Stadse stranden

Als de hitte de stad bereikt, zoekt de stedeling verkoeling. Waar bakken de Rotterdammers bruin? Margot Smolenaars selecteerde tien topstranden.

Foto

1 Strand Nesselande

Het metrostation, de brede straten, de afwezigheid van grote bomen, de huizen: alles aan vinexwijk Nesselande schreeuwt ‘nieuw! nieuw! nieuw’. Het strandje oogt met zijn gouden zand en diepblauwe water meer dan fantastisch en heeft zelfs een Venice Beach-achtige allure. Brede flaneerboulevard, tweerichtingsfietspad ernaast, weg oversteken voor winkelcentrum en terras – prima geregeld. Op zondagmiddag zit het vol families met kinderen in de leeftijd van pasgeboren tot opgeschoten tieners.

Het bord dat het alcoholverbod aankondigt, wijst op enige turbulentie in de korte geschiedenis. Want die was er. Jongeren uit de omringende wijken en dorpen sjouwden kratten bier van supermarkt naar strand, om daar starnakel bezopen te worden. Dat viel niet zo goed bij de bewoners die voor goed geld een duur appartement hadden gekocht aan het strand. Vechtpartijen volgden, waaraan de politie te paard een einde moest maken. Dat was in 2008. Een gedeeltelijk alcoholverbod volgde, dat in 2012 ging gelden voor boulevard en strand. Sindsdien zijn er nauwelijks problemen meer.

Bijzonderheden: bij de ijssalon kun je een strandbed of zelfs een complete strandset huren.

2 De Tweede Maasvlakte

Met de trappen die het parkeerter- rein met het strand van de Tweede Maasvlakte verbinden, is iets bijzonders aan de hand. Kunstenaar Jan Konings kreeg van het Havenbedrijf de opdracht faciliteiten voor recreanten te ontwerpen op het moment dat de Tweede Maasvlakte nog niet bestond. „De eerste keer dat ik daar kwam, was er alleen nog maar zee”, zegt Konings, „en het plan om de Tweede Maasvlakte aan te leggen. Verder was er niets.”

En daar houden Rotterdammers van, van plekken waar niets is, behalve ruimte en de vrijheid om er je gang te gaan. Dat was al te merken tijdens de aanleg van de Eerste Maasvlakte. Hoewel die op geen enkele manier recreatief bedoeld was, togen Rotterdammers er toch naartoe, aangetrokken door de weidse leegte. „Ze klauterden op het zand en de stenen, ze reden er met hun auto. Die open ruimte had de Tweede Maasvlakte ook. En dus luidde het plan dat ik indiende: doe niets. Dat bleek uiteindelijk heel moeilijk te realiseren.”

‘Niets’ werden drie trappen die de gang over de duinenrij van asfaltvlakte naar het strand vergemakkelijken. Die overgangen kregen een lichtelijk anarchistisch karakter, van het rustige soort. „Omdat niets op de Maasvlakte refereert aan de menselijke maat, en omdat ik niet gebonden was aan de regels die in de stad gelden, kon ik drie verschillende maten traptreden maken. Door die twee grotere maten kan er van alles en nog wat gebeuren. Zelfs de revolutie, zoals in Panzerkreuzer Potemkin, waar de inspiratie voor deze trappen vandaan komt”, grinnikt Konings.

Bijzonderheden: alleen goed bereikbaar per auto, voer deze coördinaten in op het navigatiesysteem: Lengte: 4° 0' 55" E Breedte: 51° 57' 35 N. Sinds vorig jaar is er riolering, op parkeerplaats 3 vind je toiletten.

3 Oostvoorne / Rockanje

Oostvoorne en Rockanje op het Kruiningergors zijn van oudsher dé badplaatsen waar de Rotterdamse arbeiders vanaf de jaren vijftig hun vakanties doorbrachten. Destijds tufte een RTM-dieseltram met de illustere bijnaam de Moordenaar de stedelingen van stad naar strand. Ook Henny van Eijkelenburg, nu 65 jaar oud en net gepensioneerd, zat vaak in die tram. Begin jaren vijftig kocht zijn vader, arbeider in een jutezakkenfabriek, een huisje op Oostvoorne. „Ik weet niet beter dan dat ik als kind vanaf Pasen tot ver in september ieder weekend en iedere vakantie op het Kruiningergors doorbracht. Heerlijke weken, vol zon, zwemmen en vissen, veel vissen.” De conglomeraties aan houten huisjes werden gerund door een kampleider. „De discipline was enorm”, lacht Van Eijkelenburg, „niemand durfde daar iets verkeerd te doen, want dan kreeg je een kruis op je vakantiekaart.” Drie kruisjes betekende vertrekken, „al kan ik me niet herinneren dat dat ooit is voorgekomen.”

In die tijd kwam de tram van RTM tot op het strand en mocht je met de brommer en de auto het strand op, een unieke situatie in Nederland, eentje waaraan pas in 2004 na een decennium discussiëren een einde kwam. „Dat kun je je nu niet meer voorstellen”, zegt Van Eijkelenburg, „maar ik heb op het zand nog leren brommerrijden.” Nu hij net met pensioen is, rijdt hij in zijn eigen auto weleens die kant op. „Als volwassene zie je hoe klein het Gors in werkelijkheid is. Toch krijg ik nog iedere keer kippenvel als ik Oostvoorne zie. Er is veel veranderd, maar in mijn herinnering blijft het het ideale vakantiedorp, daar onder de rook van de raffinaderijen.”

Bijzonderheden: op dit strand mag je (soms) paardrijden.

4 Heijplaat

In de kromming van de Quarantai- neweg vind je de groene opgang naar de wallenkant langs de rivier. Het is een kruip-door-sluip-door-route naar een verborgen pareltje, met een prachtig uitzicht op Rotterdam. De naam van de bijbehorende straat herinnert nog aan de oorspronkelijke functie van het terrein: zeelui met een besmettelijke ziekte gingen daar in afzondering tot ze beter of dood waren. In 1928 bouwde men op Heijplaat in het kader van werkverschaffing alle faciliteiten om de zieken op te vangen. Allemaal voor niets, want met de komst van peniciline in datzelfde jaar konden tropische ziekten ook in het gelijktijdig gebouwde Havenziekenhuis behandeld worden, dat een isolatie-afdeling kreeg.

Bijzonderheden: Geen faciliteiten.

5 De Esch

Een bezoek aan het strandje van de Esch is een echt stadsavontuur. Men neme tram 21 of 24, men stappe uit op het eindpunt en volge de weg richting de bosjes. In de bocht naar links ontvouwt zich het meer dan fenomenale uitzicht: de Maas, de stad, blikkerend in de zon. En dan moet het strandje nog komen. Eenmaal op de kont via de steile grashelling naar beneden geschuifeld, zit je op een klein maar fijn zandstrand met veel privacy.

Bijzonderheden: ga vooral niet te ver de Maas in. De zuiging van de zeer grote vrachtschepen kan erg gevaarlijk zijn, en heeft tot menig ongeluk geleid, want de rivierbodem is altijd in beweging. Er is dus geen zinnig woord te zeggen over hoe de (onder)stromingen lopen.

6 Hoek van Holland

Breed (250 meter), lang (2,5 kilo- meter) van alle gemakken en een arsenaal aan strandtentjes voorzien en met rokende industrie op de achtergrond: Rotterdamser dan Hoek van Holland Strand wordt het niet. Niet voor niets staat dit strand bekend als Rotterdam aan Zee en is het al meer dan honderd jaar dé plek waar Rotterdammers ‘afbakken’. Wil je het strand eens anders beleven dan horizontaal, ga dan mee met de Nachtstrandwandeling op zaterdag 20 juni. Vanaf Strandpaviljoen Globetrotter start om 21.00 uur een wandeling naar Kijkduin en weer terug van 20 kilometer. Meer info: nachtstrandwandeling.nl

Bijzonderheden: aan het einde van de Badweg zijn gratis strandrollators en strandrolstoelen te leen. Er is ook een invalidentoilet.

7 ’t Zwarte Plasje

Aan de noordkant van Hillegers- berg ligt aan de Oude Raadhuislaan ’t Zwarte Plasje, een natuurbad van 100 meter lang met donker, maar zeer schoon natuurwater. Het hoort al 101 jaar bij de SportVereniging Hillegersberg, die het consciëntieus onderhoudt. Vandaar ook dat zwemmen in het plasje voorbehouden is aan verenigingsleden. Iedereen kan voor 16 euro lid worden. Een jaarkaart kost voor één volwassene 63 euro.

Bijzonderheden: er zijn veel bomen op het terrein, dus er is altijd voldoende schaduw aanwezig.

8 Kralingse Plas

Het allerleukste aan de Kralingse Plas is niet dat het een kinderpara- dijs is met meer faciliteiten dan je voor mogelijk houdt – kinderboerderij, klimbos, speeltuin – maar dat het een kinderbuitenbadje in kruisopstelling heeft, met die heerlijke jarenzeventigfeel. Daar kun je altijd terecht voor verkoeling.

In de Kralingse Plas zelf is excessieve groei van blauwalg de afgelopen vijf jaar vaste prik – een kwestie van warm weer, stilstaand water, een fosfaatrijke bodem en domme pech. Ruim 20.000 kilo brasem werd uit de plas gevist, want die vissoort woelt de zandbodem om, waardoor de fosfaten uit het veen eronder in het zwemwater komen en die leveren weer een perfecte voedingsbodem voor blauwalg.

Bijzonderheden: houd de ZwemApp in de gaten of kijk op zwemwater.nl als je zeker wilt zijn van een goede zwemwaterkwaliteit.

9 Bergse Plassen

Zowel de voor- als de achterplas werd vorig jaar juni vaak genoemd op de zoetwaterzwemkaart die NRC met hulp van zijn lezers samenstelde. Want: heerlijk rustig. Deze plassen ontstonden in de zeventiende eeuw door turfwinning. Karin Croes, Omgevingsdienst Midden-Holland: „De plassen liggen prachtig, maar een officiële zwemwaterlocatie is het niet. Dat betekent dat de waterkwaliteit niet wordt gecontroleerd en dat zwemmers meer risico nemen op gebied van veiligheid en hygiëne.”

Bijzonderheden: pas op voor (speed)boten, de plassen zijn altijd zeer drukbevaren.

10 2e Katendrechtse Haven

Om de hoek van het SS Rot- terdam – óók een heerlijke zwemplek trouwens als je wat minder back to basics wilt, met het bovendekse zwembadje, uitzicht op Rotterdam vanaf de boeg en de lekkere poolside zitjes – vind je een mini-strandje, in een inham van de rivier. Het is een beetje keiig rondom en dus is het te water gaan wat minder soepel, maar niettemin: een écht stadsstrand, omgeven door hoogbouw, met uitzicht op de Euromast. De amfibiebus van Splashtours gaat hier te water. Altijd weer een spektakel.

Faciliteiten: in het nabijgelegen Kaappark vind je vertier.