Sluit ramen en ogen niet: daar help je sekswerkers niet mee

Het sluiten van ramen kost alleen geld, maar voorkomt geen misstanden, vinden drie gemeenteraadsleden uit Amsterdam.

Ramen sluiten is je ogen sluiten voor misstanden in de prostitutiebranche. Dat concludeert professor Dina Siegel, van de Universiteit van Utrecht, over het sluiten van zo’n 40 prostitutieboten op het Zandpad in Utrecht, na aanwijzingen van mensenhandel. Uit Siegels onderzoek blijkt dat bij negentig procent van de honderden sekswerkers geen misstand heeft plaatsgevonden. Toch hebben zij hun werkplek verloren.

Hoe goed de bedoelingen ook zijn, het sluiten van ramen helpt de sekswerkers niet, noch voorkomt het misstanden. Sekswerkers verliezen hun werkplek, verdwijnen uit zicht van politie en hulpverleners, en belanden in de illegaliteit. Dat ramen sluiten niet helpt, zeggen ook Amsterdamse sekswerkers en agenten ons al jaren.

Dat er misstanden in de prostitutiebranche plaatsvinden is evident. Mensenhandel en andere misstanden moeten keihard worden aangepakt. Maar de dames van het Zandpad raakten binnen enkele weken hun werkplek kwijt, waar ze naar eigen zeggen juist veilig en zelfstandig konden werken. In Utrecht is nu geen raamprostitutie. In Amsterdam wel, hoewel ook hier het aantal ramen afneemt. Jaren geleden, in 2007, is hier Project 1012 gestart. Dit project had tot doel mensenhandel aan te pakken en de leefbaarheid in de buurt te verbeteren.

Een metamorfose van het gebied met de geplande sluiting van uiteindelijk 209 ramen en 43 coffeeshops. 126 ramen hebben inmiddels plaatsgemaakt voor ateliers en winkels. Veel coffeeshops zijn gesloten. Maar Project 1012 is nog niet af. Op de planning staat dat nog 83 ramen worden gesloten. Zo’n 300 tot 500 sekswerkers verliezen dan hun werkplek.

Zolang we met het opkopen van ramen geen sekswerkers helpen, maar wel tientallen miljoenen uitgeven, is deze aanpak wat ons betreft niet meer te verantwoorden. De leefbaarheid van de buurt kan op andere manieren worden verbeterd. Buurtbewoners, ondernemers, investeerders, corporaties en sekswerkers weten samen hoe dit wel kan.

Het terugdringen van de veelheid aan souvenirwinkels, massagesalons en headshops (winkels met artikelen voor het gebruik van drugs), en uitbreiding van het aantal woningen helpt de buurt beter leefbaar en beheersbaar te maken. De hulpverlening aan en ondersteuning van sekswerkers is verbeterd, evenals de handhaving van overlast en illegale vakantieverhuur. Als we samen met bewoners, ondernemers én sekswerkers de leefbaarheid in de buurt bewaken, profiteert de hele wijk van de laatste fase van Project 1012.

Er zijn zeker malafide uitbuiters, en misstanden zijn meer dan spookverhalen. Maar D66, VVD en SP willen maatwerk. Ramen sluiten als er achter die ramen misstanden plaatsvinden. Criminele uitbaters keihard aanpakken. Maar zonder de medewerking van mensen die in het Wallengebied werken is die strategie gedoemd te mislukken. Laat sekswerkers binnen het bereik van politie en hulpverleners werken. Ramen kunnen juist helpen om meer misstanden te voorkomen. Volgens ons kan beter ingezet worden op het aanpakken van misstanden in de prostitutie en op overlast in de buurt, dan op het rücksichtslos sluiten van nog meer ramen.