Meer geld, meer aandacht en een plekje vooraan

De PVV en het Franse Front National kondigden gisteren de oprichting van een anti-Europese fractie aan. Co-voorzitter De Graaff ziet voor zichzelf twee taken: de eenheid bewaren en het anti-Europees geluid versterken.

De nieuwe fractie van Geert Wilders en Marine Le Pen heet Europa voor Naties en Vrijheden (ENV). Links naast Le Pen zit een Oostenrijkse politicus van de FPÖ. Foto Thierry Monasse/Polaris
De nieuwe fractie van Geert Wilders en Marine Le Pen heet Europa voor Naties en Vrijheden (ENV). Links naast Le Pen zit een Oostenrijkse politicus van de FPÖ. Foto Thierry Monasse/Polaris

Geert Wilders en Marine Le Pen zijn er naar eigen zeggen in geslaagd om meer macht en invloed te verwerven in Brussel. Gisteren kondigden de PVV en het Franse Front National (FN) de oprichting van een nieuwe, anti-Europese fractie in het Europees Parlement aan. „Dit is D-day, het begin van onze bevrijding”, zei Wilders tijdens een persconferentie in Brussel.

Partijen die een fractie weten te vormen hebben recht op meer subsidies en spreektijd. Voor een fractie zijn minstens 25 Europarlementariërs uit zeven verschillende landen nodig. Die drempel bleek afgelopen jaar steeds te hoog, maar is nu alsnog genomen.

De fractie, die Europa voor Naties en Vrijheden (ENV) is gedoopt, krijgt twee voorzitters, Le Pen zelf en Marcel de Graaff, de nummer één van de PVV in Brussel. Dat de groep nu rond is, komt volgens De Graaff vooral door het Poolse Congres van Nieuw Rechts (KNP). Die nam eerder dit jaar afstand van leider Janusz Korwin-Mikke, berucht om vrouwonvriendelijke en racistische uitspraken. „Ze werden daardoor acceptabel voor ons.”

PVV en FN profiteerden ook van een ruzie bij de concurrerende anti-Europese fractie van UKIP-leider Nigel Farage. Europarlementariër Janice Atkinson werd daar uitgegooid na gesjoemel met onkosten en vond onderdak bij de nieuwe fractie. Naast Nederlanders, Fransen, Polen en de Britse Atkinson zitten daar ook Oostenrijkers (FPÖ), Italianen (Lega Nord) en de Belg Gerolf Annemans (Vlaams Belang) in.

Wat volgens De Graaff „ook heeft geholpen” is de recente verwijdering tussen Marine Le Pen en haar vader Jean-Marie. De man die het FN in 1972 hielp oprichten, raakte in opspraak toen hij de nazigaskamers relativeerde en het pro-Duitse Vichy-regime verdedigde. Zijn dochter liet hem daarop royeren.

Onderzoeker: fractie is kwetsbaar

Als co-voorzitter krijgt De Graaff een niet onaanzienlijke rol in de dagelijkse leiding, temeer omdat Marine Le Pen vaak in Frankrijk zit. Desgevraagd zegt De Graaff twee taken voor zichzelf te zien: de eenheid bewaren („de schapen in het hok houden”) en het anti-Europees geluid in Brussel versterken.

Volgens denktank VoteWatch wordt dat niet eenvoudig. De PVV en FN delen een afkeer van de EU en migratie, maar op economisch vlak zijn er grote verschillen. „De PVV is een op de vrije markt georiënteerde partij, terwijl het FN zeer aan protectionisme hecht”, aldus onderzoeker Doru Frantescu. Het afgelopen jaar hadden de partijen bij 57 procent van de stemmingen een gemeenschappelijke lijn – een slechte score volgens Frantescu. „De fractie zal heel kwetsbaar blijven en eerder vroeg dan laat imploderen.”

Dat het in 2014 niet lukte om een fractie te vormen kwam volgens sommige FN-kopstukken door uitspraken van de oude Le Pen. Precies tijdens de onderhandelingen met de PVV vorig jaar wenste de ‘Bretonse menhir’ de van huis uit joodse zanger Patrick Bruel een oven toe. Marine Le Pen distantieerde zich daarvan. Haar vader dreigt een eigen ‘beweging’ op te richten en verscheen vrijdag voor de rechter om zijn royement aan te vechten. De uitspraak van deze zaak is op 2 juli.

Extra Europese subsidie

Door de krachten te bundelen, kunnen FN en PVV in theorie nu voorzitters van commissies of subcommissies gaan leveren. De nieuwe fractie krijgt ook een plek aan de binnenring van de plenaire zaal, in plaats van achterin, en kan straks meteen amendementen indienen – een losse partij moet daarvoor eerst veertig handtekeningen verzamelen. „Dat was het afgelopen jaar heel frustrerend”, zegt De Graaff.

Bovendien krijgt de groep nu extra Europese subsidies, voor het armlastige FN geen onbelangrijke motivering. De bijna veertig leden van het ENV kunnen per jaar, per persoon ruim 30.000 euro méér tegemoetzien dan toen ze individueel opereerden. Ook kunnen ze straks uit allerlei potjes putten om de onderzoeks- en organisatiecapaciteit van hun fractie te vergroten. Volgens denktank Open Europe kan de fractie in totaal 17,5 miljoen euro subsidie krijgen in de komende vier jaar.

Wel zullen de samenwerkende partijen duidelijker moeten verantwoorden dat het geld ook daadwerkelijk gebruikt wordt voor Europese initiatieven. De financiën van het FN worden extra in de gaten gehouden, omdat het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) vermoedt dat 29 door de EU betaalde assistenten werkzaamheden voor de partij in Parijs verrichten. Het Franse Openbaar Ministerie doet momenteel op verzoek van parlementsvoorzitter Martin Schulz onderzoek naar de vermeende fraude.