Kijken: de lange, zware weg van een jonge wielrenner in Rwanda

Al op jonge leeftijd weet Samuel Mugisha héél zeker wat hij later wil worden. Op een dag ziet hij een peloton wielrenners langsrijden en meteen beseft de jonge Rwandees dat hij daar ooit tussen wilde rijden. Maar veel meer nog dan in Europa is de weg naar wielersucces in Rwanda lang en zwaar.

Alleen al het vinden van een fiets is in Rwanda al een hele onderneming, zo vertelt Mugisha in een korte documentaire die Al Jazeera over zijn prille loopbaan maakte. Zijn moeder moet er één voor hem huren. En niet een racefiets, maar een gewone. Elke maand opnieuw sprokkelt ze de huur voor zijn fiets met moeite bijeen.

Bekijk de documentaire die Al Jazeera maakte:

De fiets wordt dan ook dankbaar gebruikt: Mugisha trainde elke dag. In wielrennen ziet hij een uitweg, een manier om het leven van zijn betrekkelijk arme gezin beter te maken. Hij zegt daarover tegen de televisiezender:

“Ik dacht dat als ik door zou breken in het wielrennen ik mijn moeder zou kunnen helpen. Ik zou een huis voor haar bouwen en haar alles geven wat ze wilde. Zij is degene die me motiveerde om te worden wie ik ben.”

Het litteken van de genocide

Net als veel andere Rwandezen is het gezin van Mugisha getekend door de genocide in het Centraal-Afrikaanse land. Zijn moeder was eerder al eens getrouwd, maar haar man en kinderen werden allemaal vermoord in de volkerenoorlog van 1994 tussen Hutu’s en Tutsi’s. En met hen nog minimaal een half miljoen anderen.

Hoe diep het litteken van de genocide zijn land ook is, uit wielrennen put Mugisha hoop. En dat gaat heel behoorlijk. Tegenwoordig rijdt de jonge coureur bij het nationale team van zijn land, het in 2006 opgerichte Team Rwanda. Zijn rol is die van junior, een jong talent voor de toekomst.

Slechts één Rwandese prof

In die toekomst ziet Mugisha zich overigens vooral voor Team Rwanda rijden. Een loopbaan bij een grote wielerploeg en deelnemen in grote koersen is voorlopig nog een verre droom. Het zou overigens een bijzonderheid zijn. Slechts één Rwandees schopte het ooit tot profwielrenner: Adrien Niyonshuti, die nu voor MTN-Qhubeka rijdt.

Drie jaar geleden verscheen een documentaire over Team Rwanda: “Rising From Ashes”. De trailer:

Maar sinds hij bij de nationale ploeg rijdt weet Mugisha dat wielrennen in Rwanda meer is dan sport. Het is een manier om het pijnlijke verleden te verwerken en biedt hoop voor de toekomst. Hij zegt:

“Bij Team Rwanda zijn we allemaal wielrenner. Er zijn geen Hutu’s of Tutsi’s of Twa’s. Het maakt niet meer uit waar je vandaan komt of wat je verleden is. We vormen samen een team en werken als broeders. Als we als team een eenheid kunnen vormen, dan kunnen we dat ook als land.”