‘Klijnsma sommeert gemeenten privacy persoonsgegevens eindelijk aan te pakken’

Inlogscherm van Suwinet nij de incassoafdeling van de Belastingdienst.
Inlogscherm van Suwinet nij de incassoafdeling van de Belastingdienst. Foto ANP/Evert Elzinga

Het computersysteem waarmee ambtenaren inzage kunnen krijgen in de persoonsgegevens van Nederlanders, is nog steeds niet op orde. Het systeem, bleek anderhalf jaar geleden ook al slecht beveiligd. Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid waarschuwde de gemeenten toen al. Haar geduld is nu op zegt ze morgen in het radioprogramma Argos.

Met behulp van Suwinet kunnen ambtenaren in het hele land persoonsgegevens bekijken die bij tal van overheidsinstanties zijn opgeslagen. Officieel dient het systeem om snel te kunnen vaststellen of iemand recht heeft op een uitkering. Maar ook andere partijen zoals commerciële incassobureaus blijken met toestemming van de gemeente inzage te hebben gehad in het systeem. Volgens de privacywetgeving mag dat echter niet.

In 2013 bleek al na onderzoek van de Inspectie voor SZW onder tachtig gemeenten dat willekeurig soms persoonlijke gegevens van inkomsten en bezit konden worden opgevraagd. Zo werd bij 18 procent van de onderzochte gemeenten gegevens opgevraagd van bekende Nederlanders, zonder dat daar een goede reden voor was. Klijnsma gaf de gemeenten toen opdracht om maatregelen te nemen zodat data niet zomaar kunnen worden ingezien.

Klijnsma: tijd van uitgestoken handen is voorbij

Maar uit onderzoek van Argos blijkt dat het systeem nog steeds voor illegale doeleinden wordt gebruikt. Zo zijn in Amsterdam en Venlo bewoners van blijf-van-mijn-lijf-huizen opgespoord via Suwinet. Klijnsma laat weten in het programma dat haar geduld nu op is:

“Ik heb afgelopen anderhalf jaar voldoende handreikingen gedaan. (…) Het moet nu echt veel steviger worden beetgepakt. Want de tijd van uitgestoken handen is nu wel voorbij.”

De staatssecretaris verbindt er nog geen deadline aan, maar zegt wel dat ze een ‘escalatieprotocol’ in gang zal zetten als de gemeenten niet snel de bescherming van persoonlijke data gaan regelen. De uiterste consequentie kan zijn dat Klijnsma gemeenten afsluit van Suwinet. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) zou ook gemeenten die de regels overtreden een dwangsom kunnen opleggen. Uit een rapport van het CBP vorig jaar bleek dat het Ierse ministerie van Sociale Zaken ook onbeperkt toegang had gekregen tot Suwinet.