De Denen zijn nu trots op ‘kille Helle’

Vandaag gaat Denemarken stemmen. De Deense premier is opeens weer favoriet. Dat was twee jaar geleden wel anders.

Premier Thorning- Schmidt draagt vaak hoge hakken (hier op een EU-top in Riga, maar ook bij een bezoek aan de Deense militairen in Libië). Haar outfit is vaak onderwerp van gesprek. Foto Alain Jocard/AFP
Premier Thorning- Schmidt draagt vaak hoge hakken (hier op een EU-top in Riga, maar ook bij een bezoek aan de Deense militairen in Libië). Haar outfit is vaak onderwerp van gesprek. Foto Alain Jocard/AFP

De Deense premier Helle Thorning-Schmidt waagde eind vorige maand de gok door zich opnieuw verkiesbaar te stellen. Haar regering had het land uit de misère geleid die na 2008 in Denemarken harder had toegeslagen dan elders, zei ze.

Nu wilde ze het oordeel van de kiezer over haar beleid. Gaan we door op de ingeslagen weg, vroeg ze, of kiezen we voor een „rechts experiment”. Vandaag mogen de Denen die vraag beantwoorden, na een verkiezingscampagne die slechts drie weken heeft geduurd.

Thorning-Schmidt is een van de laatste centrum-linkse regeringsleiders die Europa nog over heeft. Tot voor kort achtte iedereen haar herverkiezing uitgesloten. Maar volgens de laatste peilingen is ze verwikkeld in een nek-aan-nekrace met haar rivaal Lars Løkke Rasmussen, de leider van de liberale partij die ze vier jaar geleden opvolgde als premier.

Het moment voor verkiezingen lijkt goed gekozen. De economie krabbelt op, de kroon is – geholpen door de geldpers van de centrale bank – voldoende in waarde gedaald om de export weer op gang te helpen, de werkloosheid daalt en de rente is laag genoeg om te voorkomen dat de huizenmarkt stagneert.

Ze zag er te goed uit

Maar als Thorning-Schmidt wordt herkozen, is dat niet alleen de verdienste van haar economische beleid.

Ze heeft de afgelopen jaren vooral zichzelf uit een diep dal weten te trekken. Na de vorige verkiezingen daalde de populariteit van haar partij naar een historisch dieptepunt. De krant Politiken schreef dat Thorning-Schmidt ‘te goed gekleed gaat voor een sociaal-democraat, te fris oogt om leider van het land te zijn en te kil is om de harten van de bevolking te stelen’.

In 2013 wilde 84 procent van de kiezers van haar af.

Volgens sommigen zorgde een selfie met premier Cameron en president Obama tijdens de herdenking van Nelson Mandela voor een ommekeer. Het moment werd door fotografen vastgelegd en internationaal werd schande gesproken van dit gebrek aan respect voor de overleden Mandela. Maar de Denen vonden het wel charmant en waren trots op een premier die zich zo gemakkelijk bewoog tussen de machtigen der aarde. En dat waren ze deze week opnieuw toen ze opdook op een shortlist van vrouwelijke kandidaten voor de opvolging van VN-chef Ban Ki-moon in 2016.

Tegelijkertijd is Helle Thorning-Schmidt in de ogen van de Denen gewoon gebleven. Haar huwelijk met Stephen Kinnock, zoon van de Britse oud-Labourleider Neil Kinnock en inmiddels zelf Labourparlementariër, maakt dat ze doordeweeks alleen het huishouden runt. De foto die een buurman maakte van hoe ze sneeuw ruimt voor haar huis met een van haar dochters werd een hit op Twitter. „Ik was mijn eigen kleren en die van mijn kinderen”, zei ze in een interview met de Financial Times. „Van alle premiers in de wereld, leid ik misschien wel het meeste normale leven.”

Na de terreuraanslagen in Kopenhagen afgelopen februari trof ze de juiste toon. Ze hielp voorkomen dat de verdeeldheid over immigratie, zeker in het land van de omstreden cartoons van Mohammed en waar tien jaar lang geregeerd werd met gedoogsteun van een populistische anti-buitenlanderpartij, werd aangewakkerd.

Volgens peilingen hebben de Denen een voorkeur voor een nieuwe regering, maar het liefst met de huidige premier. Wat ze daarvan het belangrijkst vinden, moet vanavond blijken.