincoln Memorial stond ik aan de rechterkant bij de vijver. Ik had er acht uur voor in de bus gezeten. Je bent op zo’n moment onderdeel van het beste wat een mens kan meemaken. Dit is het keerpunt, voelde ik. Het onrecht tegen gekleurde Amerikanen gaat ophouden. Het was groots, alsof ik meehielp de gerechtigheid te dragen in mijn eigen handen.”

Spion

„In 1972 wilde de vredesorganisatie van de boeddhistische leider Thich Nhat Hanh waar ik voor werkte een advertentie plaatsen in de New York Times. Een staakt-het-vuren-oproep vanwege de oorlog in Vietnam. Om de oproep kracht bij te zetten, waren de handtekeningen nodig van parlementaire leiders uit Zuid-Vietnam. Dat kon niet via de post of telefoon. We werden afgeluisterd. Omdat mijn vader op een zwarte lijst stond, vroeg hij mij te gaan. Ik ben als ‘spion’ naar Vietnam afgereisd. Het lukte, 17 handtekeningen, maar de campagne faalde. In december 1972 bombardeerden de VS Hanoi waardoor de oorlog escaleerde.”

Experiment

„Muziek is de rode draad in mijn leven. Het begon al op mijn middelbare school, die een rijk muziekprogramma aanbood. We hadden drie keer per week orkestrepetitie, plus een aantal uur muziektheorie en elke dag een uur lang koorrepetitie. Pas later hoorde ik dat uitgerekend mijn school een aantal jaar een experimenteel programma toepaste om te kijken wat er zou gebeuren wanneer je leerlingen veel muzikale input geeft. Veel mensen uit mijn klas zijn inderdaad musici geworden. Ik ook, maar met een omweg.”

Europa

„Mijn vader moest soms voor zijn werk naar conferenties in Europa. Dan nam hij het hele gezin mee. Mijn ouders hadden bijbanen om dat financieel voor elkaar te krijgen, maar het lukte. Dan tuften we de hele zomer in een lelijke eend door Europa, sliepen in goedkope hotelletjes en picknickten langs de kant van de weg. Of hij had vergaderingen in Genève en wij logeerden in een chaletje in de bergen. Prachtige ervaringen. Ik raakte gefascineerd door de verschillende talen en culturen en wist meteen dat ik in Europa wilde wonen.”

Ubuntu

„Wij zijn allemaal onderdeel van een oorlogseconomie. Neem de chip die in onze smartphone zit. Daar zit onder andere coltan in, een erts uit Congo, waar oorlog woedt. Die oorlog heeft mede te maken met de strijd om dit soort grondstoffen, en heeft dus alles te maken met onze hang naar luxe. Er moet een transformatie komen in hoe we met elkaar en onze planeet omgaan. Denk aan de Afrikaanse filosofie achter Ubuntu: Ik besta, omdat jij bestaat. Wat ik wil, is een heel klein steentje bijdrage in dat transformatieproces. Daarom besloot ik Musicians without Borders op te richten. Alles in mijn leven leidde daar naar toe.”

Verzoening

„In Palestina trainen we lokaal jonge mensen om met kinderen te werken. Sommige van hen zijn rappers. Rap is een vorm van muziek die daar niet erg bekend is. We gaven hun training en nu kunnen ze zelf lesgeven en is er een studio gebouwd. ‘Ik heb geen geweer meer nodig, de muziek is nu mijn wapen’, vertelde een jongen mij. Dat soort projecten wil ik wereldwijd doen. Zorgen dat muziek een prominente plek krijgt in ons leven. Muzikanten die wereldwijd met elkaar in verbinding staan. Zodat via de muziek verzoening, gerechtigheid en vrede een kans krijgen op plekken waar de wonden heel diep zijn.”