Tuurlijk was het nog niet ‘amazing’

Na haar fout meed ze social media. Maar nu Oranje door is wil Merel van Dongen iets neerzetten.

Merel van Dongen (l.)opgejaagd door Josée Bélanger in de groepswedstrijd tegen Canada (1-1). Het gelijkspel was genoeg om de achtste finales te halen.
Merel van Dongen (l.)opgejaagd door Josée Bélanger in de groepswedstrijd tegen Canada (1-1). Het gelijkspel was genoeg om de achtste finales te halen. Foto Minas Panagiotakis/AFP

Slapen lukte niet toen international Merel van Dongen maandagavond was neergeploft in haar hotelkamer. Na een memorabele voetbalavond in het Olympisch Stadion van Montreal gierde de adrenaline door haar lijf. „Alsof ik high was”, zegt ze een dag later. „Alle fragmenten heb ik in mijn hoofd nog eens afgespeeld.”

De euforie was groot nadat ze zich met het Nederlands vrouwenelftal had geplaatst voor de achtste finales op het WK in Canada. Door het 1-1 gelijkspel tegen het gastland eindigde Oranje met vier punten als derde in poule A, achter het thuisland en China. Normaal volgt dan uitschakeling, maar niet op dit WK. Doordat er voor het eerst 24 landen meedoen in plaats van 16, gaan ook de vier beste nummers drie door. Nederland is daar één van doordat twee andere nummers drie (Thailand en Zwitserland) zijn blijven steken op drie punten.

Een heuglijk feit en enerzijds knap. De nationale ploeg doet voor het eerst mee aan een WK en haalt meteen de volgende ronde. Anderzijds lukte dat alleen bij de gratie van nieuwe reglementen, om nog te zwijgen over het vertoonde voetbal van Oranje. In zeker de helft van de 270 gespeelde minuten op dit WK leek dat niet op het combinatiespel dat bondscoach Roger Reijners namens de KNVB moet nastreven. Zou de beoogde Hollandse School een eindexamen hebben, dan is een diploma ver weg.

De speelsters weten dat, maar hechten desondanks veel waarde aan hun prestatie. „Het is het bewijs dat we bij de beste zestien landen ter wereld horen”, zegt linksback Van Dongen. „Niet heel Nederland heeft misschien gekeken naar onze wedstrijden, maar iedereen hoort wel dat we door zijn.”

Eén moment van desoriëntatie

Haar WK lijkt gered door het gelijkspel, nadat ze eind vorige week met een kater was vertrokken uit de vorige speelstad Edmonton. Ze maakte daar in de slotminuut van het duel met China (1-0) een fout waar de tegentreffer uit voortkwam. Ze speelde verder sterk, maar dit ene moment van desoriëntatie en concentratieverlies had Oranje de achtste finale kunnen kosten. Ook die avond sliep ze niet.

De ochtend erna zette ze de knop op. „Geen social media, niet mijn eigen naam googlen. Ik moest wel. Dit toernooi gaat veel te snel om er lang mee te zitten. Niemand van mijn teamgenoten heeft me er ook op aangekeken. Het lag ook niet aan dat moment. We speelden allemaal zwak.”

Terwijl de speelster van Ajax zich uit zelfbescherming afzonderde van het internet, kreeg het gehele team ervan langs. Afgebrand door columnisten en teleurgestelde televisiekijkers die waren opgebleven voor het enige groepsduel dat op een gunstig tijdstip werd uitgezonden in Nederland.

Terechte kritiek, stelt Van Dongen. Ook al is het gros van de speelsters bij hun club nog nooit onder vuur genomen, aanmerkingen horen bij een groot toernooi als het WK. Meer belangen, meer aandacht en dus scherpere meningen, zegt ze. „Niemand hoeft ons te prijzen voor iets dat niet goed was.”

Ze maakt de vergelijking met de Amerikaanse sportcultuur. Van Dongen leerde die kennen toen ze ruim twee jaar psychologie studeerde in Alabama en daar tegelijkertijd voetbalde voor de ploeg van haar universiteit. „Daar gebruiken ze vaak termen als amazing en good job. Maar ik vind het al snel gespeelde beleefdheid. Ik heb liever de Nederlandse cultuur. Open en eerlijk.”

Dus als ze vertrouwt op de eerlijkheid van critici, betekent het dat ze met Oranje nog een wereld te winnen heeft. De ploeg weet dat ook. Veel scherper wordt er nu getraind, harder ook. „Het heeft ons ervan doordrongen dat we het niet redden als we niet op honderd procent trainen.”

Wanneer het moment daar is dat het Nederlandse volk de ploeg moet omarmen? „Als we winnen van een land als Japan of Duitsland”, klinkt het zonder aarzeling. Duitsland is de nummer één van de wereld, regerend wereldkampioen Japan nummer vier. Na het voltooien van de groepsfase zal vannacht bekend worden welke van deze twee toplanden de opponent van Nederland wordt in de achtste finale.

De wedstrijd tegen Canada had geleid tot een vluchtige omhelzing, de aankomende achtste finale moet leiden tot een verstrengeling van veel langere duur.