Brieven

Hoe zat het met die lening?

In alle berichtgeving zijn veel mensen de weg een beetje kwijt. Over het drama dat ‘Griekenland’ heet en dat niet meer is dan opeenvolgende Griekse regeringen die via het creëren van baantjes de publieke sector uitbreidden tot een ondraaglijke omvang. Nuttig om te recapituleren hoe destijds in Nederland is besloten om de Grieken te helpen. Dat staat te lezen in de brief van 17 maart 2010 van toenmalig minister van financiën Jan Kees de Jager aan de Tweede Kamer. Met de grootst mogelijke tegenzin was de Nederlandse regering (het demissionaire kabinet Balkenende ) bereid om Griekenland te steunen. Het is immers niet de bedoeling van de Europese Unie dat landen elkaar geld lenen. Maar in het kader van de financiële stabiliteit was het nodig. Wat voor de regering vooropstond was het respecteren van Art. 125 van het Verdrag van Lissabon waarin de EU-lidstaten hadden afgesproken niet aansprakelijk te zijn voor elkaars schulden. Landen mochten dus niet de bestaande schulden van een ander overnemen, maar wel nieuw geld uitlenen aan een andere lidstaat. Echter, „om recht te doen aan Art. 125 van het Verdrag van Lissabon” stelde de Nederlandse regering dat er een „stevige renteopslag” nodig was voor Griekenland. Er kon „geen sprake zijn” van goedkope financiering. Een hoge prijs was „essentieel” om Griekenland te prikkelen de hervormingen door te voeren. Er zouden strenge beleidsafspraken komen. En om te zorgen dat die hervormingen ook werden doorgevoerd, zou het geld slechts in delen beschikbaar worden gesteld nadat resultaten waren geboekt. Bovendien moest de interventie van korte duur zijn. Op basis van deze zinnige uitgangspunten leenden de Europese landen in mei 2010 aan de Grieken 110 miljard euro. Dat bedrag bleek bij lange na niet genoeg. In oktober 2011 leende Europa de Grieken nog eens 130 miljard. Sinds 5 november 2012 wordt Nederland geregeerd door Rutte II. Het eerste wat deze regering deed was de zinnige uitgangspunten verlaten. In november 2012 besloten de ministers van financiën van de Europese lidstaten om de rente op de leningen te verlagen en de looptijden te verlengen. Ook de ‘strakke beleidsafspraken’ werden losgelaten. De Grieken kregen twee jaar extra om de beloofde maatregelen door te voeren. Die twee jaar zijn inmiddels al weer anderhalf jaar verstreken. Dat zijn de feiten. Komt het aan Griekenland geleende geld niet terug, dan kan de parlementaire enquête een korte zijn.

Bestuurder van het Nederlands Governance Genootschap

Spinozapremie

Dubbele van Nobelprijs

De Spinozaprijs, Nederlands hoogste wetenschappelijke onderscheiding, is wonderlijk hoog voor een ongevraagde, onbegrote en onvoorwaardelijke onderzoeksubsidie. ’s Werelds hoogste wetenschappelijke onderscheiding, de Nobelprijs, bedraagt de helft. Waarom geeft NWO zoveel geld uit aan dit door media omgeven eerbetoon, terwijl zoveel onderzoekers hun onderzoek moeten staken omdat ze het niet gefinancierd krijgen? Dit leidt tot een ‘rich get richer’-effect en beperkt innovatie en diversiteit van de wetenschap. Breng de Spinozaprijs terug tot een prachtige ereprijs van 500.000 euro. Verdeel de resterende 8 miljoen in een lokale competitie onder fundamentele onderzoeksprojecten.

Fenna Poletiek