Gesloten liveblog

Teruglezen liveblog: eurogroepbijeenkomst voorbij - geen akkoord over Griekenland

Griekenland en de eurolanden doen vanmiddag een ultieme poging om een oplossing te vinden voor de Griekse schuldenberg. De Grieken moeten binnenkort een grote betaling doen aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en hopen daarom op nieuwe steun. Die krijgen ze echter alleen als Athene instemt met de door Brussel geëiste hervormingen. De vergadering van de eurogroep van vanmiddag (begin: 15.00 uur) wordt gezien als de laatste kans om tot een akkoord te komen. Komt het vanmiddag tijdens de eurogroep tot een compromis of dreigt de Griekse schuldencrisis uit te lopen in een vertrek uit de euro? Volg de ontwikkelingen hier live.

Geen akkoord, maandag verder

Nu we weten dat er nog geen akkoord tussen Europa en Griekenland is en er maandag in Brussel verder wordt gepraat door de regeringsleiders, sluiten we dit liveblog voor vandaag af. Ook de komende dagen en maandag brengen we al het laatste nieuws rond Griekenland op nrc.nl.

Varoufakis: 'wij hebben diepgaande hervormingen gepresenteerd'

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft gezegd dat de Griekse economie diepgaande hervormingen nodig heeft, en dat hij die tijdens de vergadering van de eurogroep heeft gepresenteerd. Volgens Varoufakis is er weinig tijd, maar moet het genoeg zijn om een oplossing te vinden die "voor alle partijen gunstig" is.

Duizenden Grieken de straat op voor behoud euro

In Athene zijn duizenden Grieken de straat op gegaan om te demonstreren voor het behoud van de euro. Onder het motto ‘Wij blijven in Europa’ eisen ze dat de regering een akkoord sluit met de geldschieters om het land voor de euro te behouden.

Twitter avatar EEAthina Ευρωπαϊκή Επιτροπή "We are staying in #Europe" #MenoumeEvropi #Athens #Greece #today http://t.co/dDeJFptnKZ

Lagarde: "We zijn aan het wachten op reactie Grieken"

IMF-topvrouw Christine Lagarde gaf op de persconferentie aan dat er gewacht wordt op Griekenland. Volgens Lagarde zijn er "zeer redelijke voorstellen" gedaan, en is het aan de Grieken om daarop te reageren. "We zijn aan het wachten". Lagarde benadrukte verder dat het IMF zich flexibel wil opstellen, maar dat het voorstel vanuit Athene wel inhoud moet hebben. Alleen "tastbare en geloofwaardige" voorstellen maken volgens haar kans van slagen.

Extra top eurolanden op maandag

De regeringsleiders van de eurolanden komen maandag bij elkaar voor een extra top over Griekenland, meldt EU-president Donald Tusk op Twitter:

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk I have decided to convene a Euro Summit Monday. Time to discuss the situation of Greece at highest political level http://t.co/dF16o6knNg

EU-commissaris doet oproep aan Grieken

De Europese commissaris van Economische en Financiële Zaken Pierre Moscovici, nu aan het woord op de persconferentie, roept Griekenland op tot een "redelijk compromis" om een "catastrofaal lot" voor het land te voorkomen.

Dijsselbloem bevestigt: geen akkoord

De persconferentie van Dijsselbloem is al begonnen. De eurogroepvoorzitter bevestigt dat er "geen akkoord in zicht is" over Griekenland. Er is "helaas te weinig vooruitgang geboekt", aldus Dijsselbloem.

Onze correspondent twittert meer citaten van Dijsselbloem:

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso #Dijsselbloem: 'we hebben vandaag sterk signaal gestuurd aan Griekse autoriteiten' dat ze met nieuwe voorstellen komen/mee moeten doen

Hoe het nu precies verdergaat is nog onduidelijk, maar Dijsselbloem verwacht dat de onderhandelingen tussen Europa en Griekenland doorgaan. Pas op 1 juli loopt het Europese steunprogramma voor Griekenland af. Als er dan geen oplossing is, kan het land failliet gaan en zal het (mogelijk) de eurozone moeten verlaten.

Persconferentie om 20.15 uur

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem geeft om 20.15 uur een persconferentie in Luxemburg. Dan zullen we meer details horen over waarom er vandaag geen deal met Griekenland is gesloten.

Eurogroep voorbij, geen akkoord

De eurogroep in Luxemburg heeft geen akkoord over Griekenland opgeleverd. Dat twittert Valdis Dombrovskis van de Europese Commissie:

Twitter avatar VDombrovskis Valdis Dombrovskis No deal at #Eurogroup. Strong signal for #Greece to engage seriously in negotiations. EG stands ready to reconvene at any moment.

Persbureau AFP meldt ook op gezag van diplomatieke bronnen dat er geen akkoord is gesloten.

'Bijeenkomst eurogroep afgelopen'

De bijeenkomst van de eurogroep zou afgelopen zijn. Dat twittert althans de Finse minister van Financiën Alexander Stubb. Het is nog onduidelijk of dit ook betekent dat er een deal is met de Grieken.

Twitter avatar alexstubb Alexander Stubb End of my first #Eurogroup. Interesting indeed.

Meer details over 'geldpotje'

Onderdeel van de deal waarover naar verluidt onderhandeld wordt is volgens Die Zeit een 'geldpotje' van het Europees noodfonds waarmee de Griekse banken kunnen worden geherkapitaliseerd. Met dat geldpotje zou Athene in ieder geval de zomer doorkomen, rekent onze correspondent voor:

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso 'Geldpotje' voor #Griekenland zit bij #EU-noodfonds #ESM. Gaat om ruim 10 miljard euro gerserveerd voor herkapitalisering Griekse banken

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso Met 10 miljard zou #Griekenland iig aan verplichtingen kunnen voldoen jegens #IMF (1,6 miljard) en #ECB (6,5 miljard) in juli, augustus

'Vijf kantjes met nieuwe Griekse voorstellen'

De woordvoerder van de Griekse minister van Financiën Varoufakis stond net een groep journalisten in Luxemburg te woord. Hij claimt dat Varoufakis namens de Griekse regering vijf pagina's met nieuwe voorstellen heeft ingebracht bij de onderhandelingen:

Twitter avatar PoliticoRyan Ryan Heath Spokesperson of @yanisvaroufakis claims the Minister has presented 5 pages of new proposals to the #Greece #eurogroup meeting.

Twitter avatar PoliticoRyan Ryan Heath A sceptical and confused scrum around the spokesperson of @yanisvaroufakis #Eurogroup #Greece http://t.co/jWQ2T9AtU2

Het is wel de vraag wat de nieuwe Griekse voorstellen nog waard zijn nu Europa Athene aanbod zou hebben gedaan, zegt onze correspondent:

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso #Varoufakis zou ook nieuwe voorstellen hebben gedaan (5 pagina's). Maar als geruchten over #EU-aanbod waar zijn is weigeren moeilijk

'EU-steun tot einde jaar, desnoods zonder IMF'

Meer details over "het laatste aanbod" aan de Grieken dat volgens Die Zeit nu in Luxemburg op tafel ligt: het Europese steunprogramma zou tot het einde van het jaar worden verlengd, zonder dat het IMF Griekenland nog langer steunt. Tot nu toe trokken de EU, het IMF en de ECB (de 'trojka') steeds gezamenlijk op.

Onze correspondent heeft meer details:

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso #IMF is klaar met #Griekenland, daardoor extra druk op @EU om tot een oplossing te komen en in ieder geval tijd te winnen. #spannend

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso #IMF alleen bereid om mee te doen als #EU deel Griekse schuld kwijtscheldt. IMF mag volgens statuten alleen helpen als schuld 'houdbaar' is

'Deal op tafel'

Onze correspondent in Brussel Stéphane Alonso twittert dat de Duitse krant Die Zeit meldt dat er binnenskamers in Luxemburg over een deal wordt gesproken:

Twitter avatar alonsoNRC Stéphane Alonso Die Zeit meldt dat deal op tafel ligt: verlenging #EU-programma + vrijgeven geld voor herkapitalisering Griekse banken, maar zonder #IMF

'Grexit zou noodlottige fout zijn'

"Een Grieks compromis moet", schrijft NRC Handelsblad vandaag in een hoofdredactioneel commentaar:

Het is begrijpelijk dat in dit stadium steeds vaker de verzuchting klinkt het land dan maar te laten gaan, als de regering-Tsipras daar kennelijk op aanstuurt. Dat zou een noodlottige fout zijn. Voor Europa, voor het prille economische herstel na zeven jaar crisis, voor de internationale veiligheid. En voor Griekenland zelf.

Lezersvraag: hoe hard is deadline 1 juli?

Lezer Fred Sondern vraagt zich af hoe hard de deadline van 1 juli is, die in de media vaak wordt genoemd als uiterste datum voor een akkoord over Griekenland. "Volgens de richtlijnen van het IMF is er pas sprake van een default indien er een periode van twee maanden is verstreken na het missen van enige betaling", schrijft Sondern. "De datum van 30 juni 2015 lijkt mij derhalve geen uiterste deadline. Hoe schat u dit in?", vraagt hij aan Maarten Schinkel.

Schinkel:

"Meermalen is gebleken dat harde deadlines geen harde deadlines waren. Ook het niet-betalen van de afdracht aan het IMF valt daaronder. Zo’n default geeft echter wel een stevig signaal aan de financiële markten. De Europese Centrale Bank kan de gebeurtenis aangrijpen om te beslissen dat de huidige noodsteun aan de Griekse banken, via de Griekse centrale bank, nu echt te riskant wordt. Bovendien loopt het huidige steunpakket aan Griekenland op 30 juni af. Die datum is wel degelijk van groot belang. Dat wil niet zeggen dat er met tijdelijke maatregelen wellicht niet wat te rekken valt. Maar wat vooral telt is hoe de markten en het Griekse publiek reageren. Financiële crises mogen dan het gevolg zijn van (wan-) beleid, uitbreken doen ze altijd op de financiële markten of 'op straat'. En dat is onvoorspelbaar."

Tsipras wil oplossing voor crisis

De Griekse premier Tsipras is vandaag niet in Luxemburg: de regering wordt bij de eurogroep vertegenwoordigd door minister van Financiën Varoufakis. Tsipras zei vanochtend volgens Oostenrijkse media dat hij een oplossing wil voor de schuldenproblematiek van zijn land, maar dat zijn land nog wacht op de reacties van de Europese Unie op de voorstellen die zijn gedaan.

Foto Reuters / Maxim Shemetov

Foto Reuters / Maxim Shemetov

Europese beurzen sluiten dag positief af

De Europese beurzen sloten de dag vandaag af met overwegend bescheiden winsten. De onzekerheid over het lot van Griekenland zette aanvankelijk de koersen onder druk, maar dankzij meevallende cijfers over de Amerikaanse economie draaide het sentiment in de loop van de middag.

De AEX sloot 0,3 procent hoger op 472,97 punten. De toonaangevende beurzen in Londen en Parijs gingen er 0,5 en 0,3 procent vooruit, terwijl de DAX in Frankfurt 1,1 procent won.

Wat als er vandaag geen deal komt?

Verschillende hoofdrolspelers, onder wie eurogroepvoorzitter Dijsselbloem, waren vanmiddag voorafgaand aan de eurogroepbijeenkomst niet erg optimistisch over de kansen op een deal met Griekenland vandaag. Maar hoe verder als Europa en de Grieken er in Luxemburg opnieuw niet uitkomen?

Athene moet uiterlijk 30 juni 1,6 miljard euro hebben overgemaakt aan het IMF. Zonder deal lukt dat de Grieken waarschijnlijk niet. Als de eurogroep er vandaag niet uitkomt, komt er mogelijk een extra top van de EU dit weekend, zoals verschillende Europese kranten begin deze week berichtten. Een 'Grexit' voorkomen wordt hoe dan ook een haastklus, want een eventueel akkoord over een nieuw Europees steunprogramma moet dan voor 1 juli door de nationale parlementen.

Een lezersvraag voor tijdens het eten

Wat merk ik als Nederlandse burger ervan of Griekenland wel of niet terugbetaalt, vraagt lezer Aly Maring zich af. Aanvankelijk weinig, zegt onze economieredacteur Maarten Schinkel:

"De afschrijving op Griekse schulden loopt direct in de staatsschuld, die zal daardoor oplopen. Op de begroting zal daardoor weinig te merken zijn, zij het dat bij schade aan de Europese Centrale Bank de Nederlandsche Bank jarenlang zal moeten afzien van dividend aan de staat, dat wel via de begroting loopt. Dat de staatsschuld hoger wordt betekent wel dat de rentelasten eveneens oplopen. En een (staats) schuld blijft natuurlijk wel een schuld. Hoe groot de schade is, valt moeilijk te calculeren en hangt af van de mate waarin Griekse schulden worden afgeboekt. Maar het bedrag zou voor Nederland zomaar kunnen oplopen tot tegen de 20 miljard euro. Dat is drie procent van ons bruto binnenlands product."

Zorgen om bankrun in Griekenland

De Griekse krant Ekathimerini meldde eerder vandaag dat de Grieken gisteren voor 950 miljoen euro van de bank hebben gehaald, nadat maandag en dinsdag voor in totaal 800 miljoen euro werd opgenomen. Deze cijfers komen van bronnen binnen de Griekse bankensector.

De Griekse analist Yannis Koutsomitis zegt dat deze uitstroom van geld Griekse banken binnen een paar dagen in grote problemen kan brengen. De voorzitter van de Griekse centrale banken zou de bestuursvoorzitters van de Griekse banken hebben gezegd dat een deal met Europa "dichtbij" is om hen gerust te stellen:

Twitter avatar YanniKouts Yannis Koutsomitis #Greece bank deposit outflows close to €1bn today. Dragasakis reportedly told bank CEOs "deal is close in the weeknd" http://t.co/Z9upNsJx7L

Twitter avatar YanniKouts Yannis Koutsomitis These levels of outflows are totally unsustainable. Either agreement or capital controls in the next few days. #Greece

Toch een latertje?

Peter Spiegel, bureauchef van de Financial Times in Brussel, twittert te hebben vernomen dat Griekenland nu het laatste agendapunt van de bijeenkomst is geworden in plaats van het eerste:

Twitter avatar SpiegelPeter Peter Spiegel I'm told #Greece discussion moved from top of #Eurogroup agenda to last item. Don't think that means anything other than I'll miss deadline!

In beeld: Griekse vlag wappert nog

Er komt op het moment weinig nieuws uit Luxemburg, waar de eurogroepvergadering nu anderhalf uur bezig is. Hieronder een foto van de Griekse vlag op de Akropolis in Athene vandaag, omringd door een contingent van het Griekse leger.

Foto AP / Yorgos Karahalis

Foto AP / Yorgos Karahalis

En nog een lezersvraag

Het is even rustig qua nieuws uit Luxemburg, dus daarom nog maar een fijne lezersvraag. Ronald Nijenhuis uit Zaandam vraagt zich af of Griekenland zonder aflossingsverplichting economisch levensvatbaar zou zijn. Of moet er dan nog steeds geld bij? "Het is zonneklaar aangetoond dat ze op te grote voet leven en hun hele sociale stelsel op de pof is opgebouwd", schrijft Nijenhuis. "Tegelijk is het land dan nooit meer in staat een nieuwe lening af te sluiten tegen een redelijk rentepercentage. Want het staat voor eeuwig bekend als wanbetaler. Welke uitweg is er dan nog?"

Schinkel:

"De Griekse economie is niet concurrerend genoeg om zonder steun in de euro te blijven. Vandaar dat veranderingen hard nodig zijn. Dat geldt ook als het land de euro zou verlaten. Een devaluatie van de nieuwe drachme lost dan alleen tijdelijk de problemen op. Na verloop van tijd is het effect daarvan uitgewerkt en is een nieuwe devaluatie nodig. Enzovoort. De nogal prekerige term ´structurele hervormingen´ is dan ook geen loze kreet. Hij geldt voor Griekenland, of het land nu in de euro blijft of uittreedt."

In beeld: hoog bezoek in Luxemburg

De eurogroepbijeenkomst van vandaag wordt bijgewoond door vertegenwoordigers van andere partijen die bij de onderhandelingen met Griekenland betrokken zijn, zoals ECB-president Mario Draghi en de Europese commissaris van Economische en Financiële Zaken Pierre Moscovici.

Foto EPA / Julien Warnand

Foto EPA / Julien Warnand

Even een lezersvraag tussendoor

De Griekse premier Tsipras was vandaag bij een economisch forum in Sint-Petersburg, waar hij de Russische president Poetin ontmoet. Er gaan geruchten dat de Grieken financiële steun van Moskou zouden willen (in plaats van Brussel). Onze lezer Matthias leest echter op diverse sites dat Rusland geen geld heeft voor Griekenland. Is dat zo?

Onze economieredacteur Maarten Schinkel antwoordt:

"Het is onduidelijk hoe veel buitenlandse deviezen Rusland precies heeft. Wel is uitgerekend dat het land bij een olieprijs van onder de circa 100 dollar in moet teren op zijn reserves. Zelf heeft het Kremlin een noodplan waarin het land het twee jaar kan uitzingen op zijn financiële reserves bij een olieprijs van 60 dollar. Aangezien het begin van de daling van de olieprijs (vanaf 115 dollar in juli 2014) al bijna een jaar bezig is, en de reserves wellicht al verder zijn uitgeput als gedacht, lijkt Moskou nauwelijks in staat om meer dan symbolische bedragen aan Athene toe te zeggen. Als het dat überhaupt al wil."

We zijn nu echt begonnen

De bijeenkomst van de eurogroep is iets voor 15.30 uur echt begonnen, blijkt uit onderstaande tweet van de Finse minister van Financiën Alexander Stubb.

Twitter avatar alexstubb Alexander Stubb The #Eurogroup begins.

Zal de bijeenkomst net zo kort gaan duren als de tweet van Stubb, grapt persbureau AP. Veel zal afhangen van of de Griekse minister van Financiën Varoufakis nieuwe voorstellen op tafel legt. De bal ligt bij Griekenland, zei eurogroepvoorzitter Dijsselbloem vanmiddag.

Verklaring Lagarde: geen respijt

Bekijk hieronder een verklaring die IMF-directeur Lagarde eerder vanmiddag aflegde. Ze waarschuwde dat er snel een deal moet komen, want dat de Grieken van Europa "geen respijt" zullen krijgen:

Amerikaanse beurzen in de plus

Op Wall Street lijkt men zich bij het begin van de handelsdag weinig druk te maken om de Griekse crisis. De aandelenmarkten in de VS openden om 15.30 uur Nederlandse tijd met bescheiden winsten. De positieve teneur was deels toe te schrijven aan de Federal Reserve, die gisteravond toezegde het rustig aan te zullen doen bij het inperken van het huidige ruime monetaire beleid.

In beeld: onderonsje Varoufakis - Lagarde

Het botert de laatste tijd bepaald niet lekker tussen Griekenland en het IMF. Hieronder de Griekse minister van Financiën Varoufakis met IMF-directeur Christine Lagarde voorafgaand aan de bijeenkomst van de eurogroep in Luxemburg.

Foto AP / Virginia Mayo

Foto AP / Virginia Mayo


'Eurozone steeds belangrijker voor Griekenland'

Het belang van de eurozone als handelspartner van Griekenland is dit jaar sterk toegenomen, na jaren van afname of lichte groei. Dat blijkt vanmiddag uit cijfers van het CBS. Duitsland, de grootste economie in de eurozone, heeft Rusland ingehaald als belangrijkste goederenleverancier, terwijl nummer drie Italië Turkije afloste als voornaamste afzetmarkt.

In de eerste vier maanden van dit jaar was 39 procent van de Griekse handelswaarde toe te schrijven aan zaken doen met de eurolanden. Een jaar eerder was dat nog 35 procent. Volgens het CBS is met name de Griekse export "fors meer gericht" op het eurogebied dan vorig jaar. "Het niveau van voor de crisis is echter nog niet bereikt". In de eerste vier maanden van 2007 was bijna de helft van alle Griekse handel gericht op de overige eurolanden.

De Griekse schuldenmeter van de FT

Nu het geld in Griekenland langzaam opraakt met het einde van het Europese steunprogramma in zicht, wordt het terugbetalen van leningen aan bijvoorbeeld het IMF steeds lastiger. Op 11 mei en op 5 juni moest Griekenland honderden miljoenen euro’s terugbetalen aan het IMF en kon dat eigenlijk niet – maar het land kwam weg met wisseltrucs en uitstelregelingen. Maar op 1 juli moet in totaal 1,6 miljard euro aan het IMF écht zijn terugbetaald. En daarna volgen nog vele 'momenten van terugbetalen' voor Athene. De Financial Times maakt het inzichtelijk met de 'Greek debt tracker'.

Een derde lezersvraag

Nog een lezersvraag, ditmaal van Isaac Peeters. Hij wil weten hoe het kan dat Griekenland na vijf jaar van Europese steun de economie nog niet op orde heeft. Dit moet na jaren van bezuinigingen, het herstructureren en innoveren van de economie toch mogelijk zijn, aldus Peeters.

Het antwoord van economieredacteur Maarten Schinkel daarop:

“Als de Griekse schulden bij de eerste reddingspakketten fors waren afgeschreven en de bezuinigingsopdracht minder stringent was geweest, dan zou Griekenland er in theorie beter voor kunnen hebben staan dan nu. Er was destijds echter geen politieke en financiële ruimte in de rest van de eurozone om dat, middenin de eurocrisis, toe te staan.”

“En het is niet gezegd dat Athene de hervormingen zou hebben doorgevoerd om te voorkomen dat het niet snel weer in soortgelijke problemen zou komen. Die afweging: steun in vertrouwen dat die steun goed wordt gebruikt om te hervormen, speelt tot aan de dag van vandaag. Het bijbehorende wantrouwen ook.”

Gokken op een Grexit

Bij wedkantoor William Hill is het vanaf vanmiddag weer mogelijk om een gokje te wagen op een Grieks vertrek uit de eurozone. Voor elke vier euro die je inzet krijg je negen euro terug als Griekenland nog dit jaar uit te muntunie stapt. Een woordvoerder zegt daarover tegen persbureau Reuters:

"Er was zo veel interesse in gokken op een Grexit, dat we besloten hebben het weddenschap weer te openen."

Grieken nemen spaargeld op

Steeds meer Grieken hebben zich inmiddels gemeld bij hun bank om hun spaargeld op te nemen. Gisteren maakte de Griekse Centrale Bank bekend dat burgers en ondernemers sinds de jaarwisseling 29,4 miljard euro van de bank hebben gehaald, zo meldt de Duitse krant Handelsblatt. Dat komt neer op 176 miljoen per dag.

Deze trend lijkt zich de afgelopen dagen versneld door te zetten. Volgens de Griekse krant Ekathimerini werd er gisteren voor 950 miljoen euro van de bank gehaald, nadat maandag en dinsdag voor in totaal 800 miljoen euro werd opgenomen. Deze cijfers komen van bronnen binnen de Griekse bankensector.

Dijsselbloem: Grieken moeten het zelf doen

Foto ANP / Bart Maat

Foto ANP / Bart Maat

Het initiatief moet overigens gewoon van de Grieken komen, aldus Dijsselbloem. De eurolanden hebben al meer dan genoeg coulance getoond; nu zullen zware hervormingen doorgevoerd moeten worden:

“Zonder lastige maatregelen is het niet mogelijk de boel op orde te krijgen. Dat zullen de Grieken zelf moeten doen. […] Maar om eerlijk te zijn ben ik vrij somber. Voor een deal hadden de Grieken hier nu voorstellen onder hun arm mee moeten brengen, maar die heb ik niet gezien.”

Dijsselbloem toont zich opnieuw somber

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) kwam zojuist aan in Luxemburg, waar hij vanavond de vergadering van de eurogroep leidt. Tijdens het beantwoorden van vragen toonde Dijsselbloem zich opnieuw somber over het bereiken van een akkoord:

"We hopen vandaag dichter bij een deal te komen. Maar dat moet wel een stevige overeenkomst zijn. We kunnen wel allerlei compromissen sluiten, maar als er dan over een maand weer een tekort is, dan zijn we niets opgeschoten. Het moet een krachtige deal zijn, die jarenlang van kracht blijft. [...] Er is nog steeds tijd, maar het wordt wel steeds moeilijker."

Beurs Athene weer op verlies

In Griekenland staat de beurs opnieuw in het rood, zij het niet heel diep. Momenteel is het verlies ten opzichte van gisteren 1,1 procent, maar eerder op de dag was dat veel meer. Vlak voor de lunch stond de beurs van Athene op 651 punten, een verlies van 4,3 procent.

Een screenshot van Bloomberg

Een screenshot van Bloomberg

Ook voorgaande dagen moest de Griekse beurs al keer op keer inleveren. Op het dieptepunt van vandaag stond de hoofdgraadmeter in Athene meer dan twintig procent lager dan een week eerder. Door het herstel sinds de lunchtijd is dat nog een verlies van ruim tien procent in een week tijd.

En nog een lezersvraag

Onze lezer Espen Tierolff vraagt via e-mail wat de verwachting is van valutamarkten op een mogelijke exit van Griekenland. Hij schrijft:

“Het valt me op dat euro de laatste weken redelijk gestaag aan terrein wint ten opzichte van de dollar. Heeft dit te maken met de tegenvallende cijfers van de Fed, of wordt de exit van Griekenland niet beschouwt als een bedreiging voor de Euro? Ik zou zelf denken dat de kwetsbaarheid van de Europese Unie de koers alleen maar negatief zou beïnvloeden.”

Tierolff constateert zelf al dat er verschillende krachten werken op de wisselkoers van de euro en precies dát maakt het onmogelijk zijn vraag te beantwoorden, stelt Schinkel:

“In wisselkoersen komen alle mogelijke politieke, economische, financiële, monetaire én emotionele krachten samen. Wat een wisselkoers doet is dan ook nauwelijks te voorzien. De valutamarkt is nu vooral in de ban van het toekomstige rentebeleid van de Amerikaanse centrale banken en de Griekse crisis. Maar, om maar een voorbeeld te noemen: een Amerikaanse renteverhoging kan de koers van de dollar opstuwen.”

“Een Grexit kan de koers van de euro omlaag duwen. Maar een Grexit veroorzaakt wellicht ook een zodanige instabiliteit op de markten, dat men daar verwacht dat een Amerikaanse renteverhoging om die reden wordt uitgesteld. Dat zou dan juist weer ten koste gaan van de dollar. U ziet: het kan alle kanten op. De meeste analisten zijn dan ook vooral achteraf geniaal.”

De eerste lezersvraag is binnen

We hebben een eerste vraag van een lezer. Eric Pierey wil weten waarom zo veel mensen vrezen dat een Grexit zou leiden tot instabiliteit in de eurozone. Hij mailt:

"Ik zou denken dat een Grexit op de langere termijn juist maar zekerheid geeft en dus stabiliteit. Griekenland staat er nu immers op als notoir onbetrouwbaar en de discussies kunnen zich blijven voortslepen. Een Grexit geeft toch juist de mogelijkheid om opnieuw piketpaaltjes te slaan en een hernieuwde zekerheid te bieden voor de Eurozone?"

Onze economieredacteur Maarten Schinkel geeft antwoord:

"Het kan zo gaan zoals u denkt: een Grexit is dan in wezen disciplinerend voor de achterblijvers. Maar zorgen zijn er dan ook: de invoering van de euro is altijd gepresenteerd als onomkeerbaar. Er zijn dan ook geen bepalingen of regels voor een exit. Als nu die onomkeerbaarheid niet waar blijkt, dan kan er gespeculeerd gaan worden op de exit van een volgend euroland. Dat hoeft niet vandaag of morgen, maar wel bij de eerstvolgende calamiteit of laagconjunctuur."

Heb jij ook een vraag? Mail ze naar ons, of stuur ze via Facebook of Twitter.

Ministers laten nog op zich wachten

Het is nog even wachten tot de eerste ministers van Financiën aankomen in Luxemburg, waar om 15.00 uur de vergadering van de eurogroep begint. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) arriveert rond 14.15 uur, zo meldt hij op Twitter. Doorgaans geven de aanwezigen bij aankomst ook kort antwoord op vragen van de pers.

Twitter avatar J_Dijsselbloem Jeroen Dijsselbloem Doorstep #eurogroup around 2:15pm in Luxembourg

De belangrijkste data op een rij

Even een overzicht van de belangrijke data voor Griekenland. Vanmiddag dus de eurogroep en op 30 juni de eerstvolgende aflossing bij het Internationaal Monetair Fonds van een kleine 1,6 miljard dollar. Ruim twee weken later volgt nog een betaling, van 450 miljoen euro.

Twitter avatar ReutersJamie Jamie McGeever The key dates for Greece over the next 2 months, via RBC: http://t.co/vOkthUAn8d

Na Duitsland laat ook het Internationaal Monetair Fonds weten dat Athene niet hoeft te rekenen op respijt. Dat herhaalde directeur Christine Lagarde vanmiddag tegen persbureau AFP. Ze zei:

“De deadline om te betalen is op 30 juni. En er is geen periode van uitstel. Als er op 1 juni niet is betaald, dan wordt er ook niet betaald.”

Varoufakis, de kinderboekenschrijver

Een belangrijke gast tijdens de vergadering vanmiddag is Yanis Varoufakis, de Griekse minister van Financiën. Voor hij zijn huidige functie kreeg vroeg hij zich eens af hoe het kon dat economische macht het hele leven is gaan domineren. Hij schreef er een boekje over, bedoeld voor zijn dochter Xenia. Onder het mom van: pas als ik de materie goed aan haar kan uitleggen, weet ik dat ik die zelf ook begrijp.

In nrc.next vandaag een verhaal over het boekje, waarin Varoufakis de huidige situatie vergelijkt met de film The Matrix:

“De boodschap van het boekje is nog dramatischer dan de Griekse misère. Het vertelt hoe wij allen slaven zijn geworden. Slaven van onze schulden, de banken, het grootkapitaal, de machines die we hebben uitgevonden om het leven juist aangenamer te maken. En hoe de meesten ervoor kiezen om hun ogen ervoor te sluiten."

Tsipras overlegt met Poetin

Terwijl Merkel vlak voor de belangrijke vergadering van vanmiddag de Bondsdag toesprak, is de Griekse premier Alexis Tsipras op weg naar Rusland voor een gesprek met president Vladimir Poetin. Die ontmoeting voedt het gerucht dat de Grieken hun toevlucht nu zoeken bij Rusland. Een hoge Russische regeringsfunctionaris weigerde te zeggen of Rusland de Grieken geld wil lenen.

Merkel is onvermurwbaar

Foto AP / Michael Sohn

Foto AP / Michael Sohn

Als Athene hoopt dat de overige eurolanden op het laatste moment nog enige coulance tonen, dan is de Griekse regering bij Duitsland aan het verkeerde adres. Bondskanselier Angela Merkel liet vanmorgen tijdens een toespraak in het Duitse parlement weten Griekenland zich moet houden aan de toezeggingen van eerder dit jaar. Ze zei daar volgens AP het volgende over:

“Griekenland heeft stevige, structurele hervormingen toegezegd. Die moeten nu met vastberadenheid worden doorgevoerd.”

Beurzen reageren onderkoeld

In aanloop naar de vergadering van de eurogroep openden veel Europese beurzen vanochtend in het rood. Op Beursplein 5 stond de AEX bij het luiden van de gong op een verlies van 0,6 procent en richting de lunch liep dat op tot een verlies van 1,5 procent. Ondanks de verliezen gaan de markten er volgens economieredacteur Maarten Schinkel niet van uit dat de euro klapt. Hij zegt:

“Dat is opmerkelijk. Uit een onderzoek van Bank of America Merrill Lynch blijkt dat slechts 15 procent van de fondsmanagers rekening houdt met een Grexit. Dus óf ze zitten volledig in de ontkennende fase en slaan straks volledig om en volledig door, óf de bewegingen dan de markten kloppen en het valt mee.”

Vragen? Stel ze!

Heb je na het lezen van de artikelen van afgelopen dagen nog vragen over de Griekse schuldencrisis en de onderhandelingen van de Grieken met hun schuldeisers? Onze economieredacteuren Maarten Schinkel en Mark Beunderman zitten tot aan de vergadering klaar om ze te beantwoorden. Mail ze naar ons, of stuur ze via Facebook of Twitter.

Het programma van vandaag

Het draait vandaag allemaal om de vergadering van de eurogroep, waarin alle ministers van Financiën van de eurolanden zitten. Die staat gepland voor 15.00 uur vanmiddag. Voor die tijd – tussen 13.00 en 14.00 uur - komen de verschillende bewindslieden aan en zijn ze kort beschikbaar voor vragen. Na afloop van de vergadering wordt een persconferentie gehouden, maar op welk tijdstip is nog niet duidelijk.

'Griekse crisis duurt nog lang'

Maar wat de uitkomst van het overleg ook zal zijn – compromis of niet – de Griekse schuldencrisis duurt nog frustrerend lang. Onze economieredacteur Maarten Schinkel legt in een filmpje van NRC Q uit waarom:

De opstelling van de Grieken is harder geworden

Ook onze correspondent Stéphane Alonso verwacht niet dat de eurolanden en Brussel tot een akkoord komen. Het slagen van het overleg van vanmiddag hangt ook af van de onderlinge sfeer. En die is de laatste tijd door de harde Griekse opstelling niet best, zo legt hij uit in een filmpje van NRC Q:

Ditmaal is het écht cruciaal

Een cruciaal overleg, alwéér? Ja! Maar dit keer is het anders, zo legden economieredacteur Mark Beunderman en onze Brussel-correspondent Stéphane Alonso eerder deze week uit. Lees hier waarom zij denken dat het deze week tot een ontknoping of een uitbarsting gaat komen.

Verwachting: geen deal

De verwachtingen voor het overleg van vanmiddag zijn niet heel erg hoog. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) – voorzitter van de eurogroep - liet gisteren al weten dat hij de kans zeer klein acht dat het vandaag tot een akkoord komt. En ook zijn Griekse collega Yanis Varoufakis was weinig optimistisch. Hij is niet van plan om in de vergadering van de eurogroep een nieuw voorstel te doen voor hervormingen.