Hoe lang is de oudste mens de oudste mens ter wereld?

Vannacht werd bekend dat woensdag Jeralean Talley, de oudste nog levende mens ter wereld, op 116-jarige leeftijd is overleden. Ze droeg de titel 72 dagen, toch 66 dagen meer dan haar voorganger. Er zijn nu nog slechts twee personen geboren in de 19e eeuw in leven. Maar hoe lang is iemand nou gemiddeld oudste mens?

Susannah Mushatt Jones woonde de laatste jaren van haar leven in een verzorgingshuis in Brooklyn, New York.
Susannah Mushatt Jones woonde de laatste jaren van haar leven in een verzorgingshuis in Brooklyn, New York. Foto AP Photo/Richard Drew

Vannacht werd bekend dat woensdag de Amerikaan Jeralean Talley, de oudste nog levende mens ter wereld, op 116-jarige leeftijd is overleden. Ze droeg de titel 72 dagen, toch 66 dagen meer dan haar voorganger. Er zijn nu nog slechts twee personen geboren in de negentiende eeuw in leven (beiden vrouwen uit 1899). Maar hoe lang is iemand nou gemiddeld oudste mens? - door Casper van der Veen

‘Oudste nog levende mens’ is natuurlijk ook geen titel die je lang vasthoudt, zo verwacht men logischerwijs. Eenmaal lukte het iemand om bijna tien jaar titelhouder te zijn. Maar dat was een extreem geval: de Française Jeanne Calment werd 122 jaar en 164 dagen en was hiermee de langst levende persoon aller tijden, ruim drie jaar ouder dan de mondiale nummer twee.


Graphic: Erik van Gameren/NRC

Oudste mensen ooit - meestal vrouwen

Zoals in de grafiek hierboven te zien is, houden mensen de titel doorgaans toch langer dan slechts een paar dagen vast. De meeste recordhouders houden het meer dan een half jaar vol. Het zijn bijna altijd vrouwen: sinds 1955 mocht slecht zes keer een man zich oudste mens noemen. In Nederland viel die eer sinds 1971 zelfs slechts maar één man ten deel.

De enige die de 120 passeerde was Jeanne Calment (1875 – 1997). Daarmee verbrak ze de maximumleeftijd die in de bijbel op “honderd en twintig jaren” was gezet (zie Genesis 6:3). Calment nam dan ook als lijfspreuk “God is mij vergeten” aan. Hoewel ze pas in 1997 stierf, ontmoette ze als tiener in de jaren 1880 de schilder Vincent van Gogh. De oudste man ooit was de Japanner Jiroemon Kimura, die 116 werd.

Foto EPA / RENA LAVERTY

Jeralean Talley, die woensdag op 116-jarige leeftijd overleed. Foto EPA / RENA LAVERTY

Nog twee 19e-eeuwers over

Met het heengaan van Talley zijn nog slechts twee mensen geboren in de 19e eeuw in leven: de Amerikaan Susannah Mushatt Jones en de Italiaan Emma Morano-Martinuzzi, die de lijst in deze volgorde aanvoeren. Talley bleef bowlen tot ze 104 jaar oud was en maakt nog steeds regelmatig visuitjes. In 2013 ving ze nog zeven meervallen. Haar kerkgenootschap noemt haar “moeder Talley” en heeft de oprit van het kerkgebouw naar haar vernoemd. Op haar 116e verjaardag ontving ze een persoonlijke brief van Barack Obama.

Mushatt Jones, sinds woensdag de nieuwe recordhouder, werd geboren in een boerengezin. Haar grootouders waren nog slaven geweest. Ze werkte als jongere op het land, maar werd later lerares en oppas. Ze heeft geen kinderen, maar wel meer dan honderd neefjes en nichtjes. Mushatt Jones geniet al een halve eeuw van haar pensioen, dat in 1965 inging.

De vrouw heeft nooit gedronken, gerookt, gefeest of make-up gedragen. Ze is blind, slechthorend en zit in een rolstoel. Het geheim voor haar ouderdom houdt ze zelf op het feit dat ze 110 van haar 115 levensjaren ongetrouwd is geweest.

Foto AP / Danny Johnston

Gertrude Weaver, die in april dit jaar zes dagen het record hield. Foto AP / Danny Johnston

Genetische aanleg?

Voor de oudste nog levende Europeaan, de Italiaanse Emma Morano, lijkt een hoge levensverwachting in de genen te zitten. Haar moeder, tante en meerdere broers en zussen passeerden de 90. Haar zusje werd zelfs 102. Morano trouwde in 1926, maar het was geen gelukkig huwelijk. Ze kreeg een kind, maar dat overleed na zes maanden. Later joeg ze haar echtgenoot het huis uit, hoewel ze nooit formeel van hem zou scheiden. Ze werkte als fabrieksmedewerker en kokkin. In 2011 werd ze tot ridder geslagen in de Orde van Verdienste van de Republiek Italië.

Ook Morano werd gevraagd naar het geheime recept voor zo’n gezegende leeftijd. Ze somde op dat ze nooit drugs had gebruikt, drie eieren per dag eet, een glas zelfgestookte brandy drinkt en zichzelf af en toe een chocolaatje gunt. Maar het belangrijkste is volgens haar om “positief over de toekomst te denken”.

Foto EPA / KURENAI VERZORGINGSHUIS

Misao Okawa, die de oudste mens was van juni 2013 tot april 2015, op haar 117e verjaardag. Foto EPA / KURENAI VERZORGINGSHUIS

Tijdens hun leven, dat zich in drie eeuwen heeft afgespeeld, heeft de wereld grote transformaties ondergaan. Toen de dames tieners waren maakten ze de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog mee. Op hun veertigste raakten hun vaderlanden betrokken bij de Tweede Wereldoorlog en ook de hele Koude Oorlog, de val de Muur, 9/11 en de War on Terror konden zij allen op radio of tv volgen. Talley en Mushatt Jones hebben maar liefst twintig Amerikaanse presidenten zien komen en gaan.

Onbevestigde records

Zoals dat gaat met dit soort records zijn er ook veel verhalen van mensen die nóg ouder zijn geworden dat Clement, maar die dit niet met een geboortecertificaat kunnen hardmaken. Afgelopen maart stierf Leandra Becerra Lumbreras, die beweerde de nobele leeftijd van 127 te hebben bereikt. De Boliviaan Carmelo Flores Laura, die vorig jaar overleed, zei dat hij in 1890 was geboren en was net geen geen 124 geworden. Onderzoekers houden het echter op een eveneens mooie leeftijd van 107 jaar.

Foto EPA

Carmelo Flores Laura. Foto EPA

Nog bonter maakte de Chinese kruidenkenner Li Ching-Yuen het. Van hem werd gezegd dat hij maar liefst 256 jaar oud was geworden, hoewel sommigen het op “slechts” 197 jaar houden. Zijn zeer gevorderde leeftijd dankte hij volgens de legende aan een speciale training en dieet, die hem door een heremiet van meer dan 500 jaar oud was voorgeschreven.

Lees ook op nrc.nl: Zonder geboortecertificaat geen erkenning: vrouw van 127 overleden.